Θεωρία και εφαρμογή της εκτίμησης περιβαλλοντικού κόστους και κόστους πόρου στη χρήση υδάτινων πόρων : η περίπτωση της Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας

Abstract

Η Ευρωπαϊκή Ένωση κατανοώντας τη κρισιμότητα του θέματος της σπανιότητας των υδάτινων πόρων και έχοντας ως βασική κατευθυντήρια γραμμή τη βιώσιμη διαχείριση τους, προχώρησε στην θέσπιση πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων ή αλλιώς Οδηγία-Πλαίσιο για τα Νερά (2000/60/ΕΚ). Διαπιστώθηκε ότι βασική συνθήκη για τη βιώσιμη διαχείριση του νερού αποτελεί η κατανόηση της πραγματικής αξίας του. Η σωστή κοστολόγηση του νερού εξυπηρετεί τη βελτίωση των υπηρεσιών διανομής του νερού καθώς επίσης συντελεί στην εξοικονόμησή του. Σκοπός λοιπόν της παρούσας εργασίας ήταν η αναλυτική παρουσίαση των μεθόδων υπολογισμού του περιβαλλοντικού κόστους και κόστους πόρου, η εφαρμογή τους σε συγκεκριμένη περιοχή μελέτης (Υδατικά διαμερίσματα Κεντρικής (10) και Δυτικής (09) Μακεδονίας), και η παρουσίαση συμπερασμάτων ύστερα από τους υπολογισμούς. Ύστερα από εκτενή βιβλιογραφική αναζήτηση διαπιστώθηκε πως δεν υπάρχει ένας απόλυτα αποδεκτός τρόπος υπολογισμού του περιβαλλοντικού και του κόστους πόρου του νερού. Ακόμα διαπιστώθηκε ότι η τιμολόγηση της χρήσης των υδάτων είναι αναγκαία διότι η χρήση υδάτων προϋποθέτει ενέργειες που έχουν άμεσο κόστος δηλαδή Οικονομικό Κόστος καθώς και «εξωτερικά» κόστη στην κοινωνία όπως είναι τα Περιβαλλοντικά Κόστη και τα Κόστη Σπανιότητας Πόρου. Οι τιμές στο πλαίσιο της «Σωστής» τιμολόγησης θα πρέπει να αντανακλούν το πλήρες κόστος στοχεύοντας στη μεγιστοποίηση της κοινωνικής ευημερίας, στην αποφυγή σπατάλης του πόρου και στην δυνατότητα πρόσβασης σε νερό των οικονομικά ευάλωτων μελών της κοινωνίας.The aim of this dissertation is the presentation of the methods of calculating the environmental costs and resource costs, their application in a particular study area (Water Districts of Central and Western Macedonia, Greece) and the presentation of conclusions following from these calculations. The European Union, understanding the criticality of the issue of the scarcity of water resources and having a basic guideline for its sustainable management, proceeded to establishing a framework for community action in the field of water policy under the Water Framework Directive (2000/60/EC). Results reveal that an essential condition for sustainable water management is the understanding of its true value. Correct pricing of water helps to improve services for water distribution and also contributes to its preservation. After extensive literature review it was found that there is not a perfectly acceptable way of calculating the environmental and resource costs of water. The pricing of water use is necessary because water use requires actions having direct economic costs, as well as external costs such as the environmental and resource costs. Prices in a “correct” pricing model should reflect the recovery of full costs aiming at the maximization of: social welfare, the avoidance of waste of resources and access to water of the socially vulnerable members of society.