ΑΑΔΕ: η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και το υπερπλεόνασμα

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη δημιουργία, τον θεσμικό σχεδιασμό και την εξέλιξη των λειτουργιών της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), της ελληνικής Φορολογικής Αρχής, δίνοντας έμφαση σε λειτουργίες που σχετίζονται με την περιστολή της φοροδιαφυγής και τη συμβολή της στην υλοποίηση των δημοσιονομικών στόχων. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα ερευνητική προσέγγιση χρησιμοποιεί ως αναλυτικά εφαλτήρια: (α) τη θεσμική μετεξέλιξη του φορέα από Γενική Γραμματεία του Υπουργείου Οικονομικών σε Ανεξάρτητη Αρχή, (β) την οργανωτική δομή και ιδίως τους μηχανισμούς ελέγχου και λογοδοσίας της Αρχής και (γ) την εφαρμογή σύγχρονων αρχών διοίκησης (διαχείριση επιδόσεων, στοχοθεσία κ.λπ.). Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στον ψηφιακό μετασχηματισμό της Αρχής, στην υλοποίηση σύγχρονων μέσων, όπως η ψηφιακή πλατφόρμα για τη διαβίβαση δεδομένων εσόδων και εξόδων των επιχειρήσεων, myDATA, η ηλεκτρονική τιμολόγηση, η διασύνδεση POS και ταμειακών μηχανών και οι έλεγχοι βάσει ανάλυσης κινδύνου. Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι η οργανωτική εξέλιξη του φορέα, η λειτουργική ανεξαρτησία και οι μεταρρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν ακολούθως, με αιχμή τον ψηφιακό μετασχηματισμό της Αρχής, συνέβαλαν στη βελτίωση της συμμόρφωσης, στην υπέρβαση των δημοσιονομικών στόχων (πλεονασμάτων) και στην αύξηση της διαφάνειας. Επιφυλάξεις σχετικά με τους κινδύνους ακεραιότητας, τη λογοδοσία καθώς και τον δίκαιο και βιώσιμο χαρακτήρα των υπερβάσεων των δημοσιονομικών στόχων.This dissertation investigates the establishment, institutional design and functionalevolution of the Independent Authority for Public Revenue (IAPR/AADE), the Greek Tax Authority, focusing on issues related to combating tax evasion and its contribution to fiscal outcomes. Within this framework, the study employs as analytical cornerstones: (a) the institutional transition from the General Secretariat for Public Revenue to IAPR, (b) the bureaucratic organization and the Authority’s audit mechanisms and (c) the accumulation of New Public Management principles. Particular attention is given on the Authority’s digital transformation, and on contemporary enforcement tools such as the myDATA platform, electronic invoicing, electronic cash registers, and risk-based audits. The findings suggest that IAPR’s reforms have contributed to improved compliance, the reduction of the VAT gap, and greater transparency, although concerns persist regarding integrity risks, accountability, and the fair and sustainable character of fiscal surpluses.