Διδακτορικές διατριβές
Μόνιμο URI για αυτήν τη συλλογήhttps://pandemos.panteion.gr/handle/123456789/50
Περιήγηση
Πρόσφατες Υποβολές
Τεκμήριο Θεωρίες και πολιτικές για την κοινωνική ισότητα μέσω της εκπαίδευσηςΑλεβίζος, Αντώνιος Λ.; Μελετιάδης, Χάρης Ν.; Λύτρας, Ανδρέας Ν.; Παπαρίζος, Αντώνης; Πάντειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Κοινωνιολογίας (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2022)Η ανά χείρας διδακτορική διατριβή πραγματεύεται το ζήτημα της κοινωνικής ισότητας μέσω της εκπαίδευσης. Mε βάση τη διεθνή βιβλιογραφία για τον ρόλο της εκπαίδευσης στην προαγωγή της κοινωνικής ισότητας, τις θεωρητικές προσεγγίσεις για την κοινωνική και εκπαιδευτική ισότητα, τα εμπειρικά ερευνητικά δεδομένα που τεκμηριώνουν την ύπαρξη κοινωνικών και εκπαιδευτικών ανισοτήτων στη σύγχρονη διεθνή και ελληνική πραγματικότητα και την πρωτογενή έρευνα που υλοποιήσαμε, καταρτίζουμε μια επιστημονική πρόταση, η οποία δύναται να αξιοποιηθεί για τον σχεδιασμό εκπαιδευτικής πολιτικής που θα ενισχύει την κοινωνική αλλά και την εκπαιδευτική ισότητα στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα, ξεκινήσαμε με την κριτική παράθεση των βασικών θεωριών και των σχετικών εμπειρικών δεδομένων για την ισότητα και τη σύνδεσή της με την εκπαίδευση, εντοπίζοντας τις κυριότερες μεταβλητές (κοινωνική τάξη, κοινωνικό φύλο, εθνική ταυτότητα, αναπηρία) και τα υποκριτήριά τους για την κοινωνική και εκπαιδευτική ισότητα, τις οποίες συμπεριλάβαμε στην έρευνά μας. Κατόπιν, προχωρήσαμε στην κριτική παρουσίαση των θεωριών για την αλληλεγγύη, επιχειρώντας να διαπιστώσουμε τη σύνδεσή της με την κοινωνική και εκπαιδευτική ισότητα και θεωρώντας τη ως σχετικό παράγοντα προαγωγής τους. Η Αναλυτική Ιεραρχική Προσέγγιση ήταν η ερευνητική μέθοδος που ακολουθήσαμε και το δείγμα της έρευνάς μας αποτελούνταν από Υπουργούς ή Υφυπουργούς Παιδείας της Ελλάδος για το διάστημα 1990-2020. Επίσης, συγκροτήσαμε και ένα μικρότερο δείγμα, ως ομάδα ελέγχου, οι συμμετέχοντες του οποίου κατείχαν θέση Ειδικού Γραμματέα ή Συμβούλου στο Υπουργείο Παιδείας κατά το ανωτέρω διάστημα. Με βάση τα αποτελέσματα της έρευνας κατασκευάσαμε ένα ιεραρχικό μοντέλο για τις υπό εξέταση μεταβλητές, ενώ οδηγηθήκαμε και σε ορισμένα άλλα πρωτότυπα ευρήματα για την Ελλάδα. Η ιεράρχηση των μεταβλητών με βάση το μοντέλο είναι: αναπηρία, κοινωνική τάξη, εθνική ταυτότητα, κοινωνικό φύλο. Ως προς τα πρωτότυπα ευρήματα, σε αυτά περιλαμβάνεται η ανάδειξη του ρόλου της αλληλεγγύης στον σχεδιασμό πολιτικής για την προαγωγή της κοινωνικής και εκπαιδευτικής ισότητας και η σημασία του εθνικού διαλόγου και της αξιολόγησης για την εκπαίδευση και την εκπαιδευτική και κοινωνική ισότητα. Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με τη μέθοδο που εφαρμόστηκε και τη σύνθεση του δείγματος, συνιστούν την καινοτομία της διατριβής, ειδικά στο πεδίο της Κοινωνιολογίας. Στην περίπτωση μάλιστα της χώρας μας ο συνδυασμός αυτός πραγματοποιείται για πρώτη φορά. Tα ευρήματά μας συνεισφέρουν στον εμπλουτισμό της σχετικής επιστημονικής συζήτησης και στο πεδίο της πολιτικής, της κοινωνίας και της οικονομίας καθώς η αξιοποίησή τους δύναται να συμβάλει στην οικοδόμηση πολιτικής για την προαγωγή της εκπαιδευτικής και κοινωνικής ισότητας.Τεκμήριο Ο ρόλος των ανώτερων γνωστικών λειτουργιών και της συναισθηματικής νοημοσύνης στην αποτελεσματική ηγετική συμπεριφοράΚαρατοσίδη, Χρυσοβαλάντο-Σοφία; Ιορδάνογλου, Δήμητρα; Γαζή, Αγγελική; Ζαλώνης, Ιωάννης; Τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού (2024-09-25 10:15:12)Η παρούσα διδακτορική διατριβή διερευνά τις σχέσεις εγκεφάλου-συμπεριφοράς στην ηγεσία, εισάγοντας τις επιτελικές λειτουργίες ως ατομική διαφορά. Εμπειρικά δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι οι γνωστικές λειτουργίες όπως, η επίλυση προβλήματος, η ταχύτητα επεξεργασίας, η ενεργός μνήμη, η αυτοβιογραφική μνήμη παίζουν σημαντικό ρόλο στην αποτελεσματική ηγεσία (Ramchandran και συν., 2016; Foxall, 2014; Waldman, 2011). Ωστόσο υπάρχει ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης του νευρογνωστικού προφίλ της ηγεσίας καθώς η υπάρχουσα βιβλιογραφία είναι μέχρι στιγμής αμφιλεγόμενη. Οι επιτελικές λειτουργίες παίζουν σημαντικό ρόλο στην ικανότητα απόκρισης και προσαρμογής σε νέες καταστάσεις, αποτελούν την βάση πολλών γνωστικών, συναισθηματικών και κοινωνικών δεξιοτήτων και εμπλέκουν τον προμετωπιαίο φλοιό. Οι ψυχρές επιτελικές λειτουργίες εκδηλώνονται σε συνθήκες απαλλαγμένες από συναίσθημα και σε ελεγχόμενα περιβάλλοντα. Οι θερμές επιτελικές λειτουργίες αναδύονται σε περιβάλλοντα που εμπλέκουν συναίσθημα, κίνητρο, άμεση ευχαρίστηση ή μακροπρόθεσμη ανταμοιβή. Αναλυτικότερα, η παρούσα διατριβή μελετά τον ρόλο των θερμών και των ψυχρών επιτελικών λειτουργιών στην αποτελεσματική ηγεσία λαμβάνοντας υπόψιν τον διαμεσολαβητικό ρόλο της προσωπικότητας, της γενικής νοητικής ικανότητας και της συναισθηματικής νοημοσύνης. Επίσης, διερευνά τη σχέση των επιτελικών λειτουργιών με τη συμπεριφορική συναισθηματική νοημοσύνη, λαμβάνοντας υπόψιν τις παραπάνω μεταβλητές. Το δείγμα αποτέλεσαν τριακόσια δεκαέξι άτομα αποτελούμενα από δύο ομάδες (φοιτητές/ριες και ηγέτες), τα οποία αξιολογήθηκαν με νευροψυχολογικές δοκιμασίες που εκτιμούν τομείς επιτελικών λειτουργιών και απάντησαν σε ερωτηματολόγια που αξιολογούν την προσωπικότητα, τη γενική νοητική ικανότητα, τη συναισθηματική νοημοσύνη ως χαρακτηριστικό, τη συναισθηματική κοινωνική νοημοσύνη και την αποτελεσματικότητα στην ηγεσία. Η μέτρηση της αποτελεσματικότητας και της συναισθηματικής κοινωνικής νοημοσύνης έγινε μέσω αυτοαξιολογήσεων και ετεροαξιολογήσεων. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι ψυχρές επιτελικές λειτουργίες επιδρούν στην ηγεσία, τονίζοντας τον διαμεσολαβητικό ρόλο της προσωπικότητας. Ακόμα, αναδείχθηκε η αντισταθμιστική σχέση των γνωστικών λειτουργιών με επιμέρους τομείς της συμπεριφορικής συναισθηματικής νοημοσύνης. Τέλος, βρέθηκε ότι οι ηγέτες εμφανίζουν καλύτερη επίδοση σε τομείς επικοινωνιακών ικανοτήτων, εύρους προσοχής και ενεργού μνήμης σε σχέση με τους φοιτητές/τριες. Η διαφορά αυτή είναι πιθανό να εξηγηθεί από τη διαφορά εμπειριών άσκησης ηγεσίας μεταξύ των δύο ομάδων και αναδεικνύει τη σημασία της ανάπτυξης των συγκεκριμένων γνωστικών λειτουργιών στους νέους και νέες ώστε να γίνουν οι αποτελεσματικοί ηγέτες του μέλλοντος. Συνοψίζοντας, οι θερμές και ψυχρές επιτελικές λειτουργίες ανοίγουν έναν νέο δρόμο στην έρευνα της οργανωσιακής νευροεπιστήμης, παρέχοντας μια άμεση μη επεμβατική σύνδεση της εγκεφαλικής λειτουργίας με την ηγετική συμπεριφορά.