Αναζητώντας τα ίχνη του μουσειακού θεσμού στη σχολική πραγματικότητα

Abstract

Το θέμα της παρούσας εργασίας αφορά στην πολιτισμική διάσταση της εκπαίδευσης και το ρόλο της στην πολιτιστική αναβάθμιση των κοινωνικών υποκειμένων με αφορμή το μουσειακό θεσμό. Πιο συγκεκριμένα εξετάζει την πολιτική αναφορικά με το «μουσείο» στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση και διερευνά πως η έννοια του μουσειακού θεσμού αξιοποιείται στη σχολική πραγματικότητα. Τα σχολικά εγχειρίδια (βιβλία μαθητή και βιβλία δασκάλου), το αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών και οι εκπαιδευτικές εγκύκλιοι σχετικά με το «μουσείο» συνιστούν τους τέσσερις ερευνητικούς άξονες της παρούσας έρευνας. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του υπό έρευνα υλικού οδήγησαν μεθοδολογικά στο συνδυασμό ποσοτικής και ποιοτικής ανάλυση περιεχομένου για μια εις βάθος ερμηνευτική προσέγγιση της έρευνας και για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων αναφορικά με την πολύπλευρη έννοια του μουσείου. Από την έρευνα προέκυψαν άκρως ενδιαφέροντα αλλά και αντιφατικά αποτελέσματα. Ενώ από την ανάλυση του αναλυτικού προγράμματος σπουδών προκύπτει η ανυπαρξία μιας συγκροτημένης εκπαιδευτικής στρατηγικής για την αξιοποίηση του μουσείου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο, στα βιβλία του μαθητή και στα βιβλία του δασκάλου καταγράφεται μία ενδιαφέρουσα ανατροπή που συνίσταται σε δύο τάσεις. Η πρώτη αφορά στις σύγχρονες μουσειολογικές θεωρήσεις και πρακτικές ανάδειξης του πολυδιάστατου ρόλου του μουσείου που εντοπίζονται στα περιεχόμενα των βιβλίων του μαθητή και η δεύτερη τάση έγκειται στο ρόλο της μουσειοπαιδαγωγικής, όπως αυτός αποτυπώνεται στα βιβλία του δασκάλου, κυρίως με κριτήριο το προτασιακό τους περιεχόμενο.The subject of this work concerns the cultural dimension of education and its role in the cultural values of social subjects in response to the museum institution. More specifically, it examines the museum’s policy in primary education and explores how the concept of the museum institution is explored in school reality. Textbooks (student’s and teacher’s books), the curriculum and educational circulars considering museum are the four pillars of this research. The particular characteristics of the material under investigation led to methodological combination of quantitative and qualitative content analysis for an in-depth interpretive approach to research and draw firm conclusions regarding the multifaceted concept of the museum. The investigation arosed very interesting and contradictory results. While the analysis of the curriculum shows the lack of a structured educational strategy for the exploitation of the museum in Primary Education both theoretically and practically, in the student’s and teacher’s books recorded an interesting reversal consisting of two tendencies. The first one relates modern museological considerations and promotional practices of the multifunctional role of the museum found in the student’s books content. At the same time the second tendency shows the role of the museum education, reflected in the teacher’s books primarily according to their propositional content.