Για πάντα παιδί : ο νέος με ειδικές ανάγκες μπροστά στην ενηλικίωση. Προοπτικές κοινωνικής ένταξης και διαφοροποίησης. Ο ρόλος των υπηρεσιών

Abstract

Καθίσταται αναγκαίο αρχικά να οριστούν οι έννοιες Άτομα Με Ειδικές Ανάγκες, Ειδική Αγωγή, νοητική καθυστέρηση, αποκλεισμός και ένταξη. Ο θεωρητικός προβληματισμός στρέφεται γύρω από το βάρος του νοητικού μειονεκτήματος στο κοινωνικό πεδίο, ως προς την κατάκτηση της αυτονομίας και τη δυνατότητα αυτοεκπροσώπησης του μειονεκτούντος ατόμου. Υποστηρίζεται ότι ένα σύστημα θεσμών, υπηρεσιών, ειδικών και μελών της οικογένειας στην ουσία υποκαθιστά τα μειονεκτικά άτομα στην ανάληψη ρόλων και ευθυνών, αποτυγχάνοντας να τα ενθαρρύνει να αυτονομηθούν. Μέσω διακριτών πολιτικών και υπηρεσιών επιτείνεται η διαφοροποίηση των νοητικά υστερούντων και τίθενται εκτός κοινωνικού συνόλου, μακριά από τον στόχο της κοινωνικής τους ένταξης. Οι γονείς-διαμεσολαβητές τηρούν μια εφ’όρου ζωής προστατευτική στάση, συνδέοντας άρρηκτα την τύχη της οικογένειας με την τύχη του μέλους με νοητική αναπηρία. Η μέθοδος της μελέτης περιπτώσεων επιλέγεται για να εξεταστεί η διαδικασία της μετάβασης του νεαρού νοητικά καθυστερημένου ατόμου στην ενήλικη ζωή και να ελεγχθεί η υπόθεση ότι τα άτομα αυτά εγκλωβίζονται σε ένα προστατευτικό πλέγμα που δεν τους επιτρέπει να ενηλικιωθούν, Δεδομένα από συνεντεύξεις και άλλες τεχνικές εμπλουτίζονται με την κατηγοριοποίηση και την κατασκευή δεικτών για τις σημαντικότερες διαστάσεις της μετάβασης στην ενηλικίωση. Επιλεγμένες χαρακτηριστικές περιπτώσεις παρουσιάζονται αναλυτικά. Τα συμπεράσματα επαναφέρουν τον αρχικό προβληματισμό και επιχειρούν να φωτίσουν περιοχές της μελλοντικής έρευνας. Ο επίλογος συμπυκνώνει τις προσδοκίες για αλλαγή στο υπάρχον, προσδοκίες που βρίσκονται στη βάση κάθε επιστημονικής αναζήτησης.dsd