Τεκμήριο «Μεταναστευτικές-προσφυγικές ροές στην ΝΑ Μεσόγειο,2015-2021: ανάλυση διαβάθμισης κινδύνων σε εθνικό επίπεδο σύμφωνα με το διεθνές πρότυπο διαχείρισης κινδύνων ISO 31000:2018»Παράσχη, Αικατερίνη; Υφαντής, Κώστας; Κοππά, Μαριλένα; Καραγιαννοπούλου, Χαρά; Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών (2024-12-02 11:46:50)Η Ελλάδα είναι το πλέον εκτεθειμένο κράτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις διεθνείς μεταναστευτικές - προσφυγικές ροές κυρίως, λόγω της ιδιαίτερης γεωγραφικής θέσης της στο γεωπολιτικό υποσύστημα της Νοτιοανατολικής Μεσογείου και της αδυναμίας της ΕE να συστήσει ένα επαρκές και αποτελεσματικό πλαίσιο διαχείρισης των μεταναστευτικών - προσφυγικών ροών. Το κεντρικό ερώτημα της εργασίας είναι κατά πόσο η αύξηση των μεταναστευτικών - προσφυγικών ροών συνεπάγεται κινδύνους για την ελληνική κοινωνία. Σκοπός της διατριβής είναι να εντοπίσει και να αναλύσει τους κινδύνους που προκύπτουν σε εθνικό επίπεδο λόγω της αύξησης των μεταναστευτικών - προσφυγικών ροών από υπηκόους τρίτων χωρών κατά την περίοδο 2015-2021. Πρόκειται για μια έρευνα που εστιάζει στις προκλήσεις και τους κινδύνους που μπορεί να επηρεάσουν την κοινωνική συνοχή, την ασφάλεια και τις εθνικές πολιτικές. Η σκοπιμότητα της διατριβής εστιάζει στην υποβολή προς τα αρμόδια θεσμικά όργανα αποτελεσματικών προτάσεων στρατηγικής διαχείρισης των κινδύνων. Παράλληλα, επικεντρώνεται στην εύρεση λύσεων αναφορικά με την αποτροπή των μεταναστευτικών ροών, την διαχείριση τους στο εσωτερικό καθώς και στην ομαλή ενσωμάτωση των πληθυσμών αυτών στην ελληνική πραγματικότητα. Επιπρόσθετα, ένας άλλος βασικός στόχος είναι το άνοιγμα ενός νέου πεδίου συζήτησης και η προσφορά νέων αναλύσεων και συζητήσεων για περαιτέρω «τροφοδότηση» του διαλόγου σχετικά με τη διαχείριση της παράτυπης μετανάστευσης. Για την ανάδειξη και διαβάθμιση των κινδύνων, αξιοποιήθηκε το Διεθνές Πρότυπο Διαχείρισης Κινδύνου ISO 31000:2018. Πρόκειται για μια αναγνωρισμένη διεθνώς μέθοδο, η οποία εστιάζει στην αναγνώριση, ανάλυση και αξιολόγηση των κινδύνων, υπό το πρίσμα της σπουδαιότητας, της πιθανότητας εκδήλωσης, της ενδεχόμενης επίδρασης σε περίπτωση εκδήλωσης, εν προκειμένω στην ελληνική κοινωνία, καθώς και στους τρόπους διαχείρισης των κινδύνων αυτών. Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι το δημογραφικό και η εισαγωγή ξένων πολιτισμικών στοιχείων, υπονομεύουν σταδιακά την εθνική και κοινωνική συνοχή της χώρας. Επίσης, ο θρησκευτικός και εθνικιστικός φονταμενταλισμός, οι μη διαχειρίσιμες καταστάσεις, καθώς και η αδυναμία προσαρμογής των πολιτικών και κοινωνικών δομών στα νέα δεδομένα, επηρεάζουν την εσωτερική ασφάλεια του κράτους. Επιπρόσθετα, δεν θα πρέπει να αγνοηθούν οι κίνδυνοι που αφορούν στη τρομοκρατία και στη δράση του διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος, κίνδυνοι που ανήκουν στην ευρύτερη οικογένεια των ασύμμετρων απειλών. Τέλος, κυρίως μετά το 2020 η Τουρκία χρησιμοποιεί τις μεταναστευτικές – προσφυγικές ροές ως εργαλείο για την άσκηση γεωπολιτικής πίεσης και επίτευξης των εθνικών της στόχων.Τεκμήριο Από το πολιτικό τραγούδι στα "σκυλάδικα": η διαμόρφωση της λαϊκής πολιτισμικής ταυτότητας στην Ελλάδα της ύστερης μεταπολίτευσηςΚανέλλος, Γεώργιος; Ανδριάκαινα, Ελένη; Βεντούρα, Λίνα; Παναγιωτόπουλος, Παναγιώτης; Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας (2023-12-21 11:29:02)H παρούσα διδακτορική διατριβή πραγματεύεται τις διαδικασίες συγκρότησης της «λαϊκής» κοινωνικής και πολιτιστικής ταυτότητας στην Ελλάδα κατά την περίοδο της πρώιμης και ύστερης μεταπολιτευτικής περιόδου, εστιάζοντας συγκεκριμένα στην περίοδο από το 1974 έως το 1989. Ειδικότερα, στοχεύει στη διερεύνηση των μεταβολών που συντελούνται στο χώρο της λαϊκής κουλτούρας κατά την περίοδο αυτή, με πιο σημαντική τη μετάβαση από την περίοδο κυριαρχίας του πολιτικού τραγουδιού στο χρονικό διάστημα μεταξύ 1974 και 1977, έως τη σταδιακή ανάδυση της σκηνής του «σκυλάδικου» και της «μεγάλης πίστας» κατά τη δεκαετία του 1980. Παράλληλα, η έρευνα θα στραφεί στις κεντρικότερες πτυχές αυτών των μεταβολών, όπως η απενοχοποίηση του στοιχείου του «γλεντιού», μια τάση που βρίσκεται σε αντίθεση με τα ειωθότα της προδικτατορικής περιόδου. Επιπροσθέτως, η διατριβή εστιάζει στην πρόσληψη των μεταβολών αυτών από ολόκληρο το πολιτικό και κομματικό φάσμα. Πιο συγκεκριμένα, θα εξεταστούν οι διαφορετικές στρατηγικές προσλήψης της λαϊκής μουσικής από τα δύο μεγάλα κόμματα, το ΠΑΣΟΚ και τη Νέα Δημοκρατία, από τα δύο Κομμουνιστικά Κόμματα, καθώς και από ερευνητές της λαϊκής μουσικής, όπως οι αρθρογράφοι του μουσικού περιοδικού Ντέφι. Αναφορικά με το ΠΑΣΟΚ, η πρόσληψή του παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς, ως κυβερνόν κόμμα κατά το μεγαλύτερο μέρος της δεκαετίας του 1980, συνέβαλε ποικιλοτρόπως στην αναγνώριση του λαϊκού τραγουδιού, διακρίνοντας εγκαίρως τις δυνατότητες πολιτικής αξιοποίησης της λαϊκής μουσικής. Σε αυτή την κατεύθυνση, θα αξιοποιηθούν παραθέματα από τον Τύπο και από κομματικά αρχεία.