Τιμωρητικές στάσεις των αποφυλακισθέντων ανήλικων/νέων, των δικαστών και εισαγγελέων: συγκλίσεις και αποκλίσεις

Abstract

Ένα φαινόμενο που απασχολεί χρόνια την κοινωνία, είναι το φαινόμενο της κοινωνικής παθογένειας της παραβατικότητας των ανηλίκων, το οποίο συνδέεται άμεσα με το συνεχώς μεταβαλλόμενο κοινωνικό γίγνεσθαι. Η αντιμετώπιση αυ- τού του φαινομένου έχει περάσει από διάφορα στάδια, μεταξύ αυτών και από στάδια έντονης τιμωρητικότητας. Οι σύγχρονες τάσεις της αντεγκληματικής πολιτικής σε ένα δημοκρατικό κράτος προϋποθέτουν την εφαρμογή των αρχών της ενοχής, της αναλογικότητας και του ανθρωπισμού. Το συμφέρον του ανήλικου πρέπει να είναι το κύριο μέλημα της προσέγγισης της δικαιοσύνης όταν αυτός καταλήξει σε αυτήν. Όσον αφορά τη δικαιοσύνη ανηλίκων στις χώρες της Ευρώπης, αυτή εμφανίζει ανομοιογένεια καθώς κάποιες χώρες εμπνέονται από πολιτικές που εξυπηρετούν τις ανάγκες των ανηλίκων και άλλες δίνουν έμφαση στην ανταπόδοση και την τιμωρητικότητα. Η ποινική αντιμετώπιση του ανήλικου εμπεριέχει τα στοιχεία της κοινωνικής ένταξης, της κοινωνικής προσαρμογής και της αποκατάστασης, λαμβάνοντας υπόψη την προστασία των ατομικών δικαιωμάτων του ανήλικου. Στοιχεία που αποτελούν τον σκοπό της ποινής και τηνδικαιολογία του εγκλεισμού (έσχατη λύση). Ως στόχος της παρούσας έρευνας,τοποθετείται η διερεύνηση του σκοπού και του στόχου της ποινής (ως προς την τιμωρητική της διάσταση), η οποία επιβάλλεται σε παραβατικούς ανηλίκους από τους εφαρμοστές της ποινικής δικαιοσύνης και η «ανταπόκριση» σε αυτήν από τους ανηλίκους αποφυλακισθέντες.A phenomenon that has concerned society for many years is the issue of juvenile delinquency as a form of social pathology, which is directly linked to the constantly changing social reality. The approach to this phenomenon has gone through various stages, including periods of intense punitiveness. Contemporary trends in criminal policy within a democratic state presuppose the application of the principles of culpability, proportionality, and humanism. The best interest of the minor must be the central concern of the justice system when the minor comes into contact with it. Regarding juvenile justice in European countries, it displays heterogeneity, as some countries are guided by policies that serve the needs of minors, while others emphasize retribution and punitiveness. The criminal treatment of minors includes elements of social integration, social adaptation, and rehabilitation, taking into account the protection of the minor’s individual rights—elements that constitute the purpose of punishment and the justification for detention (as a last resort). The aim of the present research is to investigate the purpose and the objective of punishment (particularly in its punitive dimension), which is imposed on delinquent minors by the actors of the criminal justice system, as well as the “response” to this punishment by released juvenile offenders.