Η καταστροφή της πολιτιστικής κληρονομιάς σε περίοδο ενόπλων συρράξεων

Abstract

Η ιστορία του πολέμου από την αρχαιότητα ως τις μέρες μας είναι μια ιστορία διάσπαρτη από γεγονότα καταστροφής της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η αντίληψη ότι η πολιτιστική κληρονομιά δεν πρέπει να καταστρέφεται αλλά να προστατεύεται μπορεί σήμερα να μοιάζει αυτονόητη, όμως το σύγχρονο θεσμικό και νομικό πλαίσιο προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς σε περίοδο ενόπλων συρράξεων είναι προϊόν μακρόχρονης εξέλιξης. Η πρόοδος που έχει επιτευχθεί είναι αξιοσημείωτη. Ένας σημαντικός αριθμός διεθνών συμβάσεων υιοθετήθηκε από τα μέλη της διεθνούςΦ κοινότητας με σκοπό τον περιορισμό των επιπτώσεων του πολέμου στην πολιτιστική κληρονομιά και τη διαφύλαξή της για τις επόμενες γενιές, ενώ με τις αποφάσεις τους τα διεθνή δικαιοδοτικά όργανα επιβάλλουν ποινές σε όσους παραβιάζουν τους κανόνες προστασίας. Ωστόσο, το φαινόμενο της πολιτιστικής τρομοκρατίας επαναφέρει επιτακτικά στο προσκήνιο το ζήτημα της αποτελεσματικότητας του υπάρχοντος θεσμικού και νομικού πλαισίου. Στις σύγχρονες συγκρούσεις δρώντες δεν είναι μόνο τα κράτη, αλλά και οι μαχητές εξτρεμιστικών οργανώσεων που συχνά εφαρμόζουν πολιτικές πολιτιστικής κάθαρσης σε βάρος μειονοτικών ομάδων. Η δράση της UNESCO για την αντιμετώπιση της καταστροφής της πολιτιστικής κληρονομιάς σε περίοδο ένοπλων συρράξεων είναι πολυεπίπεδη, ενώ ο ρόλος των μουσείων είναι ουσιαστικός για τη διαφύλαξη και διάσωση των πολιτιστικών αγαθών.The history of war since the ancient times is a series full of events of cultural heritage destruction. The perception that cultural heritage should not be distracted but nonetheless protected, may be taken for granted today, but the contemporary institutional and legal context for the protection of cultural heritage is the fruit of a very long process. The progress that has been made is truly remarkable. A significant number of international conventions has been adopted from the members of the international community in order to minimize the destructive consequences of war to cultural heritage and protect it for the generations to come. The international tribunals convict those who break the rules of protection. Meanwhile though, the phenomenon of cultural terrorism raises once again strongly the question of the effectiveness of the existing institutional and legal framework. In the field of contemporary conflicts, actions are taken not only from states, but from fighters of terrorist organizations as well, who, in many occasions, apply policies of cultural cleansing against members of minority groups. UNESCO’s actions for dealing with the cultural heritage destruction in times of armed conflict consists of many levels. Thus, the role of museums is catalytic in the salvation and preservation of cultural property.