Τεκμήριο H "κερκίδα" ως πεδίο πρόσληψης, αναπαράστασης και επιτέλεσης του πολιτικούΜπολάκης, Σπυρίδων; Κοταρίδης, Νίκος Γ.; Ζαϊμάκης, Γιάννης, 1963-; Βαφέας, Νίκος, 1970-; Τμήμα Κοινωνιολογίας (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2023-12-19 15:35:24)Στην παρούσα διατριβή επιχειρήσαμε να διερευνήσουμε την επιτέλεση του πολιτικού εντός του οπαδικού πεδίου – κατά τον όρο του Bourdieu – την τελευταία 15ετία στην Ελλάδα, εστιάζοντας σε ένα ανεπαρκώς μελετημένο υποσύνολο, τους οπαδούς που πρόσκεινται στον ευρύτερο χώρο της αριστεράς και αυτοπροσδιορίζονται ως αντιφασίστες, αναζητώντας απαντήσεις από τα κάτω, από τα δρώντα υποκείμενα, τους/τις συνομιλητές/ριές μας, μέλη οπαδικών συνδέσμων και ταυτόχρονα ακτιβιστές/ριες αντιφασίστες/ριες, που δέχθηκαν να μοιραστούν σκέψεις και εμπειρίες. Στην προσπάθεια ολόπλευρης μελέτης του αντικειμένου, συνδυάσαμε διαφορετικές τεχνικές συλλογής των ερευνητικών δεδομένων: συνεντεύξεις βάθους, ανάλυση τεκμηρίων, παρατήρηση. Αξιοποιήσαμε, επίσης, εργαλεία προερχόμενα από διαφορετικά θεωρητικά ρεύματα, συγκροτώντας μια ερμηνευτική προσέγγιση βασισμένη στις θέσεις του Weber για την κοινωνιολογική κατανόηση και τη σημασία του υποκειμενικού νοήματος, αλλά και στην «επιτελεστικότητα» όπως αναλύεται με τη φεμινιστική μεταστρακτουραλιστική ματιά της Butler και ενσωματώνεται στο πεδίο των οπαδών του αθλητισμού από τις Osborne & Coombs. Λάβαμε επίσης υπόψη τις ιδιαιτερότητες της κερκίδας ως «θύλακα» κατά τον όρο του Elias και ως σχετικά αυτόνομου πεδίου κατά τον Bourdieu, καθώς και τις ευρύτερες κοινωνικές συγκρούσεις σε πολλαπλά επίπεδα – πολιτική, οικονομία, κουλτούρα, κοινωνικό γόητρο, διαφυλικές σχέσεις, κτλ. – σύμφωνα με σύγχρονες συγκρουσιακές προσεγγίσεις, επηρεασμένες, μεταξύ άλλων, από τον Gramsci, τον Foucault, τον Bourdieu και τη φεμινιστική κριτική. Τοιουτοτρόπως, η προσέγγισή μας εστίασε στην υποκειμενική διάσταση της κοινωνικής δράσης, δίχως να αγνοεί το δομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτή διαμορφώνεται, τόσο στο μικροεπίπεδο, δηλαδή τον μικρόκοσμο των οπαδικών κοινοτήτων, όσο και στο μακροεπίπεδο, δηλαδή τις ευρύτερες κοινωνικοπολιτικές συνθήκες και τις σχέσεις εξουσίας που τις διέπουν. Σύμφωνα με τα ερευνητικά ευρήματα, παρά την εφαρμογή αυστηρών μέτρων για την εγκαθίδρυση του δόγματος «no politica”, το οποίο στην πραγματικότητα σημαίνει απλά την πολιτική διαχείρισή της κερκίδας σύμφωνα με τα συμφέροντα των ποδοσφαιρικών ομοσπονδιών και των διοικήσεων των ΠΑΕ, η υβριδική ταυτότητα «αντιφασίστας οπαδός» συχνά κυριαρχεί στα πέταλα των ποδοσφαιρικών κερκίδων στην Ελλάδα, γεγονός που αποτελεί απόρροια του αντι-αστυνομικού και αντι-14 κρατικού habitus των οπαδών, της δραστηριοποίησης πολιτικοποιημένων οπαδών εντός της κερκίδας, και της συμμετοχής αρκετών οπαδών στις πολιτικές διαμαρτυρίες και συγκρούσεις της τελευταίας δεκαπενταετίας στην Ελλάδα. Οι αντιφασιστικές οπαδικές κοινότητες, παρότι δεν αποτελούν πολιτικές συλλογικότητες με τη στενή έννοια του όρου, εκμεταλλευόμενες την οργάνωσή τους και το κοινωνικό τους κεφάλαιο, αναδεικνύονται σε υπολογίσιμους φορείς αντιφασιστικού λόγου και δράσης. Για τους πολιτικοποιημένους οπαδούς, όπως οι συνομιλητές/ριές μας, η οπαδική ταυτότητα έπεται ιεραρχικά της πολιτικής, η κοινωνική πραγματικότητα και οι κοινωνικές ανάγκες νοούνται ως προφανώς υπέρτερες των οπαδικών προτιμήσεων, ενώ οι οπαδικές αντιπαλότητες δεν έχουν καμία θέση και κρίνονται ως απαράδεκτες στους πολιτικούς χώρους. Ωστόσο, η μεγάλη πρόκληση για τις αντιφασιστικές οπαδικές κοινότητες, δεν είναι η υπέρβαση των οπαδικών αντιπαλοτήτων, αλλά του σεξισμού. Μολονότι στα γυναικεία οπαδικά γκρουπ και στις αντιφασιστικές οπαδικές κοινότητες αναδύονται ψήγματα αμφισβήτησης της επικρατούσας σεξιστικής νοοτροπίας σε συνθήματα και συμπεριφορές, οι αντι-σεξιστικές και αντι-ομοφοβικές δράσεις βρίσκονται ακόμη σε εμβρυακό στάδιο, ενώ η κερκίδα παραμένει ένας χώρος, όχι απλώς ανδροκρατούμενος, αλλά χώρος ανταγωνισμού αρρενωποτήτων μεταξύ αντίπαλων οπαδών, όπου κυριαρχούν άκρως σεξιστικά και ομοφοβικά συνθήματα και οι γυναίκες παδοί καλούνται να προσαρμοστούν σε πατριαρχικά πρότυπα, προκειμένου να κερδίσουν το σεβασμό.Τεκμήριο Ειδικές ανακριτικές πράξεις για την αντιμετώπιση διεθνικών εγκληματικών και τρομοκρατικών οργανώσεων: πολιτική και πράξη στο πλαίσιο της αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας στην ΕΕΑρναουτίδης, Παναγιώτης; Τσόλκα, Όλγα; Περράκης, Στέλιος; Λίβος, Νίκος; Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών (2024-02-10 20:01:14)Διακηρυγμένος στόχος της ΕΕ είναι να καταστεί Χώρος Ελευθερίας, Ασφάλειας και Δικαιοσύνης. Υπαρκτή απειλή για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι η δράση διεθνικών εγκληματικών και τρομοκρατικών οργανώσεων, οι οποίες εκμεταλλεύονται την άρση εσωτερικών συνόρων και ελέγχων εντός της Ένωσης για να εγκαθιδρύσουν, αναπτύξουν και διευρύνουν τις παράνομες δραστηριότητές τους. Οι σχετικές Εκθέσεις της Europol και της Eurojust, που παραθέτουν στοιχεία για τη δράση των διεθνικών εγκληματικών και τρομοκρατικών οργανώσεων, περιγράφουν το σημαντικό μέγεθος του προβλήματος σε επίπεδο ΕΕ. Μολονότι η δικαστική και αστυνομική συνεργασία αποτελεί πολιτική της Ένωσης μετά τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, μορφές αυτής απαντούν ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1970, με πρωταρχικό μέλημα τη δικονομική αντιμετώπιση της δράσης των διεθνικών εγκληματικών και τρομοκρατικών οργανώσεων. Η παρούσα διατριβή εξετάζει το πώς εν προκειμένω διαπλέκεται η ουσιαστική με τη δικονομική αντιμετώπιση των οργανώσεων αυτών, πώς αναπτύσσεται διαχρονικά η πολιτική της Ένωσης στον ειδικότερο τομέα των ειδικών ανακριτικών πράξεων και πώς αυτή υλοποιείται στην πράξη σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο. Κατ΄ αρχάς αναλύεται το θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο της δικαστικής και αστυνομικής συνεργασίας στην ΕΕ. Ακολουθεί η προσέγγιση των ενωσιακών κανόνων τόσο για τον ομοιόμορφο ορισμό της έννοιας της εγκληματικής και τρομοκρατικής οργάνωσης στην ΕΕ, όπως και των εγκλημάτων που συνδέονται με αυτές, όσο και εκείνων που θέτουν την υποχρέωση στα κράτη μέλη για τη θέσπιση ειδικών ανακριτικών πράξεων. Σχετικά διερευνάται η συμμόρφωση των κρατών μελών προς τις ενωσιακές επιταγές, αλλά και οι επιπτώσεις της παρατηρούμενης πολυμορφίας των εθνικών ρυθμίσεων στην επίτευξη των οικείων σκοπών της Ένωσης. Ειδικότερα, εξετάζονται οι προϋποθέσεις διενέργειας των ειδικών ανακριτικών πράξεων, υπό το πρίσμα (και) της προστασίας των δικαιωμάτων του καθ’ ου, με επισκόπηση της σχετικής νομολογίας του ΔΕΕ και του ΕΔΔΑ. Περαιτέρω, βασικό αντικείμενο έρευνας αποτελεί η