Η αφανής κρίση και η διαχείριση της νέας εποχής: η σχέση ηγεσίας-γραφειοκρατίας κατά την δεκαετία 1985-1995: οι περιπτώσεις των Η.Π.Α. και Γαλλίας

Abstract

Η διατριβή έχει σκοπό την ανάλυση της σχέσεως μεταξύ της ηγεσίας και της γραφειοκρατίας την περίοδο 1985-1995 στη Γαλλία και τις ΗΠΑ ώστε να ελέγξει το βαθμό επίδρασης των γραφειοκρατικών δομών στη διαδικασία της λήψης απόφασης από τη υπεύθυνη ηγεσία και κατ’επέκταση τη θέση της κάθε χώρας στο διεθνή καταμερισμό ισχύος πριν και μετά την συστημική αλλαγή των αρχών της δεκαετίας 1990. Επιλέξαμε αυτές τις δύο χώρες λόγω των ομοιοτήτων στη διαδικασία λήψης απόφασης, την αντίληψη τους για τη θέση τους στο διεθνές σύστημα τη σταθερότητα των θεσμών τους αλλά και την αντίθετη φορά που χαρακτηρίζει την πορεία τους στο διεθνή καταμερισμό ισχύος μετά το Ψυχρό Πόλεμο. Εμπλέκουμε μεθοδολογικά δύο διαστάσεις, μια θεωρητική και μία ιστορική – εμπειρική. Για την θεωρητική συνδυάζουμε δύο μοντέλα και μία θεωρία διεθνών σχέσεων. Το μοντέλο των τριών επιπέδων ανάλυσης και ο διάλογος δομής-δρώντα, ενώ η θεωρία είναι τα μοντέλα του Allison (το Γραφειοκρατικό, το Κυβερνητικό και το Μοντέλο του Ορθολογικού Δρώντα/Rational Actor Model), όπως τα αναπτύσσει στην ανάλυση του για την Κρίση της Κούβας. Αδρομερώς, προσπαθούμε μέσα από τη δημιουργία δομών στο δεύτερο και το τρίτο επίπεδο ανάλυσης να επιτύχουμε μία σύζευξη μεταξύ των δύο επιπέδων με σκοπό να μελετήσουμε την επίδραση των δρώντων του εσωτερικού επιπέδου (2ο) στην ανεξάρτητη μεταβλητή της ισχύος εντός του συστημικού επιπέδου (3ο). Τα μοντέλα του Allison συμπληρώνουν άλλες θεωρίες όπως ο Νεοκλασικός Ρεαλισμός, ο Κονστρουκτιβισμός, τα Νεορεαλιστικά φιλελευθερα πλαίσια θεωρίες Ηγεσίας, οι Οργανωσιακές Θεωρίες, η Ανάλυση Εξωτερικής Πολιτικής και η Στρατηγική Κουλτούρα. Για την ιστορική διάσταση, επιλέξαμε την μέθοδο των περιπτώσεων και εφαρμόζουμε μία γραμμική ακολουθία τεσσάρων ιστορικών περιπτώσεων, διαφορετικών σε κάθε περίπτωση, με σημείο αναφοράς την Πτώση του Τείχους του Βερολίνου και την Γερμανική Ενοποίηση η οποία έφερε την πτώση της Ε.Σ.Σ.Δ.. Στόχος είναι μέσα από την γραμμικότητα αυτή να ερευνήσουμε την ύπαρξη ή μη κάποιας αντίληψης στο εσωτερικό επίπεδο των δύο κρατών της επερχόμενης αλλαγής και να βρούμε εάν και πόσο αντιλαμβάνονταν την δυναμική τους επίδραση στην νέα τάξη πραγμάτων και εάν αυτή η αντίληψη επέδρασε στην νέα θέση της χώρας στο καταμερισμό ισχύος. Συμπερασματικά η διατριβή εκτιμά βραχυπρόθεσμα την ποιότητα της σχέσης μεταξύ αντιλήψεων και ορθολογισμού στην λήψη της απόφασης πριν και μετά μίας συστημικής αλλαγής. Ερευνητικά ερωτήματα 1. Πως ορίζεται σήμερα η ηγεσία και πως οι κυβερνητικοί οργανισμοί; Υπάρχει μεταβολή του χαρακτήρα της σε σχέση με τη ψυχροπολεμική περίοδο; Η ηγεσία διατηρεί την διαχρονική της ισχύ να λαμβάνει την τελική απόφαση η μήπως η πραγματικότητα οδηγεί σε εντελώς διαφορετικά συμπεράσματα; 2. Επιδρά η λειτουργία των γραφειοκρατικών πολιτικών στην διαχείριση της εξωτερικής πολιτικής; Αν ναι, επιδρά στη ισχύ του κράτους (σχετική ή απόλυτη); Αν ναι, πως μεταβάλλεται η ισχύς. Α) κατά τη διάρκεια φυσιολογικών περιόδων, Β) κατά την αλλαγή συστήματος. Αν όχι τότε ποια είναι η σημασία τους στο πλαίσιο της συστημικής αλλαγής.The Thesis aims to promote even more a research on the relationship between leadership and bureaucracy in the period 1985-1995 in France and the USA. The goal is to check the degree of the bureaucratic structures influence on the decision-making process by the leadership and by extension the impact on the subsequent position of each country in the international distribution of power before and after the systemic change of the early 1990s. We have chosen these two countries because of the similarities in the decision-making process, their perception of their place in the international system, the stability of their institutions and the opposite course that characterizes their position in the international distribution of power after the Cold War. We methodologically involve two dimensions, one theoretical and one historical – empirical. For the theoretical dimension we combine two models and a theory of international relations: The Three Levels of Analysis model and the Structure-Actor dialogue model and the Allison's Conceptual Models theory (the Bureaucratic, the Organizational and the Rational Actor Models). Allison's Conceptual Models are being complemented by theories such as Neoclassical Realism, Constructivism, Neorealistic and Liberalist Frameworks of Leadership Theories, Organizational Theories, Foreign Policy Analysis and the concept of the Strategic Culture. Regarding the historical dimension, we have chosen the case study comparison method and we apply a linear (we believe and we try to prove it) sequence of four historical crises, different and semantic in each country, with reference to the Fall of the Berlin Wall and the German Unification which brought about the fall of the U.S.S.R.. The aim is through this linearity to investigate the existence or not of some perception at the domestic level of the two states for the coming change and to find out if and how much the respective domestic agents perceive the dynamic effect of the new systemic order as it come up after 1991, and whether this perception influenced the new position of the country in the distribution of power. In conclusion, the thesis assesses the relationship quality between perceptions and rationality in decision-making process before and after a systemic change. Briefly, the thesis, that is to say the relevant project, involves the research of rationality, bureaucratic and organizational theory and more general issues of ontology and epistemology of the sovereignty concept. The research consists of a number of the relevant literature regarding the historical period we are studying, the concepts and theories mentioned in the previous paragraph. The two most considerable questions the project will definitely try to answer are the following: 1. Have the correlation between leadership and domestic structures in decision-making and the shaping of national diplomacy changed over the course of the decade? Is there any coherence between the two and the conduct of diplomacy and decision-making during major events and system transformation, or are there random variables that dominate at that moment? 2. Does the operation of bureaucratic policies affect the foreign policy management? If so, does it affect the power of the state? If so, how does this power change? A) during normal periods, B) during a structural change. If not then what is their significance in the context of the structural change.