Η απόδοση της ψήφου στις γυναίκες: μια στιγμή στη διαδικασία διεύρυνσης της δημοκρατίας

Abstract

Με ιδιαίτερη χαρά συμμετέχω στην παρουσίαση του βιβλίου της Δήμητρας Σαμίου για τη γυναικεία ψήφο, ένα βιβλίο που αποτελεί προϊόν μακρόχρονης και επίπονης προσπάθειας. Η Σαμίου κατάφερε να μεταμορφώσει μια τεράστια, εξαντλητική και σχολαστική (όπως πρέπει δηλαδή να είναι) διατριβή, σε ένα βιβλίο που είναι όμορφο και ευανάγνωστο. Η συγγραφέας, με το βιβλίο αυτό, πέτυχε να καλύψει ένα σημαντικό κενό στην ελληνική βιβλιογραφία με μια σφαιρική μελέτη που αποτελεί σημείο αναφοράς, τόσο για την ιστορία των γυναικών και των διεκδικήσεών τους, όσο και για την ιστορία των πολιτικών δικαιωμάτων στην Ελλάδα. Αξίζει να υπογραμμίσουμε ότι η Σαμίου, πρωτίστως ιστορικός, κατάφερε να αναπτύξει και πολιτολογική προβληματική, κάτι που της επέτρεψε να εντάξει το θέμα της σε μια θεωρητική προβληματική για την καθολική ψηφοφορία, την αντιπροσώπευση και τη σταδιακή διεύρυνση της δημοκρατίας. Πράγματι, όταν το 1952 κατοχυρώθηκε το δικαίωμα της ψήφου για τις γυναίκες (για τις βουλευτικές εκλογές), σχεδόν έναν αιώνα μετά το αντίστοιχο των ανδρών (1864, 1877), αυτό αποτέλεσε κεντρικό στοιχείο αναγνώρισης της ιδιότητας του πολίτη για εκείνες, ενώ τον Φεβρουάριο του 1956, όταν ψήφισαν οι Ελληνίδες για πρώτη φορά σε βουλευτικές εκλογές σε επίπεδο επικράτειας, πραγματώθηκε εν τέλει στην Ελλάδα η αρχή της καθολικής ψηφοφορίας, που είχαμε μάθει να ταυτίζουμε με εκείνη των ανδρών.

I participate with particular joy in the presentation of Dimitra Samiou's book on women's suffrage, a book that is the product of long-term and painstaking effort. Samiou managed to transform a massive, exhaustive and meticulous (as it should be) dissertation into a book that is beautiful and readable. With this book, the author succeeded in covering a significant gap in Greek bibliography with a comprehensive study that constitutes a point of reference, both for the history of women and their demands, and for the history of political rights in Greece. It is worth emphasizing that Samiou, primarily a historian, managed to develop a political science problematic as well, which allowed her to integrate her subject into a theoretical problematic about universal suffrage, representation and the gradual expansion of democracy. Indeed, when in 1952 the right to vote for women was secured (for parliamentary elections), almost a century after the corresponding right for men (1864, 1877), this constituted a central element in the recognition of citizenship for them, while in February 1956, when Greek women voted for the first time in parliamentary elections at the state level, the principle of universal suffrage was finally realized in Greece, which we had learned to identify with that of men.