H επινόηση του πολιτικού Καβάφη: τεκμηριώνοντας το χρονικό μιας ανάγνωσης

Abstract

Δεν είναι πολλά όσα στον δημόσιο χώρο θα μας προϊδέαζαν για τους ανοικτούς λογαριασμούς του Στρατή Τσίρκα με τον Κ. Π. Καβάφη, πριν από τα μέσα της δεκαετίας του 1950. Οι νεανικές συναντήσεις του Γιάννη Χατζηανδρέα με τον ποιητή στη μεσοπολεμική Αλεξάνδρεια του 1930, τον απόηχο των οποίων ανέκοψαν οι προτεραιότητες του αιώνα των άκρων και της στράτευσης, θα επανέλθουν στην καταγεγραμμένη μνήμη μόλις στα τέλη της δεκαετίας του 1940, όταν ποικίλες αφορμές καθιστούν τον ποιητή «παρόντα» στην Αίγυπτο, δεκαπέντε χρόνια μετά τον θάνατό του. Και ο ίδιος ο δόκιμος στο μεταξύ διηγηματογράφος αλλά και κριτικός τοποθετούσε, όπως είναι άλλωστε γνωστό, την απαρχή των καβαφικών ενδιαφερόντων του στα 1955, μετά από μια ταιριαστή για έναν μαρξιστή στοχαστή αναγνωστική απορία στο ποίημα Θερμοπύλες.There was little in the public sphere that would have predisposed us to Stratis Tsirkas's unfinished business with C. P. Cavafy before the mid-1950s. The youthful encounters of Giannis Chatziandreas with the poet in interwar Alexandria of 1930, the echo of which was interrupted by the priorities of the age of extremes and political commitment, would reappear in recorded memory only at the end of the 1940s, when various occasions made the poet "present" in Egypt, fifteen years after his death. And the accomplished short story writer and critic himself placed, as is well known, the beginning of his Cavafian interests in 1955, following a reading perplexity—fitting for a Marxist thinker—regarding the poem Thermopylae.