Φροντίδα και διατομικότητα : από την σχέση στην ηθικο-πολιτική υπό-σχεση

Abstract

Στην παρούσα εργασία πραγματευόμαστε τη διατομικότητα και τη φροντίδα ως κατηγορίες που αναδιαμορφώνουν την έννοια της σχέσης και τη συνδέουν με ένα ηθικοπολιτικό πρόταγμα ευθύνης. Στο πρώτο μέρος αναλύουμε τη σιμοντονική σχεσιακή οντολογία, όπου το υποκείμενο και το συλλογικό συν-αναδύονται μέσα από ένα πεδίο εντάσεων και μορφογενετικών μετασχηματισμών, το οποίο μετατοπίζει το κέντρο από την ουσία στη διαδικασία. Παρότι αυτή η σύλληψη υπερβαίνει τις ατομοκεντρικές παραδόσεις της νεωτερικότητας, παραμένει δεσμευμένη σε έναν μορφοκεντρισμό που αγνοεί τις ιστορικές και κοινωνικές ασυμμετρίες. Μέσω του Derrida, η εργασία εισάγει τη λογική της διαφωράς και του ίχνους, αποδομώντας τη δυνατότητα μιας πλήρους μορφής, ενώ με το Judith Butler το ερώτημα μετατίθεται στο κανονιστικό και πολιτικό πεδίο, όπου οι κοινωνικοί όροι αναγνωρισιμότητας και πενθησιμότητας καθορίζουν τα όρια του υποκειμένου. Στο δεύτερο μέρος, η φροντίδα (care) προτείνεται ως κριτική έννοια-γέφυρα που επανενσαρκώνει τη σχεσιακή οντολογία στα σώματα, στις ανάγκες και στις ασυμμετρίες τους. Τέλος, μέσα από τις έννοιες της μνήμης και της υπό-σχεσης, η φροντίδα αναδεικνύεται ως πολιτική του ατελούς και του κοινού, μια μορφή σχέσης που θεμελιώνεται στη μη-κυριότητα, στην ευθύνη και στην ανοιχτή δυνατότητα συνύπαρξης.In this paper, we explore transindividuality and care as concepts which redefine the relationship between social ontology and responsibility. In the first part, we analyze the Simondonian relational ontology, where the subject and the collective co-emerge through a field of tensions and morphogenetic transformations, which shifts the center from substance to process. Although this conception transcends the individualistic traditions of modernity, it remains bound to a morphocentrism which ignores historical and social asymmetries. Through Derrida, this work introduces the logic of differance and trace, deconstructing the possibility of a complete form, while with Judith Butler the question is shifted to the normative and political field, where the social conditions of recognizability and mournability determine the limits of the subject. In the second part, care is proposed as a critical bridge that reincarnates relational ontology in bodies, their needs, and their asymmetries. Finally, through the concepts of memory and promise, care emerges as a politics of the imperfect and the common, a form of relationship founded on non-ownership, responsibility, and the open possibility of co-existence.