Χαρτογράφηση της σύγχρονης ανεξάρτητης εικαστικής σκηνής της Αθήνας

Abstract

Τα τελευταία χρόνια στην εικαστική σκηνή της Αθήνας εμφανίζονται όλο και περισσότεροι ανεξάρτητοι χώροι τέχνης, που ιδρύονται από την πρωτοβουλία καλλιτεχνών, επιμελητών και άλλων επαγγελματιών της τέχνης. Οι χώροι αυτοί, αποδεσμευμένοι από τους μηχανισμούς της αγοράς της τέχνης, επικεντρώνονται στην παραγωγή καλλιτεχνικού έργου και τη διοργάνωση εκθέσεων, επιδιώκοντας τον πειραματισμό και τη διατύπωση λόγου περί σύγχρονης τέχνης. Μέσα από την κουλτούρα της συνεργατικότητας και της ανταλλαγής ιδεών, αλλά και με ένα πνεύμα αυτο-οργάνωσης ελλείψει οικονομικών πόρων, δημιουργούν τις συνθήκες εκείνες που επιτρέπουν στους καλλιτέχνες να εκθέτουν στο κοινό το έργο τους. Κατέχουν έτσι μία πολύ ιδιαίτερη θέση στην πολιτιστική ζωή της πόλης, αποτελώντας ένα δίκτυο δρώντων που ασχολούνται ενεργά με την παραγωγή σύγχρονης τέχνης. Η παρούσα εργασία αφορμάται από τη συζήτηση περί ανεξάρτητης καλλιτεχνικής πρωτοβουλίας και αποτελεί μία εμπειρική μελέτη αυτών των χώρων στην Αθήνα. Παρουσιάζει τις οργανωσιακές και διαχειριστικές τους μεθόδους, τους τρόπους λειτουργίας τους, την κουλτούρα που τους χαρακτηρίζει και την ικανότητα που έχουν να δημιουργούν συνθήκες συνεργασίας και δικτύωσης. Στόχος της έρευνας είναι να χαρτογραφηθεί το πεδίο ώστε να αναγνωριστεί η ύπαρξη και το έργο αυτής της μορφής συγκρότησης χώρων και να γίνουν κατανοητές οι συνθήκες της παρουσίας τους ως ανεξάρτητες πρωτοβουλίες στη σύγχρονη τέχνη της Ελλάδας.

Lately the contemporary art scene of Athens has seen the proliferation of independent art spaces, founded as a result of the initiative of artists, curators and other art professionals. These spaces circumvent the structures of the art market, thus focusing on the production of art, the creation of exhibitions, the experimentation and discourse on contemporary art. With a culture of co-operation and exchange of ideas and in the spirit of self-organisation due to lack of financial resources, they allow the dissemination of artists’ work. As a network of active art professionals, they hold a very specific position in the cultural life of the city. This paper offers an empirical study of the independent art spaces in Athens and presents their organisational and managerial methods, their modus operandi, their culture and their capacity for co-operative interaction and network building practices. The purpose of this research is to map and present the field of independent art spaces, so that their presence and work is better understood and they can be acknowledged as key players in the contemporary art scene in Greece.