Το απόρρητο της Ιεράς Εξομολόγησης και το πρόβλημα της καταγγελίας-κατάδοσης

Abstract

Kατά το Μυστήριο της Ι. Εξομολόγησης στην Ορθόδοξη Εκκλησία, βασική προϋπόθεση για την ορθή τέλεσή του είναι το απόρρητο των σχέσεων Πνευματικού και εξομολογουμένου. Για τους Εξομολόγους, η εμπιστευτικότητα όλων των δηλώσεων και ομολογιών που κάνουν οι μετανοήσαντες, είναι απόλυτη και γνωστή ως εγγύηση του εξομολογητηρίου, σύμφωνα και με τον κώδικα του Κανονικού Δικαίου άρ. 983 παρ. 1. Το εγκληματολογικό ενδιαφέρον στο γεγονός αυτό προκύπτει στις περιπτώσεις εξομολόγησης από πιστούς πράξεων, οι οποίες διώκονται ποινικά και δεν έχουν φτάσει μέχρι τότε στο σκαλιά της δικαιοσύνης. Οι χειρισμοί του ιερέα Πνευματικού ενδείκνυται να είναι πολύ λεπτοί και σε ορισμένες περιστάσεις ενδέχεται να καθορίσουν τις μελλοντικές πράξεις του παραβατικού. Βέβαια, στην περίπτωση σοβαρών εγκλημάτων, ο ιερέας δύναται να παροτρύνει τον μετανοήσαντα να παραδοθεί στις Αρχές. Ωστόσο, αυτό είναι και το σημείο, μέχρι το οποίο μπορεί να εξασκήσει επίδραση στον παραβατικό. Δεν δύναται ευθέως ή με πλάγιο τρόπο να αποκαλύψει το περιστατικό στις αρχές επιβολής του νόμου ο ίδιος, και οι Πνευματικοί απαλλάσσονται από το να καταθέτουν ως μάρτυρες σε δικαστικές υποθέσεις για γεγονότα που γνωρίζουν μέσω του Μυστηρίου της Ιεράς Εξομολογήσεως, επικαλούμενοι το επαγγελματικό τους Απόρρητο. Όμως, το πρόβλημα της καταγγελίας-κατάδοσης γίνεται πιεστικό σε περιπτώσεις όπου η παραβίαση του επαγγελματικού απορρήτου δυνητικά θα ωφελούσε το κοινωνικό σύνολο.During the Sacrament of Holy Confession in the Orthodox Church, a fundamental prerequisite for its proper administration is the confidentiality of the relationship between the Spiritual Father (Confessor) and the penitent. For confessors, the confidentiality of all statements and confessions made by those who repent is absolute and is known as the seal of the confessional, in accordance with Canon Law, Article 983 §1. The criminological interest in this matter arises in cases where believers confess acts that constitute criminal offenses and have not, until that moment, come to the attention of the justice system. The handling of such cases by the priest–Spiritual Father must be extremely delicate and, in certain circumstances, may determine the future actions of the offender. Of course, in cases of serious crimes, the priest may urge the penitent to surrender himself to the authorities. However, this is also the point up to which he may exert influence over the offender. He may not, either directly or indirectly, disclose the incident to law enforcement authorities himself, and Spiritual Fathers are exempt from testifying as witnesses in court proceedings regarding facts known to them through the Sacrament of Holy Confession, invoking their professional confidentiality. Nevertheless, the problem of reporting or denunciation becomes pressing in cases where the breach of professional secrecy could potentially benefit society as a whole.