Ελληνικές δραματικές σειρές και αναπαραστάσεις έμφυλης βίας

Abstract

Η παρούσα ερευνητική προσπάθεια ασχολείται με το ζήτημα της έμφυλης βίας, όπως αυτό παρουσιάζεται σε συγκεκριμένες σύγχρονες σειρές της ελληνικής τηλεόρασης. Μέσα από την επεξεργασία των βίαιων αναπαραστάσεων με τη βοήθεια των ερευνητικών εργαλείων της πολυτροπικής ανάλυσης, της θεματικής ανάλυσης, της σημειολογίας και της κριτικής ανάλυσης λόγου θα γίνει μία απόπειρα να αναδειχθούν μοτίβα που αφορούν τη θέση που λαμβάνει η βία στη μυθοπλαστική πραγματικότητα, οι τρόποι που αυτοί παρουσιάζεται και εάν υπάρχουν στοιχεία που να φανερώνουν μία τάση οικειοποίησης της θεματικής της έμφυλης βίας από το προσλαμβάνων κοινό. Τα δεδομένα που συλλέχτηκαν όσον αρχικά αφορά τη θέση της έμφυλης βίας, φανέρωσαν ότι αυτή άλλοτε χρησιμοποιείται ως μηχανισμός εξέλιξης της πλοκής και άλλοτε ως επιπρόσθετο στοιχείο της ιστορίας ενός χαρακτήρα, δίχως αντίκτυπο στις εξελίξεις του μυθοπλαστικού σύμπαντος. Οι αναπαραστάσεις της έμφυλης βίας φαίνεται πως ακολουθούσαν συγκεκριμένα μοτίβα όσον αφορά τη μουσική επένδυση, τη φωτεινότητα και τη γραφικότητα, με ορισμένες ωστόσο εξαιρέσεις που αφορούσαν κυρίως τη μία από τις τέσσερες τηλεοπτικές σειρές. Το ζητούμενο της οικειοποίησης δεν κατέστη εφικτό να στηριχθεί σε αρκετά δεδομένα, καθώς η έμφυλη βία στα τέσσερα σύμπαντα εν τέλει διαφοροποιούταν ως προς τη συχνότητα αλλά και τη γραφικότητα, γεγονός που επηρέασε σημαντικά τα ευρήματα και εν συνεχεία τα συμπεράσματα της ερευνητικής συζήτησης.The present research focuses on the issue of gender-based violence as it is depicted in a few selected contemporary Greek television series. Using specific research tools such as multimodal analysis, thematic analysis, semiotics, and critical discourse analysis, this study attempts to highlight recurring patterns regarding the role of gender violence within fictional narratives, the ways in which it is presented, and whether there are indications of an appropriation of the theme of gender-based violence that is affecting viewing audience. The collected data initially revealed that gender-based violence is sometimes used as a mechanism for plot development and at other times merely as an additional element of a character's story, without any substantial impact on the course of the fictional universe. The representations of gender-based violence seem to follow certain patterns when it comes to music background, lighting technics, and graphicness, with some exceptions—primarily in one of the four television series examined. The theme of appropriation could not be adequately supported by sufficient data in this research, as the representation of gender-based violence across the four fictional universes varied in both frequency and graphicness, a fact which significantly influenced the quality of the findings and, consequently, the conclusions of the research discussion.