Η διαχείριση του άλλου διαμέσου του λόγου της Ορθοδοξίας

Abstract

Αν η θρησκεία - και εν προκειμένω η Ορθοδοξία - είναι για πολλούς εκείνη η επιφάνεια στην οποία αρθρώνεται — με την μορφή του δόγματος και της διδασκαλίας — ο πλέον ιστορικά νομιμοποιημένος λόγος για τον οποιοδήποτε Άλλο, για τον «πλησίον», τότε η παρούσα εργασία μπορεί να θεωρηθεί ότι αμφισβητεί το στοιχείο της νομιμοποίησης αλλά διατηρεί το στοιχείο της ιστορίας· μιας ιστορίας, όμως, ως περιγραφή του χώρου και του χρόνου που εμφανίζεται η υλικότητα «λόγος της Ορθοδοξίας» για να σχηματίσει αντικείμενα, ένα από τα οποία είναι ο «Άλλος». Με την «προβληματοποίηση» αυτού του λόγου και διαμέσου μιας σύνθεσης αρχαιολογίας — γενεαλογίας, επιχειρείται η αναζήτηση και η περιγραφή της διαπλοκής εκείνου του αποφαντικού τομέα και εκείνων των σχέσεων εξουσίας - γνώσης που ο λόγος της Ορθοδοξίας, τόσο κατά την ιστορική στιγμή του «Νεοελληνικού Διαφωτισμού» όσο και σ’ αυτή της «ελληνικής μετανεω'τέρικότητας», στηρίζεται για να διαμορφώσει ένα «Σύστημα ετερότητας». Εντός αυτού του Συστήματος ετερότητας, ο λόγος της Ορθοδοξίας αναπτύσσει τη διαδικασία σχηματισμού και διαχείρισης του «Άλλου» και της διαφοράς του- διαχείριση που την συνδέει με «εννοιακές επείγουσες ανάγκες» καθώς και μ’ ένα «αποτέλεσμα τελικοποίησης» που είναι η υποκειμενοποίηση του ορθόδοξου χριστιανού σε ηθικό δρώντα μέσα από μια Στρατηγική ηθικής. Ανάμεσα στις δύο ιστορικές στιγμές, αναζητείται η «αινιγματική ασυνέχεια», η «ρήξη» στη διαμόρφωση αυτού του Συστήματος ετερότητας, και απομακρυνόμαστε από την αναζήτηση Νοήματος ή απόδοσης στο άτομο μιας συμπαγούς ταυτότητας - ουσίας. Προσπαθούμε να διατηρήσουμε τον Άλλο στην διαφορά του ακολουθώντας τη θεώρηση του Φουκώ. Στο τέλος, όμως, αυτή που παλεύει να αναδειχθεί είναι η ετερότητα του Άλλου.