Εξελίξεις στην Κοινή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ) της ΕΕ μετά τη Συνθήκη της Λισαβόνας: μηχανισμός λήψης αποφάσεων

Abstract

Πολλοί πιστεύουν ότι οι γραφειοκρατικοί μηχανισμοί των Βρυξελλών αποτελούν το κύριο αίτιο που σε αντίθεση με τον οικονομικό τομέα (Δημιουργία ΟΝΕ, υιοθέτηση του ευρώ ως κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος) η πρόοδος στον τομέα της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) και κατ’ επέκταση της Κοινής Πολιτικής Άμυνας και Ασφάλειας (ΚΠΑΑ) είναι αργή και σίγουρα δεν αντανακλά στις προσδοκίες της πλειονότητας των Ευρωπαίων πολιτών. Το πρόβλημα όμως είναι πολυπαραγοντικό (Βούληση/συμφέροντα κρατών μελών, σχέσεις με ΝΑΤΟ, οικονομικοί λόγοι), δυσεπίλυτο αλλά ταυτόχρονα η προώθηση και η πρόοδος στο πεδίο της ΚΠΑΑ αποτελούσε και αποτελεί και σήμερα μία μεγάλη πρόκληση για οποιονδήποτε πολιτικό, διπλωμάτη, στρατιωτικό ή επιστήμονα. Η εργασία φιλοδοξεί να περιγράψει με έναν κατά το δυνατόν κατανοητό αλλά ταυτόχρονα και λεπτομερή τρόπο τους λόγους και τις αναγκαιότητες που συνετέλεσαν στην δημιουργία της ΚΕΠΠΑ καθώς και ένα ιστορικό υπόβαθρο των πολιτικών εξελίξεων που οδήγησαν στην πορεία προς τη Συνθήκη της Λισαβόνας, τις αλλαγές που επέρχονται με την εφαρμογή αυτής, να επεξηγήσει το ρόλο των ευρωπαϊκών οργάνων και το μηχανισμό διαχείρισης κρίσεων εντός της ΕΕ, να αναλύσει τις σχέσεις μεταξύ ΕΕ και ΝΑΤΟ και τις προοπτικές των σχέσεων αυτών και να εμβαθύνει στις επιπτώσεις του επερχόμενου Brexit που λόγω του μεγέθους της Μ. Βρετανίας αποτελεί μία τεκτονική αλλαγή στην υφιστάμενη δομή της ΚΠΑΑ. Τα συμπεράσματα που παρατίθενται καθώς και οι προτάσεις στοχεύουν στην ανάδειξη της σημασίας της Μεταρρυθμιστικής Συνθήκης ως μέσου για την επίτευξη μεγαλύτερης συνοχής στη λειτουργία της ΕΕ και ταυτόχρονα σημαντικού βήματος για την ενίσχυση της δημοκρατικής νομιμοποίησης της Ένωσης και στην εμβάθυνση της ΚΠΑΑ κυρίως θεσμικά, με έναν ουσιαστικό όμως τρόπο που θα γίνεται εύκολα αντιληπτός από τον μέσο ευρωπαίο πολίτη και θα συμβάλει στην αυτόνομη παρουσία της ΕΕ σε όλα τα διεθνή πεδία κρίσεων.Many believe that the bureaucratic mechanisms in Brussels are the main reason that unlike the financial sector (Create EMU, adoption of the euro as a common European currency) progress in the field of the Common Foreign and Security Policy (CFSP) and by extension, Common Security and Defense Policy (CSDP) is slow and certainly does not reflect the expectations of the majority of European citizens. The problem is multivariable (Political will / interests of Member States, relations with NATO, economic reasons), intractable but simultaneously the promotion and progress in the CSDP field was and is also today a major challenge for any politician, diplomat, military or scientist. The paper aims to describe with an understandable and detailed manner the reasons and necessities that contributed to the creation of the CFSP and a historical background of political developments leading towards the Treaty of Lisbon, the changes that occur following its implementation, to explain the role of the European institutions and the crisis management mechanism within the EU, to analyze the relations between the EU and NATO and prospects of these relations and deepen at the impact of the upcoming Brexit which-due to the size of Great Britain- can be considered as a tectonic change in the existing CSDP structure. The conclusions set out as well as proposals aim at highlighting the importance of the Reform Treaty as a means of achieving greater coherence in the EU functioning, while an important step to strengthen the democratic legitimacy of the Union and to deepen the CSDP mainly institutionally, with a substantial way that will be easily understood by the average European citizen and contribute to autonomous EU presence in all international crises fields.