διενέργεια των πράξεων αυτών από τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών στο πλαίσιο των ενωσιακών θεσμών διασυνοριακής/διεθνικής συλλογής αποδείξεων (Κοινές Ομάδες Έρευνας, Ευρωπαϊκή Εντολή Έρευνας) καθώς και η προς τούτο συμβολή των οργάνων δικαστικής και αστυνομικής συνεργασίας στην ΕΕ (ιδίως Europol και Eurojust, αλλά και Ευρωπαϊκή Εισαγγελία). Συναφώς αποτιμάται η αποτελεσματικότητα αυτών στην πράξη. Για τη δε θεραπεία των κενών της ενωσιακής νομοθεσίας προτείνεται η λήψη μέτρων σε ενωσιακό επίπεδο που θα συμβάλλουν -ισόρροπα- σε μια αποτελεσματικότερη διενέργεια των ειδικών ανακριτικών πράξεων στο χώρο της Ένωσης, στο παραδεκτό των δια αυτών συλλεγέντων αποδείξεων και στη διασφάλιση μιας πληρέστερης προστασίας των δικαιωμάτων του καθ’ ου. Παράλληλα, σε εθνικό επίπεδο, εξετάζονται οι ισχύοντες ποινικοδικονομικοί κανόνες διενέργειας ειδικών ανακριτικών πράξεων στο πλαίσιο της ενωσιακής δικαστικής και αστυνομικής συνεργασίας για την αντιμετώπιση διεθνικών εγκληματικών και τρομοκρατικών οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας. Σχετικά, εξετάζεται ο βαθμός και η ποιότητα ενσωμάτωσης των σχετικών ενωσιακών κανόνων στην εσωτερική μας έννομη τάξη, αναδεικνύονται οι προκλήσεις που παρατηρούνται ως προς την ομαλή συνεργασία των αρμοδίων εθνικών αρχών με τις αντίστοιχες άλλων κρατών μελών της ΕΕ και προτείνονται ενέργειες για την αντιμετώπισή τους.Τεκμήριο Λαϊκή συμμετοχή και πολιτική υγείας την περίοδο της εθνικής αντίστασης και του εμφυλίου: η περίπτωση του Υπουργού Υγείας Πέτρου Κόκκαλη.Κορμπάκης, Ευστράτιος; Κωστόπουλος, Τρύφωνας Ι.; Λύτρας, Ανδρέας Ν.; Κήπας, Μιλτιάδης Ιω.; Τμήμα Κοινωνιολογίας (2023-06-15 15:29:49)Η παροχή υπηρεσιών υγείας αποτελεί βασική ανάγκη κάθε κεντρικής διοίκησης και καταγράφεται ως προτεραιότητα της οργανωμένης κοινωνίας ακόμη και σε συνθήκες πολέμου, κατοχής ή κοινωνικής εξέγερσης. Κατά την περίοδο της κατοχής της Ελλάδας το διάστημα 1941 – 1944 αυτή η ανάγκη καλύφθηκε κυρίως από τις δομές που δημιούργησε το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο, το οποίο ήταν ουσιαστικά η μόνη οργανωμένη δύναμη που μπορούσε να οργανώσει πολιτική υγείας, βασιζόμενο στην ενεργό συμμετοχή του λαϊκού παράγοντα. Οργανωτικός βραχίονας του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου ήταν το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας. Αποφασιστικό ρόλο στην οργάνωση και εξέλιξη των υγειονομικών υπηρεσιών αποτέλεσε η δημιουργία της Πολιτικής Επιτροπής Εθνικής Απελευθέρωσης το 1944. Οι πολιτικές εξελίξεις που ακολούθησαν την απελευθέρωση της Ελλάδας οδήγησαν στον τρίχρονο εμφύλιο πόλεμο την περίοδο 1946 – 1949. Αντίπαλες παρατάξεις υπήρξαν ο Εθνικός Κυβερνητικός Στρατός από την μία πλευρά και ο Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας από την άλλη. Την ευθύνη για την άσκηση πολιτικής υγείας την είχε από την πλευρά του Εθνικού Στρατού η επίσημη κυβέρνηση των Αθηνών και από την πλευρά του Δημοκρατικού Στρατού η Προσωρινή Δημοκρατική Κυβέρνηση. Υπουργός υγείας τόσο στην Πολιτική Επιτροπή Εθνικής Απελευθέρωσης όσο και στην Προσωρινή Δημοκρατική Κυβέρνηση διετέλεσε ο γιατρός Πέτρος Κόκκαλης του οποίου η συμβολή ήταν καθοριστική στην πολιτική υγείας που ασκήθηκε στην διάρκεια της κατοχής από τις δυνάμεις του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου και στην διάρκεια του εμφυλίου από τις δυνάμεις του Δημοκρατικού Στρατού. Η διατριβή αποτελείται από τρία βασικά μέρη. Το πρώτο μέρος αναφέρεται στην περίοδο της Ελληνικής κατοχής από Γερμανούς, Ιταλούς και Βούλγαρους και αναλύονται οι υγειονομικές δομές που δημιούργησε το ΕΑΜ – ΕΛΑΣ καθώς και το επίπεδο τηςλαϊκής συμμετοχής. Στο δεύτερο μέρος της διατριβής αναλύεται η πολιτική υγείας του Δημοκρατικού Στρατού και του Εθνικού Στρατού κατά την διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, ενώ το τρίτο μέρος αναφέρεται στην προσωπικότητα του Πέτρου Κόκκαλη και στην συμμετοχή του στα γεγονότα που σημάδεψαν την ταραχώδη δεκαετία του 1940.Τεκμήριο Οι σχέσεις του Κόμματος Εργασίας Αλβανίας με το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας στη δεκαετία του 1940Τσάνο, Αποστόλης; Λαγάνη, Ειρήνη; Παπαστράτης, Προκόπης, 1945-; Παπαδημητρίου, Δέσποινα Ι.; Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας (2023-09-04 13:17:07)Οι σχέσεις του Κόμματος Εργασίας Αλβανίας (ΚΕΑ) με το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΚΚE) τη δεκαετία 1940 αποτελούν μια σημαντική πτυχή στην ιστορία του κομμουνιστικού κινήματος στις δύο χώρες, αλλά και της ιστορίας του αλβανικού και του ελληνικού λαού. Με τη συνεργασία που αναπτύχθηκε μεταξύ των Αλβανών και των Ελλήνων κομμουνιστών εκείνη την πολύ κρίσιμη δεκαετία του 20ου αιώνα, επιχειρήθηκε μια διεθνιστική και από κοινού αντιμετώπιση των μεγάλων πολιτικών, στρατιωτικών, οικονομικών και κοινωνικών δυσκολιών που επήλθαν στις δύο χώρες από την κατάκτησή τους από την φασιστική Ιταλία και τη ναζιστική Γερμανία κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η συνεργασία τους συνεχίστηκε τόσο την περίοδο της Απελευθέρωσης των δυο χωρών όσο και στα χρόνια του Εμφυλίου Πολέμου στην Ελλάδα το 1946-1949. Επιπλέον, η μελέτη των σχέσεων μεταξύ των δύο κομμάτων παρουσιάζει πρωτότυπο ιστοριογραφικό ενδιαφέρον, αφού μέχρι και σήμερα το θέμα ελάχιστα έχει καλυφθεί από την ελληνική, την αλβανική και τη διεθνή βιβλιογραφία.Τεκμήριο Επικοινωνιακές πρακτικές καινοτόμων εκπαιδευτικών λογισμικών στον τομέα επιβολής του νόμου της ΕΕΑσπρογέρακα, Άννα-Μαρία; Σκαρπέλος, Ιωάννης Π.; Τσακαρέστου, Μπέττυ; Πασχαλίδης, Γρηγόρης; Τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού (2023-07-23 01:46:11)Το συνεχές μεταβαλλόμενο πλαίσιο που παράγεται από τις θεσμικές πρακτικές και τις διαδικασίες λήψης πολιτικών αποφάσεων όπως εκθέσεις ανάλυσης κινδύνων και κατάταξης προτεραιοτήτων για την αντιμετώπιση του εγκλήματος, αντιπροσωπεύει μια πολυεπίπεδη μορφή εξουσίας που ασκείται και εντός του εκπαιδευτικού στρατηγικού σχεδιασμού των φορέων κατάρτισης για την ασφάλεια.