Νομικό και επιχειρησιακό πλαίσιο της ναυτικής έρευνας και διάσωσης. Η περίπτωση της παράτυπης μετανάστευσης στην Ελλάδα

Abstract

Η παρούσα διπλωματική σκοπό έχει να καταδείξει την άρρηκτη σύνδεση που υπάρχει ανάμεσα στο νομικό και επιχειρησιακό πλαίσιο της ναυτικής έρευνας και διάσωσης. Η εργασία είναι χωρισμένη σε πέντε κεφάλαια, στα οποία γίνεται διεξοδική αναφορά στο πρόβλημα της παράτυπης μετανάστευσης δια θαλάσσης, στις ενέργειες που πράττονται από την Ελλάδα στην περιοχή αρμοδιότητάς της, αλλά και το δίλλημα που ανακύπτει περί προστασίας των συνόρων και παροχής βοήθειας σε άτομο ή πλοίο που βρίσκονται σε κίνδυνο. Ακολούθως, αναλύεται το διεθνές, ευρωπαϊκό και ελληνικό νομικό πλαίσιο όπου διαπιστώνουμε την υποχρέωση της Ελλάδας και των πλοίαρχων/κυβερνητών πλοίων για παροχή βοήθειας σε οποιονδήποτε βρίσκεται σε κίνδυνο. Τέλος, παρατίθεται το επιχειρησιακό πλαίσιο της Ελλάδας όπου μέσω της ανάλυσης του πολύνεκρου ναυαγίου του αλιευτικού Adriana ανοιχτά της Πύλου (2023), γίνονται αντιληπτά, οι δυσκολίες και οι παράγοντες που επενεργούν αρνητικά στην παροχή βοήθειας σε πλοιάρια παράτυπων μεταναστών. Με την ολοκλήρωση της εργασίας συμπεραίνουμε ότι για να εξάγουμε όσο το δυνατόν ορθό και αντικειμενικό συμπέρασμα επί ενός συμβάντος έρευνας και διάσωσης και της ανταπόκρισης του κρατικού μηχανισμού, θα πρέπει να λαμβάνουμε εξίσου υπόψιν το νομικό και επιχειρησιακό πλαίσιο.This thesis aims to demonstrate the inseparable connection that exists between the legal and operational framework of maritime search and rescue. The work is divided into five chapters, in which a thorough reference is made to the problem of irregular migration by sea, to the actions taken by Greece in its area of competence, but also to the dilemma that arises regarding the protection of borders and the provision of assistance to a person or ship in danger. Subsequently, the international, European and Greek legal framework is analyzed where we establish the obligation of Greece and the captains/commanders of ships to provide assistance to anyone in danger. Finally, the operational framework of Greece is presented where, through the analysis of the multi- fatal shipwreck of the fishing vessel Adriana off Pylos (2023), the difficulties and factors that negatively affect the provision of assistance to boats of irregular migrants are understood. Upon completion of the work, we conclude that in order to draw the most correct and objective conclusion possible on a search and rescue incident and the response of the state mechanism, we should equally take into account the legal and operational framework.