Μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης: η περίπτωση των σχεδίων της Ελλάδας και της Πορτογαλίας

Abstract

Το ευρωπαϊκό οικοδόμημα συνταράχθηκε συθέμελα από την πανδημία Covid-19. Ως απάντηση στις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της πανδημίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση θέσπισε τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Πρόκειται για ένα χρηματοδοτικό εργαλείο στήριξης των κρατών της ΕΕ που εστιάζει κυρίως στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση. Κάθε κράτος μέλος υποβάλει ένα εθνικό σχέδιο ανάκαμψης που περιλαμβάνει μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις και το οποίο οφείλει να ευθυγραμμίζεται με ορισμένες στοχεύσεις που υπαγορεύονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η παρούσα διπλωματική εργασία αφενός εξετάζει την κοινωνική διάσταση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και την κατεύθυνση που χαράσσει η Κοινωνική Ευρώπη ύστερα από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αφετέρου, επιχειρεί να συγκρίνει τις κοινωνικές πολιτικές των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης της Ελλάδας και της Πορτογαλίας, στοχεύοντας στη διερεύνηση της κοινωνικής τους δυναμικής. Μέσα από την αξιοποίηση της διεθνούς επιστημονικής βιβλιογραφίας, της νομοθεσίας καθώς και στατιστικών δεδομένων διαπιστώνεται το υποτονικό ενδιαφέρον της ΕΕ για την ευημερία των πολιτών της και η σοβαρά υποβαθμισμένη κοινωνική διάσταση του Ελληνικού σχεδίου ανάκαμψης. Δεδομένου ότι τα σχέδια βρίσκονται ακόμη σε εφαρμογή, κρίνεται αναγκαία η επανεξέταση των ευρημάτων της έρευνας μετά το πέρας της υλοποίησής τους.The European edifice was shaken to its core by the Covid-19 pandemic. In response to the economic and social impacts of the pandemic, the European Union established the Recovery and Resilience Facility. This is a financial instrument to support EU member states, focusing primarily on the green and digital transition. Each Member State submits a national recovery plan that includes reforms and investments and must align with certain targets set at the European level. This thesis examines, on the one hand, the social dimension of the Recovery and Resilience Facility and the direction Social Europe is taking after Russia's invasion of Ukraine. On the other hand, it attempts to compare the social policies of the national recovery plans of Greece and Portugal, aiming to investigate their social dynamics. By utilizing international scientific literature, based on legislation and statistical data, the EU's lackluster interest in the well-being of its citizens and the severely diminished social dimension of the Greek recovery plan are evident. Given that the plans are still being implemented, it is considered necessary to reexamine the research findings after their completion.