Οικονομικές διακυμάνσεις και αγορές ακινήτων

Abstract

Η διπλωματική εργασία εξετάζει τη σχέση μεταξύ οικονομικών διακυμάνσεων και αγορών ακινήτων, με ιδιαίτερη έμφαση στην ελληνική αγορά και συγκριτική ανάλυση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αναδεικνύεται η επίδραση μακροοικονομικών παραγόντων, όπως εισοδήματα, επιτόκια και νομισματική πολιτική, στην προσφορά, ζήτηση και τιμές των ακινήτων. Η ελληνική αγορά χαρακτηρίζεται από έντονες διακυμάνσεις τις τελευταίες δύο δεκαετίες, επηρεασμένη από την κρίση χρέους και την πανδημία COVID-19, με σημαντική ανάκαμψη μετά το 2018 χάρη σε ξένες επενδύσεις και προγράμματα τύπου Golden Visa. Ωστόσο, παρουσιάζει περιορισμένη προσφορά νέων κατοικιών και υψηλή εξάρτηση από τον ιδιωτικό τομέα, με κοινωνικές προκλήσεις στην προσιτότητα στέγασης.

Η μελέτη συγκρίνει τις αγορές ακινήτων σε Ελλάδα, Γερμανία, Ισπανία, Πορτογαλία και ΗΠΑ, αποκαλύπτοντας σημαντικές διαφορές όσον αφορά τη δομή, τη ρύθμιση και τους παράγοντες που διαμορφώνουν τις τάσεις των τιμών και της ζήτησης. Η Γερμανία προβάλλει ως σταθερή αγορά με αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο, ενώ η Ισπανία και η Πορτογαλία αντιμετωπίζουν κοινωνικές πιέσεις από την αύξηση των τιμών και τη βραχυχρόνια μίσθωση. Στις ΗΠΑ, η αγορά ανακάμπτει αλλά αντιμετωπίζει προκλήσεις από την αυξημένη συμμετοχή θεσμικών επενδυτών. Η εργασία καταλήγει σε πολιτικές προτάσεις για την Ελλάδα, όπως η απλοποίηση αδειοδοτήσεων, ρύθμιση βραχυχρόνιων μισθώσεων και ενίσχυση κοινωνικής στέγασης, αξιοποιώντας βέλτιστες διεθνείς πρακτικές για τη σταθεροποίηση και βιωσιμότητα της αγοράς ακινήτων.The thesis examines the relationship between economic fluctuations and real estate markets, with a particular emphasis on the Greek market and a comparative analysis with other European countries and the United States. It highlights the impact of macroeconomic factors such as incomes, interest rates, and monetary policy on the supply, demand, and prices of real estate. The Greek market is characterized by significant fluctuations over the past two decades, influenced by the debt crisis and the COVID-19 pandemic, with a notable recovery after 2018 driven by foreign investments and Golden Visa-type programs. However, it shows limited supply of new housing and a high dependence on the private sector, facing social challenges related to housing affordability.

The study compares real estate markets in Greece, Germany, Spain, Portugal, and the USA, revealing significant differences regarding structure, regulation, and the factors shaping price and demand trends. Germany stands out as a stable market with stringent regulatory frameworks, while Spain and Portugal face social pressures from rising prices and short-term rentals. In the USA, the market is recovering but faces challenges from increased participation of institutional investors. The thesis concludes with policy recommendations for Greece, including simplification of licensing procedures, regulation of short-term rentals, and strengthening social housing. It advocates leveraging best international practices to stabilize and sustain the real estate market.