Ο ρόλος του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας στην εκπαίδευση την περίοδο του Εμφυλίου Πολέμου 1946-1949

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το ρόλο του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας στον τομέα της εκπαίδευσης κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου. Στόχος της εργασίας είναι η μελέτη της εκπαιδευτικής παρέμβασης του ΔΣΕ, καθώς και των τρόπων και μέσων υλοποίησής της και παράλληλα η διερεύνηση του χαρακτήρα της εξουσίας που επεδίωκε να εδραιώσει μέσω της εκπαιδευτικής του πολιτικής. Ταυτόχρονα, διερευνάται ο βαθμός και ο τρόπος επίδρασης της στρατηγικής του ΚΚΕ στην υπό μελέτη περίοδο στη μορφή και το περιεχόμενο της εκπαιδευτικής παρέμβασης του ΔΣΕ. Η μελέτη στηρίζεται κυρίως σε πρωτογενείς πηγές και εντάσσεται στο ιστορικό, οικονομικό και κοινωνικό πλαίσιο της εποχής. Αρχικά παρουσιάζεται η κατάσταση και το ιδεολογικό περιεχόμενο της αστικής εκπαίδευσης ως αντιθετικό πρότυπο και στην συνέχεια αναλύεται η προσπάθεια του ΔΣΕ να αντιμετωπίσει τις μορφωτικές ανάγκες και να διαμορφώσει ένα σχέδιο που αφορά στο περιεχόμενο και τα χαρακτηριστικά της λαϊκής παιδείας, όπως τα αντιλαμβάνεται ο ΔΣΕ. Η εργασία καταλήγει σε συμπεράσματα σχετικά με τον ιδεολογικό προσανατολισμό της λαϊκής εκπαίδευσης και τον βαθμό εναρμόνισής της με τις θεωρητικές επεξεργασίες του ΚΚΕ επιχειρώντας να συμβάλει στην κατανόηση της πολιτικής διάστασης της εκπαίδευσης σε συνθήκες ένοπλης σύγκρουσης και του χαρακτήρα και της μορφής εξουσίας που επιδίωκε να εδραιώσει ο ΔΣΕ, επισημαίνοντας παράλληλα τις κατευθύνσεις που θα μπορούσε να ακολουθήσει μελλοντικά η έρευνα.This thesis examines the role of the Democratic Army of Greece in the field of education during the civil war. Its aim is to study the educational intervention of the Democratic Army, the methods and means of its implementation, and to explore the nature of the authority it sought to establish through its educational policy. At the same time, it investigates the extent and manner in which the strategy of the Communist Party of Greece influenced the form and content of the Democratic Army’s educational intervention during the period under study. The research is mainly based on primary sources and is set within the historical, economic, and social context of the era. It begins by presenting the state and ideological content of bourgeois education as a contrasting model, and then analyzes the Democratic Army’s effort to address educational needs and to formulate a plan concerning the content and characteristics of popular education as it conceives it. The thesis concludes with findings on the ideological orientation of popular education and its alignment with the theoretical frameworks of the Communist Party of Greece, aiming to contribute to the understanding of the political dimension of education under conditions of armed conflict, as well as the nature and form of authority the Democratic Army sought to establish, while also it highlights pathways for further research in this field.