H εξέλιξη του ελληνικού (ποινικού) δικαίου ανηλίκων

Abstract

Η παρούσα συμβολή ασχολείται με τη βαθμιαία εναρμόνιση του ελληνικού συστήματος απονομής δικαιοσύνης σε ανηλίκους με τις θεμελιώδεις δεσμευτικής ισχύος διατάξεις της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού και τα ευρωπαϊκά και διεθνή μη δεσμευτικού χαρακτήρα κείμενα αντεγκληματικής πολιτικής για ανηλίκους, στις αρχές του 21ου αιώνα. Παρουσιάζονται οι παρατηρήσεις και οι συστάσεις της Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Παιδιού αναφορικά με την προστασία και προώθηση των δικαιωμάτων των παιδιών στο σύστημα απονομής δικαιοσύνης σε ανηλίκους και οι αλλαγές που επήλθαν στις διατάξεις του ουσιαστικού και του δικονομικού ποινικού δικαίου ανηλίκων σχετικά με τους τρόπους αντιμετώπισης της παραβατικότητας και της εγκληματικότητας των ανηλίκων. Ο νομοθέτης μελέτησε σε βάθος τις παρατηρήσεις και συστάσεις της Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Παιδιού, προκειμένου να προσαρμόσει το εσωτερικό δίκαιο σε διατάξεις υπερνομοθετικής ισχύος αλλά και στα διεθνή πρότυπα και σταθερές για την αποφυγή του στιγματισμού των ανηλίκων, τον περιορισμό του κοινωνικού αποκλεισμού και την προώθηση της κοινωνικής τους ένταξης. Η εξέταση και η αποτίμηση των πρόσφατων μεταρρυθμίσεων είναι ικανοποιητική. Πέρα από το θεσμικό εκσυγχρονισμό του (ποινικού) δικαίου ανηλίκων απαραίτητη είναι ωστόσο η συνδρομή όλων των φορέων του κοινωνικού ελέγχου στην εφαρμογή της νομοθεσίας και στην υλοποίηση των σύγχρονων τά-σεων αντεγκληματικής πολιτικής για ανηλίκους.This contribution addresses the gradual harmonization of the Greek juvenile justice system with the binding provisions of the International Convention on the Rights of the Child, as well as with non-binding European and international texts on juvenile criminal policy, at the beginning of the 21st century. Observations and recommendations of the Committee on the Rights of the Child regarding the protection and promotion of children’s rights within the juvenile justice system are presented, along with the changes introduced in the substantive and procedural juvenile criminal law provisions concerning the approaches to juvenile delinquency and crime. The legislator carefully studied the Committee’s observations and recommendations in order to adapt domestic law to provisions of supra-legal authority, as well as to international standards and principles aimed at avoiding the stigmatization of minors, reducing social exclusion, and promoting their social integration. The examination and assessment of the recent reforms are satisfactory. Beyond the institutional modernization of juvenile (criminal) law, however, the contribution of all social control agencies is essential for the proper implementation of the legislation and the realization of contemporary trends in juvenile criminal policy.