Αραβική Άνοιξη, άνοδος των Χούθι και η στρατηγική σημασία της Ερυθράς Θάλασσας: αντίκτυποι στη ναυτιλία και την παγκόσμια εμπορική κυκλοφορία

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την πολιτική και στρατηγική άνοδο του κινήματος των Χούθι στην Υεμένη και αναλύει τις επιπτώσεις της δράσης τους στη στρατηγική σημασία της Ερυθράς Θάλασσας ως κρίσιμου ναυτιλιακού διαδρόμου για το διεθνές εμπόριο. Η έρευνα εστιάζει στη σύνδεση μεταξύ της εσωτερικής πολιτικής κατάρρευσης της Υεμένης μετά την Αραβική Άνοιξη, της ανάδυσης των Χούθι ως κυρίαρχου ένοπλου μη κρατικού δρώντα και της αυξανόμενης ανασφάλειας στη θαλάσσια κυκλοφορία, ιδίως στο στενό Bab el-Mandeb. Αρχικά, η εργασία αναλύει τις πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές αιτίες της σύγκρουσης στην Υεμένη, καθώς και τη δυναμική της πολιτικής μετάβασης που οδήγησε στην αποδυνάμωση των κρατικών θεσμών και στη διεύρυνση της επιρροής των Χούθι. Στη συνέχεια, εξετάζεται η στρατηγική σημασία της Ερυθράς Θάλασσας στο πλαίσιο της παγκόσμιας ναυτιλίας, με έμφαση στον ρόλο της Διώρυγας του Σουέζ και του Κόλπου του Αντέν ως ζωτικών θαλάσσιων chokepoints για τη διεθνή οικονομία. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στρατηγική των Χούθι και στις επιθέσεις τους κατά εμπορικών πλοίων, καθώς και στους αντικτύπους αυτών των ενεργειών στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, στο κόστος ναυτιλιακής ασφάλειας και στη σταθερότητα των διεθνών εμπορικών ροών. Παράλληλα, αναλύεται η αντίδραση της διεθνούς κοινότητας και των περιφερειακών δυνάμεων, αναδεικνύοντας τα όρια των στρατιωτικών και θεσμικών παρεμβάσεων χωρίς συνολική πολιτική λύση. Η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η ασφάλεια της Ερυθράς Θάλασσας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη σταθερότητα της Υεμένης και ότι η δράση μη κρατικών ένοπλων δρώντων μπορεί να προκαλέσει συστημικές επιπτώσεις στη διεθνή ναυτιλία. Τέλος, προτείνονται πολυδιάστατες λύσεις που συνδυάζουν στρατιωτική αποτροπή, διεθνή συνεργασία και πολιτική σταθεροποίηση ως αναγκαίες προϋποθέσεις για τη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και της παγκόσμιας εμπορικής σταθερότητας. Λέξεις – κλειδιά: Υεμένη, Χούθι, Ερυθρά Θάλασσα, διεθνής ναυτιλία, περιφερειακές συγκρούσειςThis master’s thesis examines the political and strategic rise of the Houthi movement in Yemen and analyzes the impact of its actions on the strategic importance of the Red Sea as a critical maritime corridor for international trade. The study focuses on the connection between Yemen’s internal political collapse following the Arab Spring, the emergence of the Houthis as a dominant armed non-state actor, and the growing insecurity of maritime traffic, particularly in the Bab el-Mandeb Strait. Initially, the thesis analyzes the political, social, and economic causes of the conflict in Yemen, as well as the dynamics of the political transition that led to the weakening of state institutions and the expansion of Houthi influence. Subsequently, it examines the strategic importance of the Red Sea within the framework of global maritime trade, emphasizing the role of the Suez Canal and the Gulf of Aden as vital maritime chokepoints for the international economy. Special emphasis is placed on the Houthis’ strategy and their attacks on commercial vessels, as well as the impacts of these actions on the global supply chain, maritime security costs, and the stability of international trade flows. At the same time, the thesis analyzes the response of the international community and regional powers, highlighting the limitations of military and institutional interventions in the absence of a comprehensive political solution. The study concludes that the security of the Red Sea is intrinsically linked to the stability of Yemen and that the actions of armed non-state actors can generate systemic effects on global maritime trade. Finally, the thesis proposes multidimensional solutions combining military deterrence, international cooperation, and political stabilization as necessary conditions for safeguarding freedom of navigation and global commercial stability.