Το “Do It Yourself” ως πολιτισμικό φαινόμενο: ανθρωπολογικές προσεγγίσεις της DIY μουσικής πρακτικής και κουλτούρας στην αθηναϊκή μητρόπολη

Abstract

Ποια είναι η σχέση του DIY με το κέρδος, την τεχνολογία, το διαδίκτυο, τη διάδοση της τεχνογνωσίας, τη μουσική; Ποιος είναι ο ρόλος του DIY στην κατασκευή κοινωνικών, πολιτιστικών και πολιτισμικών αντιλήψεων; Πρόκειται για μια έκνομη πρακτική ή για μια διαφορετική ηθική και δικαιϊκή κουλτούρα; Στις παραπάνω ερωτήσεις και σε επιμέρους που θα προκύψουν θα επιχειρήσω να απαντήσω στην εργασία μου. Στοχεύοντας στη μελέτη μουσικών DIY εγχειρημάτων στην Αθήνα, μέσα από την αντίστοιχη εθνογραφική επιτόπια έρευνα που πραγματοποίησα τον τελευταίο χρόνο, θα επιχειρήσω να δω «τι είναι αυτό που κάνουν τα μέλη» αυτών των εγχειρημάτων και «γιατί το κάνουν με αυτό τον ιδιαίτερο τρόπο» (Πανόπουλος 2005: 17). Με άλλα λόγια, το ζητούμενο είναι να δω μέσα από τις εκφάνσεις τέτοιων πρακτικών τη δυνατότητα και τον τρόπο σύνθεσης, δημιουργίας και παραγωγής ενός εναλλακτικού πολιτισμού, στα πλαίσια ενός ευρύτερου, κυρίαρχου πολιτισμικού παραδείγματος, εν προκειμένω της εμπορευματοποιημένης, καπιταλιστικής μουσικής παραγωγής και πρακτικής. Με γνώμονα τα παραπάνω, στο πρώτο κεφάλαιο θα διερευνήσω τις συσσωματώσεις αυτών των εγχειρημάτων: πώς οργανώνονται, αν και πώς «οριοθετούνται», υπό ποιους όρους και με ποιους τρόπους, σε σχέση και με το ευρύτερο αστικό περιβάλλον στο οποίο δραστηριοποιούνται. Στο δεύτερο κεφάλαιο θα προσπαθήσω να δω τη θέση τους και τις πρακτικές τους μέσα στο ευρύτερο πολιτικό και οικονομικό πλαίσιο, δίνοντας έμφαση στις πολιτικοοικονομικές προεκτάσεις αυτού του φαινομένου• πώς και γιατί δημιουργούν, αλλά και πώς αντιλαμβάνονται τις πολιτικές και ανταλλακτικές πρακτικές και ιδέες τους, εν συγκρίσει με το πολιτικό και το καπιταλιστικό σύστημα. Μέσω της διάδρασής μου με τα δρώντα υποκείμενα, επιχείρησα να εντρυφήσω στις DIY μουσικές πρακτικές και επιτελέσεις, λαμβάνοντας υπόψη τον αντίκτυπο που έχει σε αυτές το σύγχρονο μεταβαλλόμενο τεχνολογικό πλαίσιο. Έτσι, στο τρίτο κεφάλαιο, θα εστιάσω στους τρόπους με τους οποίους οι βιωματικοί αναστοχασμοί και η επιτελεστικότητα επηρεάζουν και διαμορφώνουν τα δρώντα υποκείμενα και τη μουσική τους, η οποία και αντίστροφα επηρεάζει και διαμορφώνει τα δρώντα υποκείμενα και τις ταυτότητές τους.What is the relationship of DIY with profit, technology, internet, dissemination of knowledge, music? What is the role of DIY in the construction of social and cultural beliefs? Is this an unlawful practice or a different moral and juridical culture? In the above questions I will attempt to answer in my essay, which aims to study music DIY ventures in Athens. Through the relevant ethnographic fieldwork I realized for approximately one year, I will try to see "what is, that the members" of these ventures do and "why they do it in this particular way” (Panopoulos 2005: 17). In other words, the aim is to see through such manifestations, the possibility of a composition, creation and production of an alternative culture, within a larger, dominant cultural example, that is, the commercialized, capitalistic production and practice of music. In the first chapter I will explore the aggregates of these ventures: how they are organized, how they are bound together and under which conditions, in relation to the wider urban environment in which they operate. In the second chapter I will try to see their position and practices within the broader political and economic context, emphasizing on the political and economic implications of this phenomenon; how and why they create, and how they perceive the political and exchange practices and ideas, compared to the political and capitalist system. Through my interactions with the agents, I attempted to understand DIY musical practices and performances, taking into account the impact on them by the changing modern technological context. Thus, in the third chapter, I will focus on the ways in which experiential reflections and performativity influence and shape the agents and their music, which adversely influence and shape the agents and their identities.