Πολιτική θεωρία, «λαός» και ριζοσπαστική δημοκρατία: Ernesto, το τάνγκο συνεχίζει…

Abstract

Έμαθα για τον θάνατο του δασκάλου μου, του Ernesto Laclau, από τη Noreen, την πιστή –επί σειρά ετών– γραμματέα του στο Πανεπιστήμιο του Έσεξ. Μου είχε αδυναμία και μου έκλεινε πάντα πρωινά ραντεβού μαζί του όταν είχαμε να συζητήσουμε κεφάλαια της διδακτορικής διατριβής που έγραφα, έτσι ώστε να μην τον έχουν κουράσει οι αλλεπάλληλες συναντήσεις και τα μαθήματα. Έτσι και τώρα, μόλις έμαθε το ξαφνικό μαντάτο, έσπευσε να με ενημερώσει από τους πρώτους. Θλιβερή πρωτιά αυτή τη φορά και αναπάντεχη. Παρά τα 78 του χρόνια, ο Ernesto έδειχνε το τελευταίο διάστημα ιδιαίτερα ακμαίος και δραστήριος. «Νόμιζα ότι θα συνέχιζε για πάντα», μου έγραψε η Noreen. Και δεν είχε άδικο. Εξάλλου, αυτήν ακριβώς την αίσθηση ζωντάνιας, αισιοδοξίας και προοπτικής κατόρθωνε να μεταδώσει και να εμφυσήσει ο Laclau σε οτιδήποτε έκανε: στα μαθήματά του, στην πολιτική θεωρία, στην πολιτική πράξη. Την ίδια διάθεση μετέδιδε –πάντοτε με μεγάλη γενναιοδωρία– σε όλους όσους συναντούσε: στους μαθητές του, στους συνομιλητές και τους συντρόφους του.I learned about the death of my teacher, Ernesto Laclau, from Noreen, his loyal secretary of many years at the University of Essex. She had a soft spot for me and always arranged morning appointments with him when we had to discuss chapters of the doctoral dissertation I was writing, so that he wouldn't be tired from successive meetings and classes. Similarly now, as soon as she learned the sudden news, she hurried to inform me among the first. A sad primacy this time and unexpected. Despite his 78 years, Ernesto had recently appeared particularly vigorous and active. "I thought he would continue forever," Noreen wrote to me. And she wasn't wrong. After all, this exact sense of vitality, optimism and perspective is what Laclau managed to transmit and instill in everything he did: in his classes, in political theory, in political practice. The same disposition he conveyed—always with great generosity—to everyone he met: to his students, to his interlocutors and his comrades.