Ο σχεδιασμός αποτελεσματικών εκπαιδευτικών υπηρεσιών και η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών αιχμής, δεν εξαρτάται μόνο από τον τρόπο θεώρησης του τι είναι ασφάλεια από τους θεσμικούς παράγοντες, το ποιος και τι θεωρείται απειλή, ποιος και πόσοι έχουν ανάγκη προστασίας, αλλά και από το ίδιο το έγκλημα και τα μέσα που χρησιμοποιεί. Ως αποτέλεσμα, για να μπορούν οι επαγγελματίες να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις των επιχειρήσεων διαχείρισης κινδύνων, τα μέσα που αξιοποιούνται ως εκπαιδευτικά εργαλεία καθώς και οι πρακτικές ταχείας επιμόρφωσης που τα υιοθετούν, επαναπροσδιορίζονται συνεχώς. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, το meta-discourse της ευρωπαϊκής κοινής εκπαίδευσης που μεριμνά για την ασφάλεια, δεν επικεντρώνεται πια μόνο στην ανάπτυξη τεχνολογιών διακυβέρνησης ή στην ενίσχυση των τεχνικών γνώσεων των επαγγελματιών για την διαχείριση των τεχνολογιών αιχμής που χρησιμοποιεί ο «εχθρός», αλλά εστιάζει στη διερεύνηση των κοινωνικοπολιτισμικών και ανθρωπολογικών συνθήκων στις οποίες αυτός εντάσσεται. Υπο την διάσταση της επαγγελματοποίησης της διδακτικής κοινωνικών φαινομένων, αυτό το εκπαιδευτικό μοντέλο θέλει να υπογραμμίσει πιο έντονα από ποτέ την κοινωνικά υπεύθυνη δράση του. Με αυτή την θεώρηση της πολιτικής που διαμορφώνει την εκπαιδευτική στρατηγική των φορέων κατάρτισης επιβολής του νόμου, η διατριβή εξετάζει το σύνολο των εκπαιδευτικών διαδραστικών εφαρμογών και κυρίως αυτών των βασισμένων σε μηχανισμούς ψηφιακών παιχνίδιών, ως αναπόσπαστο μέρος των πρακτικών που συνδέονται με την ασφάλεια και την παραγωγή γνώσεων και ικανοτήτων χειρισμού της πολιτισμικής ετερότητας αυτού που «απειλεί».Αυτά τα εστιασμένα στη προστασία των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και Επικοινωνία εργαλεία, μελετήθηκαν ως μέρος ενός dispositif που ενσωματώνει με σημαντικούς τρόπους τη νοοτροπία όλων των δρώντων υποκειμένων που προ-δομούν το σύνολο των χαρακτηριστικών που επιχειρούν να διαμορφώσουν το χαρακτήρα των επιμέρους πλαισίων (contexts) εντός των οποίων υιοθετούνται οι πολιτικές έκτακτης περίστασης ως πρακτικές διδακτικής φύσεως. Επιχειρήθηκε, δηλαδή, η ανάδειξη του ετερογενούς συνόλου των επικοινωνιακών πράξεων και πρακτικών των δεδομένων πλαισίων που περιβάλλουν τόσο το σχεδιασμό, όσο και την αξιοποίηση τους. Με λίγα λόγια και υπο το πρίσμα της πολυτροπικής θεωρίας της επικοινωνίας (multimodality), η παρούσα διατριβή εξετάζει την πολυτροπική in game σημειωτική πτυχή αυτών των τεχνουργημάτων και τις δυνατότητες παραγωγής εκπαιδευτικού λόγου από την άποψη των αποφάσεων που κλήθηκαν να λάβουν τα μέλη των ομάδων του συγκεκριμένου πεδίου κατά το σχεδιασμό τους (in-game semiosis), ενώ ταυτόχρονα αναγνωρίζει την σπουδαιότητα της επιρροής των extra-ludic παραγόντων στην παραγωγή νοήματος για τη δεδομένη ψηφιακή εμπειρία (extra-ludic semiosis). Η εργασία εστιάζει στην ανάλυση και κριτική των τεχνουργημάτων που αξιοποιούνται στα προγράμματα του Οργανισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κατάρτιση στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου CEPOL, του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής FRONTEX και των προγραμμάτων επιμόρφωσης της ΕUROPOL που απευθύνονται στους εμπειρογνώμονες που μεριμνούν για την ασφάλεια στο κυβερνοχώρο. Επιπλέον, μελετήθηκε και αναλύθηκε το πλαίσιο συνεργασίας και σχεδιασμού προγραμμάτων επιμόρφωσης μεταξύ των αρχών επιβολής του νόμου που υποστηρίζουν τον κύκλο πολιτικής αντιμετώπισης του εγκλήματος στην Ε.Ε, EMPACT.Τεκμήριο Το τραύμα του εκπατρισμού ως ταυτότητα;: αφηγήσεις αιτούντων άσυλο στην ΑθήναΚολοβός, Κωνσταντίνος; Τσιμουρής, Γιώργος, 1956-; Γκέφου-Μαδιανού, Δήμητρα; Αθανασίου, Αθηνά; Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας (2023-10-11 11:51:31)Η παρούσα διατριβή αφορά στις επιπτώσεις του τραύματος στην συγκρότηση της ταυτότητάς των προσφυγισσών/προσφύγων και τον αντίκτυπο της αναγκαστικής μετανάστευσης στην ψυχική τους υγεία και την κατάσταση της ψυχικής τους ευημερίας σε συνδυασμό με την έκθεσή τους σε επισφαλείς συνθήκες υποδοχής και ένταξης στην Ελλάδα. Αποτελεί μια συμβολή στις μελέτες για το τραύμα και την κοινωνική ταυτότητα των προσφύγων. Διερευνάται πώς η παρουσία έντονων τραυματικών γεγονότων και καταστάσεων επηρεάζει την συγκρότηση της υποκειμενικότητάς τους και τον τρόπο που οι ίδιες αντιλαμβάνονται και αφηγούνται την προσωπική ή οικογενειακή τους ζωή. Μνήμες διώξεων επηρεάζουν τον τρόπο που ανακαλούν εμπειρίες από το παρελθόν και τη διαδικασία ενεργοποίησης των μηχανισμών άμυνας, ενώ παράλληλα αγωνίζονται να ενταχθούν στην κοινωνία υποδοχής. Διερευνώ σε ποιο βαθμό ο βίαιος εκπατρισμός τους και οι συνακόλουθες τραυματικές εμπειρίες (απώλεια, μαρτυρίες θανάτου, φυλάκιση, έμφυλη βία) προσδιορίζουν την ταυτότητα των πληροφορητριών μου και τη διαδικασία ένταξής τους στις κοινωνίες της Ευρώπης. Επιπλέον, επιχειρώ την ανάδειξη των διαδικασιών μεταβίβασης της μνήμης των προσφυγισσών στις επόμενες γενιές. Συγκεκριμένα, η ύπαρξη ή η απουσία συναισθηματικών κοινοτήτων, όπου οι προσφύγισσες μπορούν να μοιραστούν τα συναισθήματά τους και την κοινή εμπειρία με τους άλλους συμμετέχοντες, είναι πολύ σημαντική στη διαδικασία αναδόμησης της ταυτότητάς τους και διαχείρισης τραυματικών εμπειριών, καθώς συμβάλλει στην αίσθηση του ανήκειν. Υπογραμμίζω επίσης το ρόλο της περιρρέουσας ατμόσφαιρας, τη σημασία του διαγενεακού περιβάλλοντος, απωθημένων ή/και κατακερματισμένων πτυχών της ταυτότητάς τους (θραύσματα μνήμης γονέων κ.λπ.), που αν και βιώνονται ως κάτι ξένο προς αυτές, καθίστανται εν τέλει συστατικά μέρη της ταυτότητάς τους και μεταβιβάζονται ακολούθως στην επόμενη γενιά. Στην επιτόπια έρευνά μου χρησιμοποίησα ως βασικά μεθοδολογικά εργαλεία τη συμμετοχική παρατήρηση και την προφορική ιστορία (αφηγήσεις ζωής) για να προσεγγίσω ένα ευρύ φάσμα της καθημερινής ζωής των συνομιλητριών μου. Στόχος μου είναι μέσα από τις αφηγήσεις των προσφυγισσών να παρακολουθήσω την προσπάθειά τους να αρθρώσουν την οδύνη τους λεκτικά ή μέσω της σιωπής τους. Ο κύριος σκοπός μου είναι να κατανοήσω τη διαδικασία αντιμετώπισης ενός ενεργού τραύματος, την ώρα που οι γυναίκες πρόσφυγες ζουν σε συνθήκες επισφάλειας και προσωρινότητας, περιμένοντας το επόμενο βήμα, δίχως τη δυνατότητα να σχεδιάσουν το άμεσο μέλλον τους, λόγω των συνθηκών υποδοχής που πηγάζουν από περιοριστικές ελληνικές και ευρωπαϊκές πολιτικές. Δεν εξετάζονται μόνο οι αντιδράσεις των γυναικών όταν φτάνουν στην Ελλάδα μετά τις αντιξοότητες του ταξιδιού τους, αλλά διερευνώνται όλες οι φάσεις του κύκλου του τραύματος που μπορούν να παραταθούν χρονικά μετά την άφιξή τους. