Τα ναρκωτικά, φαινόμενο κοινωνικής παθογένειας, που συμβάλλει στον κοινωνικό αποκλεισμό ομάδων : ο ρόλος της οικογένειας

Abstract

Το «ζήτημα των ναρκωτικών» επίμονα απασχολεί τη σκέψη και τις πρακτικές ατόμων και οργάνων, σε διάφορες διαστάσεις. Ένας Νομικός ) εξετάζει το θέμα από την οπτική της απαγορευτικής - τιμωρητικής ή κανονιστικής - ρυθμιστικής πλευράς και προσδοκά να βρει λύση με ρυθμιστικούς, και κανονιστικούς κανόνες δικαίου που άλλοτε ποινικοποιούν και άλλοτε αποποινικοποιούν συμπεριφορές και πράξεις ατόμων ή ομάδων που εμπλέκονται άμεσα με τα ναρκωτικά. Ένας Γιατρός θα προσέγγιζε το θέμα με βάση τις παθολογικές συνέπειες της χρήσης των «ναρκωτικών» όπως την τοξικότητα και την δυνατότητα να προκαλούν ανοχή και εξάρτηση. Ένας κοινωνικός επιστήμονας θα υποστήριζε ότι ο όρος αυτός προσδιορίζεται από το κοινωνικό - συμβολικό περιεχόμενο που του αποδίδει η κοινωνία και περιλαμβάνει κάποιες ουσίες, η χρήση των οποίων θεωρείται επικίνδυνη για την υγεία και βλαπτική για το κοινωνικό σύνολο. Στο σημείο αυτό ο όρος «κοινωνικός αποκλεισμός» των εξαρτημένων ατόμων, είναι το επόμενο στάδιο, που επίσης ένας κοινωνιολόγος θα μελετούσε σε όλες του τις διαστάσεις. Κάνοντας αυτή την μικρή ετυμολογική προσέγγιση και τη σημασιολογική αποσαφήνιση του όρου των «ναρκωτικών», γίνεται σαφές ότι το φαινόμενο αυτό δεν μπορεί να μελετηθεί με στυγνούς ιατρικούς και δεν μπορεί να ερμηνευθεί με στυγνούς νομικούς όρους. Είναι ένα βαθιά κοινωνικό πρόβλημα που προκαλεί την κοινωνική αντίδραση, που κάνει την κοινωνία να «αιμορραγεί» και που οδηγεί στο κοινωνικό αποκλεισμό και στο σχηματισμό περιθωριοποιημένων ομάδων. Αυτό θα προσπαθήσω να καταδείξω σε μια πρώτη προσέγγιση. Σε ένα δεύτερο επίπεδο η παρούσα εργασία, θα μελετήσει το ρόλο της οικογένειας στη δημιουργία ή μη του προβλήματος εξάρτησης ουσιών. Η ποιότητα των οικογενειακών σχέσεων στα πρώιμα στάδια ανάπτυξης του παιδιού είναι καθοριστικές καθώς, μπαίνουν οι βάσεις για την δημιουργία τρωτών και ευάλωτων ανθρώπων. Αντίθετα όταν τα παιδιά μεγαλώνουν σε μια οικογένεια όπου μαθαίνουν να έχουν ξεκάθαρες και οριοθετημένες σχέσεις μεταξύ τους, να επικοινωνούν αποτελεσματικά και να εξελίσσονται συνεχώς, ελαχιστοποιείται ο προαναφερόμενος κίνδυνος. Σε μια τελευταία αναφορά στο θέμα, θα γίνει λόγος για τα θεραπευτικά προγράμματα του ΚΕ.ΘΕ.Α. (Κέντρο Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων) και το σημαντικό ρόλο της οικογένειας στην προσφερόμενη βοήθεια στη θεραπευτική διαδικασία.