Οι μαθητές που «δεν έκατσαν καλά»: καταλήψεις στα χρόνια της μεταπολίτευσης

Abstract

Οι κινητοποιήσεις εκφράζονται, οργανώνονται και εξαπλώνονται πολλές φορές και μέσα από τα συνθήματά τους – για την ακρίβεια, όχι όλα, αλλά κάποια συνθήματά τους που ξεχωρίζουν. Το σύνθημα «Κάτσε καλά, Γεράσιμε» ταυτίστηκε με τις μαθητικές καταλήψεις του 1998-1999 – η καλύτερη απόδειξη, γι’ αυτό, είναι ότι όταν το 2015 ο Γεράσιμος Αρσένης εξέδωσε ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο, με θέμα τη θητεία του ως υπουργού και την «εκπαιδευτική μεταρρύθμιση 1996-2000» το ονόμασε: Γιατί δεν έκατσα καλά. Ο τίτλος, με άλλα λόγια, αποτελεί ταυτοτικό στοιχείο ενός βιβλίου. Έτσι, ένα βιβλίο που θα επιγραφόταν, «Συγκρότηση εξεγερσιακών υποκειμένων και ασταθείς πολιτικές ταυτότητες: οι μαθητικές καταλήψεις 1974-2000, μέσα από τη θεωρία κινητοποίησης πόρων. Συμβολή στη μελέτη του ζητήματος», θα ήταν ένα άλλο βιβλίο, κι ας καταπιανόταν με το ίδιο θέμα. Όπως μας υποδεικνύει και ο υπότιτλος, Μαθητικό κίνημα και καταλήψεις 1974-2000, η μελέτη του Δημήτρη Σκλαβενίτη, επεξεργασμένη μορφή της διδακτορικής του διατριβής, ασχολείται με το μαθητικό κίνημα της μεταπολίτευσης, μέσα από το πρίσμα των καταλήψεων. Πρόκειται για μια μεθοδολογική επιλογή, η οποία αποδεικνύεται πολύ εύστοχη. Δεν θα ήταν το ίδιο, αν ο συγγραφέας προσέγγιζε το θέμα του εστιαζόμενος, λ.χ., στις διαδηλώσεις, τον μαθητικό συνδικαλισμό ή την πολιτιστική δραστηριότητα των μαθητών. Κι αυτό γιατί ο εστιασμός του ερευνητικού και συγγραφικού φακού στην κατάληψη παρουσιάζει δύο σημαντικά πλεονεκτήματα.Mobilizations are expressed, organized and spread many times through their slogans – to be precise, not all of them, but some of their slogans that stand out. The slogan “Sit well, Gerasimos” was identified with the student occupations of 1998-1999 – the best proof of this is that when in 2015 Gerasimos Arsenis published an autobiographical book, on the subject of his tenure as minister and the “educational reform 1996-2000” he called it: Why I didn’t sit well. The title, in other words, constitutes an identifying element of a book. Thus, a book that would be titled, “Assembly of insurgent subjects and unstable political identities: the student occupations 1974-2000, through the theory of resource mobilization. Contribution to the study of the issue”, would be another book, even if it dealt with the same topic. As the subtitle, Student movement and squats 1974-2000, suggests, Dimitris Sklavenitis’ study, an edited version of his doctoral thesis, deals with the student movement of the post-regime period, through the prism of squats. This is a methodological choice, which proves to be very apt. It would not be the same if the author had approached his topic by focusing, for example, on demonstrations, student unionism or the cultural activity of students. This is because focusing the research and writing lens on squatting presents two important advantages.