Η ανάπτυξη αιολικών πάρκων σε δασικές και αναδασωτέες περιοχές: νομικές διαστάσεις της σύγκρουσης μεταξύ κλιματικής πολιτικής και διατήρησης της βιοποικιλότητας υπό το πρίσμα της Ενωσιακής και της Εθνικής νομοθεσίας

Abstract

Η ανάπτυξη αιολικών πάρκων σε δασικές και αναδασωτέες περιοχές εγείρει σύνθετα νομικά ζητήματα, καθώς αναδεικνύεται η ένταση ανάμεσα στους στόχους της κλιματικής πολιτικής και την ανάγκη διατήρησης της βιοποικιλότητας. Το ζήτημα εντάσσεται στο πλαίσιο των διεθνών και ευρωπαϊκών δεσμεύσεων για την απανθρακοποίηση και την πράσινη μετάβαση, ενώ συνδέεται άμεσα με τη συμβολή της αιολικής ενέργειας στους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης. Παράλληλα, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις των χερσαίων αιολικών εγκαταστάσεων καθιστούν εμφανή τα όρια και τις προκλήσεις της ενεργειακής μετάβασης. Η κανονιστική θεμελίωση του ζητήματος προκύπτει από το ευρωπαϊκό και το εθνικό νομικό πλαίσιο προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος. Οι ενωσιακές οδηγίες για τα πουλιά και τους οικοτόπους, οι διαδικασίες περιβαλλοντικής εκτίμησης και η στρατηγική για τα δάση συναρθρώνονται με τις συνταγματικές επιταγές για την προστασία των δασών και τις ειδικές διατάξεις της δασικής και περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας διαδραματίζει καίριο ρόλο στη διαμόρφωση της πρακτικής εφαρμογής, μεταβαίνοντας από την απόλυτη προστασία των δασικών οικοσυστημάτων προς την αποδοχή στάθμισης επιτακτικών λόγων δημοσίου συμφέροντος και περιβαλλοντικής διαφύλαξης. Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει ότι η στάθμιση λειτουργεί πλέον ως το κατεξοχήν εργαλείο συμφιλίωσης της ενεργειακής και περιβαλλοντικής πολιτικής. Ωστόσο, παραμένει αναγκαία η ενίσχυση της κανονιστικής σαφήνειας, η αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων και η ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, ώστε να επιτευχθεί μια δίκαιη και ισόρροπη πράσινη μετάβαση, σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.The development of wind farms in forested and reforested areas raises complex legal issues, as it highlights the tension between climate policy objectives and the need to preserve biodiversity. This issue is framed by international and European commitments to decarbonization and the green transition, while being directly linked to the contribution of wind energy to the goals of sustainable development. At the same time, the environmental impacts of onshore wind installations reveal the limits and challenges of the energy transition. The normative foundation of the matter stems from both the European and the national legal frameworks for environmental protection. EU directives on birds and habitats, environmental assessment procedures, and the forest strategy intersect with constitutional provisions on forest protection and the specific rules of forestry and environmental legislation. Jurisprudence of the Greek Council of State plays a decisive role in shaping practical implementation, evolving from the doctrine of absolute protection of forest ecosystems to the acceptance of balancing imperative reasons of public interest with environmental preservation. This evolution demonstrates that balancing has become the primary tool for reconciling energy and environmental policy. Nevertheless, clearer regulatory guidance, effective enforcement mechanisms, and meaningful participation of local communities remain necessary to achieve a fair and equitable green transition, at both the national and the European levels.