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα αφηγηματικά μονοπάτια που ανέπτυξαν οι συνομιλήτριές μου στην προσπάθειά τους να συμβιβαστούν με έντονα τραύματα που δύσκολα μπορούν να διατυπωθούν και να επικοινωνηθούν. Λόγω του συναισθηματικού φορτίου που έπρεπε να αντιμετωπίσουν αυτές οι γυναίκες για να επικοινωνήσουν την οδύνη τους, χρειάστηκε να δημιουργήσω μια ουσιαστική σχέση εμπιστοσύνης μαζί τους.Τεκμήριο Σύγχρονη καλλιτεχνική παραγωγή και/σε μεταβαλλόμενες πόλεις. Τα παραδείγματα της Αθήνας και των ΣκοπίωνΓρηγοριάδου, Σοφία; Grigoriadou, Sofia; Αγγελίδου, Αλίκη; Κόφτη, Δήμητρα; Ξαγοράρης, Ζάφος; Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας (2023-10-14 20:29:42)Η διατριβή παρακολουθεί μεταβολές που λαμβάνουν χώρα από τα τέλη της δεκαετίας του 2000 μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του 2010 στην Αθήνα και τα Σκόπια, με ιδιαίτερη εστίαση στη σύγχρονη καλλιτεχνική παραγωγή και έκθεση. Οι σχέσεις των δύο πόλεων ανακινήθηκαν με την υπογραφή της Συμφωνίας των Πρεσπών το 2018. Όμως η Αθήνα και τα Σκόπια, στην ημιπεριφέρεια της Ευρώπης και εντός ή υπό ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, συνδέονται μεταξύ τους και με άλλους τρόπους. H περίοδος που με απασχολεί χαρακτηρίζεται και στις δύο πόλεις από συνθήκες που, παρά τις σημαντικές διαφορές τους, διαμορφώνονται μέσα από μέτρα λιτότητας και τη συρρίκνωση του κράτους πρόνοιας, σε συνδυασμό με την προβολή εθνοπατριαρχικών αφηγημάτων. Ακολουθώντας τα νήματα που ξετυλίγουν τα καλλιτεχνικά έργα που μελετώ, αναδεικνύεται το πώς η σύγχρονη τέχνη ανταποκρίνεται πολυφωνικά σε αυτές τις μεταβολές. Προτείνει διαφορετικούς τρόπους οργάνωσης και έκθεσης, συνδιαλέγεται με κινητοποιήσεις που λαμβάνουν χώρα στις δύο πόλεις και επεξεργάζεται παλιές και νέες μνήμες, την πολιτισμική κληρονομιά, ιδέες γύρω από μια ευρωπαϊκή ανωτερότητα, καθώς και επίσημα αφηγήματα για την πόλη. Την ίδια στιγμή, η τέχνη συμμετέχει τόσο στην επαναδιαπραγμάτευση δημόσιων εικόνων για τις δύο πόλεις, όσο και σε διαδικασίες αστικού «εξευγενισμού», ως φορέας ή/και ως σχολιάστριά τους. Τέλος, η διατριβή αποτελεί μια ανθρωπολογία της τέχνης και διά της τέχνης. Διερευνά και προτείνει τρόπους συνομιλίας μεταξύ τους, αλλά και μεταξύ Αθήνας και Σκοπίων, μέσα και από τη δική μου καλλιτεχνική παραγωγή με επίκεντρο την τροφή, ως καλλιτέχνιδας που συμμετέχει η ίδια στο εθνογραφικό «πεδίο».Τεκμήριο Το παιδί με την κινηματογραφική κάμερα και η αναπαράσταση του πρόσφυγαΒαλσαμίδης, Παύλος; Valsamidis, Pavlos; Σκαρπέλος, Ιωάννης Π.; Παραδείση, Μαρία; Δερμεντζόπουλος, Χρήστος Α.; Τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2023-12-04 18:03:31)Η έρευνα αφορά στη μελέτη της αναπαράστασης του πρόσφυγα σε μαθητικά οπτικοακουστικά κείμενα της βαθμίδας του δημοτικού σχολείου. Το δείγμα ανάλυσης είναι δέκα βραβευμένες οπτικοακουστικές δημιουργίες του ετήσιου μαθητικού διαγωνισμού "Ένας Πλανήτης…μια Ευκαιρία", που μετονομάστηκε σε "Cinema διάβασες;" (2011/12 -2018). Η οπτικοακουστική παιδεία δίνει τη δυνατότητα στους μαθητές να μιλήσουν για τις δικές τους εμπειρίες και να αρθρώσουν το δικό τους λόγο. Στόχος να μελετήσουμε την οπτική ρητορική των μαθητών πάνω στην αναπαράσταση του προσφυγικού υποκειμένου. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται, αν υιοθετούνται οπτικές τυπολογίες από τα Μ.Μ.Ε. και τον κινηματογράφο, όπως, επίσης, στοιχεία θεωρίας (ρατσισμός, homo sacer, θεωρίες για τον «ξένο» και οριενταλισμός) στην αποτύπωση του πρόσφυγα. Αν υπάρχει ρητή / άρρητη πόλωση μεταξύ του «εμείς» του τόπου υποδοχής και της προσφυγικής ετερότητας και αν, εν τέλει, διαφοροποιείται και με ποιο τρόπο η προσφυγική αναπαράσταση στην περίοδο 2011/2012-2018. Με κομβικό έτος το 2015, έτος μαζικών προσφυγικών αφίξεων στην Ελλάδα χωρίσαμε το δείγμα σε δύο περιόδους 2011/2012-2015 και 2015-2018. Η έρευνα είναι ποιοτική και στηρίζεται στην ανάλυση των οπτικοακουστικών κειμένων, υιοθετώντας την κοινωνική σημειωτική, τις απόψεις του Barthes και στοιχεία κινηματογραφικού ύφους. Τα πορίσματα της έρευνας κατέστησαν σαφές ότι η προσφυγική αναπαράσταση είναι αμφίσημη και αλλάζει στην πορεία του χρόνου, εξαιτίας της επικαιρότητας και του εκάστοτε ηγεμονικού αφηγήματος. Οι μαθητές δημιουργοί αντλούν από τις οπτικές τυπολογίες των Μ.Μ.Ε. και του κινηματογράφου, για να αποτυπώσουν τον πρόσφυγα άλλοτε ως «εισβολέα» και άλλοτε ως «θύμα/ homo sacer». Ο πρόσφυγας είναι ο «ξένος», που έρχεται να ταράξει τη σχολική ηρεμία και να πολώσει συγκρούσεις. Ωστόσο, επισημάνθηκαν γνωρίσματα όπως για παράδειγμα η ανάγκη οπτικής προσέγγισης με τον πρόσφυγα, η οπτική στηλίτευση των συγκρούσεων και η προβολή της αναπαράστασης του πρόσφυγα, ως μίας δυναμικής παρουσίας, που κερδίζει την αποδοχή, τα οποία διαμορφώνουν μια ιδιαίτερη μαθητική «μεταναστευτική» οπτική ρητορική.