Η πολιτική "America First" και οι επιπτώσεις στην υψηλή στρατηγική των ΗΠΑ

Abstract

Οι ΗΠΑ, ιστορικά, έχουν διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της παγκόσμιας στρατηγικής και στην αρχιτεκτονική των διεθνών συμμαχιών. Ωστόσο, η εφαρμογή της πολιτικής «America First» έθεσε σε νέα βάση την αμερικανική υψηλή στρατηγική, δίνοντας έμφαση στα εθνικά συμφέροντα και την οικονομική προστασία. Πώς επηρεάζει αυτή η στροφή τις στρατηγικές επιλογές των ΗΠΑ, τις διεθνείς τους σχέσεις και τη θέση τους στον κόσμο; Η παρούσα μεταπτυχιακή διατριβή επιχειρεί να απαντήσει σε αυτό το ερώτημα. Η μελέτη βασίζεται σε βιβλιογραφική έρευνα, αξιοποιώντας επιστημονικά άρθρα, μονογραφίες και επίσημα κυβερνητικά έγγραφα. Εξετάζεται θεωρητικά η έννοια της υψηλής στρατηγικής και οι βασικές θεωρίες διεθνών σχέσεων, ενώ συγκρίνεται η πρώτη και η δεύτερη προεδρία Τραμπ για να αξιολογηθούν οι συνέπειες της πολιτικής αυτής σε βασικούς διεθνείς παράγοντες, όπως η Κίνα, η Ρωσία, η Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΝΑΤΟ και η Μέση Ανατολή. Μέσα από τη μελέτη της θεωρίας του American Exceptionalism και τη σύγκριση με τις εξωτερικές πολιτικές προηγούμενων προέδρων του 20ου και 21ου αιώνα, αναδεικνύεται η μετάβαση της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής από τον φιλελεύθερο διεθνισμό σε έναν εθνικιστικό ρεαλισμό, με κύριο άξονα την προτεραιότητα στα εθνικά συμφέροντα, την οικονομική ισχύ και τη μονομερή δράση. Η ανάλυση των κοινωνικών αντιδράσεων καταδεικνύει την απόκλιση μεταξύ κυβερνητικών επιλογών και κοινής γνώμης, με σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάλογα με πολιτική τοποθέτηση, ηλικία και εθνοτική καταγωγή. Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι η πολιτική «America First» οδήγησε σε σημαντικές αλλαγές στη στρατηγική σκέψη των ΗΠΑ, επηρεάζοντας τη διαμόρφωση των συμμαχιών και την παγκόσμια εικόνα της χώρας. Παράλληλα, η πολιτική αυτή δημιουργεί προκλήσεις και ευκαιρίες για την προσαρμογή της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής στις μελλοντικές διεθνείς εξελίξεις.The United States has historically played a decisive role in shaping global strategy and maintaining international alliances. However, the implementation of the “America First” policy redefined U.S. grand strategy, emphasizing national interests and economic power. How does this shift affect U.S. strategic choices, international relations, and its position in the world? This thesis seeks to answer this question. The study is based on a literature review, drawing on scholarly articles, monographs, and official government documents. It examines the concept of grand strategy and key theories of international relations while comparing Donald Trump’s first and second presidencies to assess the effects of the policy on major international actors, including China, Russia, the European Union, NATO, and the Middle East. The analysis of the American Exceptionalism theory and comparison with the foreign policies of previous presidents highlight the transition of U.S. foreign policy from liberal internationalism to nationalist realism, focusing on national interests, economic power, and unilateral action. The study of social reactions reveals divergences between governmental decisions and public opinion, with variations according to political orientation, age, and ethnic background. The findings indicate that the “America First” policy led to significant changes in U.S. strategic thinking, influencing alliance formation and the country’s global image, while also creating challenges and opportunities for adapting U.S. foreign policy to future international developments.