Τεκμήριο Χαμένες πατρίδες στις εικαστικές τέχνες: τραύμα, μνήμη και ταυτότηταΘωμοπούλου, Αντωνία; Κοτέα, Μαριάνθη Γ. Α.; Σαπουνάκη-Δρακάκη, Λυδία; Διάλλα, Άντα; Τμήμα Κοινωνιολογίας (2023-03-13 07:41:50)Η διατριβή αυτή απαρτίζεται από έξι ενότητες και δύο Παραρτήματα Α΄ και Β΄, με στοιχεία για τη ζωή και το έργο των προσφύγων εικαστικών. Βασικό ζητούμενο της εργασίας αυτής ήταν η διερεύνηση και η παρουσίαση των διαφορετικών τρόπων αποτύπωσης του βιώματος της προσφυγιάς στις εικαστικές τέχνες. Αναδείχθηκαν οι αναπαραστάσεις του προσφυγικού τραύματος και των μετασχηματισμών του, με άξονες τη μνήμη - ατομική, συλλογική, ιστορική – και την προσφυγική ταυτότητα. Η μελέτη πλαισιώθηκε από τη βαθύτερη κατανόηση του προσφυγικού ζητήματος του 1922 με αναφορές: α) στο χρονικό της έλευσης των προσφύγων, β) στο χρονικό της υποχρεωτικής ανταλλαγής πληθυσμών γ) στις συνθήκες εγκατάστασης αποκατάστασης και ενσωμάτωσης δ) στις καθοριστικές εξελίξεις στην πολιτική, την κοινωνία, την οικονομία και τον πολιτισμό. Τονίστηκαν τα στοιχεία που συνδιαμόρφωσαν τις πολιτιστικές εξελίξεις στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου, όπως ήταν η κοινωνική και πολιτιστική οργάνωση των προσφύγων στη νέα πατρίδα και η ισχυρή επίδραση του τραύματος του ξεριζωμού, το οποίο εκφράστηκε μέσα από διαφορετικά είδη καλλιτεχνικής δημιουργίας: τη μουσική, τη λογοτεχνία, τη φωτογραφία, το θέατρο, τον κινηματογράφο και τις εικαστικές τέχνες. Παράλληλα διερευνήθηκε η καλλιτεχνική διεργασία μέσα από τα δίπολα: κωδικοποίηση οπτικής έννοιας - μορφοποίηση του υλικού, θέαση έργου τέχνης - ενεργητική διαδικασία, κοινωνική λειτουργία έργου τέχνης - έργο καθρέφτης διαφορετικών εκφάνσεων του κόσμου, “καλλιτέχνης και πόλη” - προσφυγική γειτονιά που άλλαξε σε λαϊκή - αλληλεγγύη και αγωνιστική διάθεση των προσφύγων, πρόσφυγες και γηγενείς στις ίδιες ομάδες - διαδικασία ουσιαστικής αφομοίωσης και τέλος η έκφραση της μνήμης της “Χαμένης Πατρίδας” και του τραύματος - ως πρακτική μνημόνευσης που μετατράπηκε σε ιστορική μνήμη και διαμόρφωσε τη γνώση και τις πεποιθήσεις στις επόμενες γενιές. Επιλέχθηκε η ποιοτική διερευνητική μέθοδος με τη διενέργεια βιβλιογραφικής - αρχειακής και εμπειρικής έρευνας πάνω σε αρχεία, πρωτογενή δεδομένα πεδίου και συνεντεύξεις, όπου συνδυάστηκαν η μακροσκοπική με τη μικροσκοπική προσέγγιση με κατάλληλες μελέτες περίπτωσης, διαρκή προσαρμοστικότητα και καθορισμό κατηγοριών. Η εκτεταμένη έρευνα μακροσκοπικής κλίμακας κατέδειξε 112 πρόσφυγες Έλληνες και Ελληνίδες εικαστικούς: Κωνσταντινούπολη - 53, Μικρά Ασία - 44 (Σμύρνη 22), Ανατολική Ρωμυλία - 5, Πόντος - 2, Ανατολική Θράκη - 3, Ρωσία - 3, Ίμβρος - 1 και Κωνστάντζα - 1. Ακολούθησε η εμπεριστατωμένη μελέτη του έργου και της κοσμοθεωρίας των εικαστικών και η σκιαγράφηση του προφίλ τους, το οποίο διατυπώθηκε ως “ο/η πολυδιάστατος/-η και πολυπράγμων” καλλιτέχνης/-χνιδα. Οι δημιουργοί ξεχώρισαν για τα σημαντικά τους επιτεύγματα, την ποικιλομορφία της εικαστικής τους έκφρασης, την καινοτομία και τον πειραματισμό, το ανθρωποκεντρικό στοιχείο, την αποφυγή των στερεοτυπικών απεικονίσεων, την απελευθέρωση, τόσο των υλικών, όσο και της ίδιας της καλλιτεχνικής διαδικασίας (βιωματική προσέγγιση). Κατόπιν διενεργήθηκαν οι σχετικές μελέτες περίπτωσης και η έρευνα εστίασε από το μακροσκοπικό στο μικροσκοπικό. Τα εικαστικά έργα, τα οποία αφορούσαν την τραυματική εμπειρία της προσφυγιάς ομαδοποιήθηκαν σε 4 κατηγορίες. Τα έργα της πρώτης κατηγορίας έχουν απεικονίσει αυτούσιο το τραυματικό γεγονός ή σε διαφορετικά στάδια της εξέλιξής του, 12 περιπτώσεις. Μέσα από τα εικαστικά έργα της δεύτερης κατηγορίας έχει καταγραφεί η ενσωμάτωση στη “Νέα Πατρίδα”, 6 μελέτες περίπτωσης, αναπαριστώντας κυρίως τον αγώνα για επιβίωση, αποδοχή και ενσωμάτωση στον τόπο εγκατάστασης. Εδώ ανήκουν και περιπτώσεις έργων με αναπαραστάσεις, που αφορούν στην παράδοση και την πολιτισμική μνήμη, 25 περιπτώσεις. Στην τρίτη κατηγορία ανήκουν έργα με συμβολισμούς και αλληγορίες, συνολικά 11 περιπτώσεις και αναλυτική μελέτη των 2, για τις οποίες υπάρχει και συνέντευξη. Οι εικαστικοί εδώ κράτησαν τον πόνο του τραύματος και επέλεξαν να μορφοποιήσουν τον μετασχηματισμό του τραυματικού βιώματος με συμβολικό ή αλληγορικό τρόπο. Στην τέταρτη κατηγορία ανήκουν έργα που εκφράστηκαν με κριτική απέναντι στο εκάστοτε κοινωνικοπολιτικό σύστημα και με ευαισθητοποίηση απέναντι στον ανθρώπινο πόνο και την αδικία, 3 μελέτες περίπτωσης. Ιδιαίτερη εδώ είναι η παρουσία της ομάδας των σκιτσογράφων και των γελοιογράφων, οι οποίοι εδραίωσαν στην Ελλάδα το σκίτσο και την κοινωνικοπολιτική σάτιρα, καθώς και οι περιπτώσεις αναπαραστάσεων ενδυνάμωσης της αλληλεγγύης και του αλτρουισμού, με τη χαρακτηριστική θεματική “Γυναίκα και παιδί”, αλλά και τη διάθεση των εικαστικών να δράσουν ομαδικά. Εν συνεχεία, ανιχνεύθηκε η συσχέτιση ανάμεσα στις κατηγορίες αποτύπωσης της τραυματικής εμπειρίας της προσφυγιάς και στη διαδικασία απόσβεσης του τραύματος, με τη μελέτη 5 χαρακτηριστικών περιπτώσεων επιγόνων προσφυγικής καταγωγής. Καθώς το έτος ολοκλήρωσης της διατριβής συνέπεσε με την επέτειο των 100 χρόνων από το 1922, αποτέλεσε μία σημαντική ερευνητική πρόκληση, η συσχέτιση ανάμεσα στα αποτελέσματα της εργασίας αυτής και στον τρόπο εορτασμού της επετείου στην ελληνική κοινωνία. Η επέτειος γιορτάστηκε με πολυάριθμες πολιτιστικές δράσεις και εκδηλώσεις και δεν αποσιωπήθηκε, συνηγορώντας περισσότερο υπέρ της απόσβεσης του τραυματικού βιώματος της προσφυγιάς, γεγονός που επιβεβαιώνεται άλλωστε από την πλειοψηφία των περιπτώσεων που μελετήθηκαν.Τεκμήριο Το έργο των εκπαιδευτικών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης: θεωρήσεις, εκτιμήσεις και πρακτικές στην Ελλάδα.Τσικνάκου, Ελένη; Καντζάρα, Βασιλική; Καραμπελιάς, Γεράσιμος; Riboli, Diana; Τμήμα Κοινωνιολογίας (2023-05-02 06:48:19)Στη διατριβή αυτή παρουσιάζουμε τα αποτελέσματα και τα συμπεράσματα της έρευνάς μας αναφορικά με το έργο των εκπαιδευτικών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Όπως φαίνεται και από τον τίτλο μας ενδιέφερε να διερευνήσουμε τις υπάρχουσες θεωρήσεις αυτού του έργου τόσο από την οπτική των εκπαιδευτικών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης όσο και από την οπτική της επίσημης εκπαιδευτικής πολιτικής. Πέρα από τις θεωρήσεις μας ενδιέφερε να διερευνήσουμε τις υπάρχουσες εκτιμήσεις αναφορικά με την αξιολόγηση αυτού του έργου και να εντοπίσουμε πώς αυτές, θεωρήσεις και εκτιμήσεις, επηρεάζουν τις πρακτικές άσκησης του έργου των εκπαιδευτικών στην χώρα μας. Για την έρευνα χρησιμοποιήσαμε το ποιοτικό παράδειγμα, με κυρίαρχες μεθόδους τις ημι – δομημένες συνεντεύξεις σε εκπαιδευτικούς της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, γιατί μας ενδιέφερε να αποτυπωθεί η δική τους άποψη αναφορικά με το έργο τους και την αξιολόγησή του, και η ανάλυση περιεχομένου στις νομοθετικές διατάξεις αναφορικά με το επάγγελμα των εκπαιδευτικών, γιατί μας ενδιέφερε να εξεταστεί κι η οπτική της επίσημης εκπαιδευτικής πολιτικής αναφορικά με το φαινόμενο που εξετάσαμε. Ως φίλτρο των δεδομένων μας χρησιμοποιήθηκε η προσέγγιση της συμβολικής διαντίδρασης, γιατί ενδιαφερόμασταν να εντοπίσουμε και να κατανοήσουμε τη νοηματοδότηση των εκπαιδευτικών και της επίσημης εκπαιδευτικής πολιτικής για το έργο των εκπαιδευτικών, καθώς κι η προσέγγιση της θεμελιωμένης θεωρίας, γιατί η θεωρία θεμελιώνεται στον εμπειρικό κόσμο, έτσι όπως αποτυπώνεται στις συνεντεύξεις των εκπαιδευτικών. Τα συμπεράσματα της έρευνας εξηγούν και ερμηνεύουν τη στάση που τηρούν οι εκπαιδευτικοί της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης τόσο απέναντι στο έργο τους, όπως και απέναντι στην αξιολόγησή του. Παράλληλα, εξηγούν τη στάση της επίσημης εκπαιδευτικής πολιτικής απέναντι στο έργο των εκπαιδευτικών. Αυτό γιατί στην ελληνική κοινωνία εντοπίζονται κυρίαρχα αφηγήματα αναφορικά με το επάγγελμα των εκπαιδευτικών. Τα αφηγήματα αυτά φαίνεται να επηρεάζουν όχι μόνο τη νοηματοδότηση του έργου από τις/τους εκπαιδευτικούς, δηλαδή το πού δίνουν αξία κατά την επιτέλεση αυτού, αλλά και να εγκολπώνονται στις αποφάσεις της επίσημης εκπαιδευτικής πολιτικής. Έτσι, διαμορφώνονται διαφορετικές νοηματοδοτήσεις ανάμεσα σε εκπαιδευτικούς και την εκπαιδευτική πολιτική, με αποτέλεσμα να εκτιμάται διαφορετικά η αξιολόγηση ως διαδικασία και να διαμορφώνεται διαφορετική στάση απέναντι σε αυτήν. Οι βασικές κατηγορίες νοηματοδότησης που προέκυψαν είναι των επαγγελματιών εκπαιδευτικών και των λειτουργών εκπαιδευτικών. Κάθε μία εξ αυτών, ωστόσο, συμπεριλαμβάνει στάσεις που αφορούν τα δύο άκρα και το κέντρο. Γι’ αυτό οι τελικές κατηγορίες που προέκυψαν ήταν έξι (6). Επομένως, οι εκπαιδευτικοί ως ομάδα φέρουν διαφορετικές νοηματοδοτήσεις του έργου και της αξιολόγησής του. Αντίστοιχα κι η επίσημη εκπαιδευτική πολιτική. Η κατανόηση των νοηματοδοτήσεων αυτών ερμηνεύει τη στάση των εκπαιδευτικών απέναντι στο επάγγελμα και το έργο τους και τη στάση τους απέναντι στην αξιολόγηση αυτού του έργου από την επίσημη εκπαιδευτική πολιτική. Από την άλλη πλευρά, εξηγεί τη διάσταση απόψεων αναφορικά με την επικείμενη αξιολόγηση. Η διαφορετική νοηματοδότηση δεν εξυπηρετεί την αμφίδρομη και εποικοδομητική επικοινωνία ανάμεσα στις/στους εκπαιδευτικούς της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και το Υπουργείο Παιδείας. Γι’ αυτό ευελπιστούμε τα συμπεράσματα της έρευνας αυτής να χρησιμοποιηθούν από την επίσημη εκπαιδευτική πολιτική, για να κατανοήσει το τι κάνουν οι εκπαιδευτικοί στα σχολεία και το πώς το αποτιμούν, ώστε να προκύψει ένας κοινός δίαυλος επικοινωνίας ανάμεσά τους. Ωστόσο, επειδή τα υποκείμενα της έρευνας προήλθαν από τα Δυτικά και Βόρεια Προάστια των Αθηνών, θεωρούμε ότι χρειάζονται επιπλέον έρευνες σε εκπαιδευτικούς από όλη την Ελλάδα, για την επιβεβαίωση της θεωρίας αυτής.Τεκμήριο Διεθνείς οργανισμοί, μετανάστευση και ο ιδιωτικός τομέας: η Διακυβερνητική Επιτροπή Μεταναστεύσεως εξ Ευρώπης, 1951-1980Λημνιός-Σέκερης, Δημήτριος; Βεντούρα, Λίνα; Χαρλαύτη, Τζελίνα, 1958-; Δαμηλάκου, Μαρία; Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας (2023-02-24 16:03:00)Η διδακτορική διατριβή διερευνά τη σχέση των διεθνών οργανισμών, των κρατών και των επιχειρήσεων, με τη διαχείριση της μεταπολεμικής μετανάστευσης από την Ευρώπη προς τις υπερπόντιες χώρες του Δυτικού Μπλοκ. Κεντρική ιδέα είναι πως η μεταναστευτική διαδικασία παράγει κέρδος το οποίο καρπώνονται όσοι μεσολαβούν στη διευκόλυνσή της. Υποστηρίζει δηλαδή, ότι η ίδια η μετανάστευση δημιουργεί και υποστηρίζεται από μία ‘βιομηχανία’ μετανάστευσης (migration industry). Εξετάζει λοιπόν ακριβώς τη δημιουργία και την οργάνωση της μεταναστευτικής υποδομής (migration infrastructure), δηλαδή τις υλικές προϋποθέσεις και τους μηχανισμούς μέσω των οποίων η ανθρώπινη κινητικότητα εκτός των εθνικών συνόρων, αποτέλεσε αντικείμενο διακρατικής διαχείρισης με παράλληλο στόχο την ενίσχυση της επιχειρηματικής κερδοφορίας. Στο κέντρο της έρευνας είναι η Διακυβερνητική Επιτροπή Μεταναστεύσεως εξ Ευρώπης (ΔΕΜΕ), τα κράτη-μέλη της, και οι ναυτιλιακές και οι αεροπορικές εταιρίες υπό την σημαία τους, οι οποίες συμμετείχαν στη μεταφορά μεταναστών και προσφύγων υπό την αιγίδα της ΔΕΜΕ μεταξύ 1951 και 1980.Τεκμήριο Η πολιτική οικονομία του χρέους : η περίπτωση μελέτης της ΝιγηρίαςOgunyemi, Stephen Ayodeji; Κούτρης, Ανδρέας Ν.; Βεργόπουλος, Κώστας Β., 1942-; Τσάλτας, Γρηγόρης Ι., 1950-; Πάντειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σπουδών (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 1995)Τεκμήριο Η πολιτική φιλοσοφία της αρχαιοελληνικής τέχνηςΑντωνοπούλου-Τρέχλη , Ζωή; Γιανναράς, Χρήστος, 1935-2024; Πάντειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σπουδών (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 1997)Τεκμήριο Το ιδιοκτησιακό καθεστώς των επιχειρήσεων κατά τη Συνθήκη ΕΟΚ : εφαρμογή στο τομέα της κρατικής επιχειρηματικής δράσης και στη διαδικασία των αποκρατικοποιήσεωνΒαδραχάνης, Μιλτιάδης; Πάντειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σπουδών (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 1991)Τεκμήριο Η διασφάλιση της προστασίας του πολίτη έναντι της δημόσιας διοίκησης και οι μηχανισμοί ελέγχου αυτήςΣωτηροπούλου, Εμμανουέλα Δ.; Μαρκαντωνάτου- Σκαλτσά, Ανδρομάχη; Κόρσου-Παναγοπούλου, Μαρία-Ελένη; Βενετσανοπούλου, Μαρία Γ.; Πάντειο Πανεπιστήμιο,Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2015)Στο σύγχρονο συνεχές μεταβαλλόμενο οικονομικό περιβάλλον, η Δημόσια Διοίκηση οφείλει να παρακολουθεί τα νέα δεδομένα, να είναι ευέλικτη, να προσαρμόζεται στις αλλαγές και στις απαιτήσεις της κοινωνίας, να ανταποκρίνεται στις προσδοκίες και στις ανάγκες των πολιτών. Πώς μπορεί να το πετύχει αυτό; Με τον επανακαθορισμό του ρόλου της και του είδους των υπηρεσιών που προσφέρει στους πολίτες, με την χρήση νέων τεχνολογιών, με τον εκσυγχρονισμό και την απλοποίηση των διαδικασιών. Αντικείμενο της παρούσας Διδακτορικής Διατριβής αποτελεί η παρουσίαση και ανάλυση, από τη μια των μέσων που διαθέτει ο πολίτης για την διασφάλιση της προστασίας του έναντι των αυθαιρεσιών της Δημόσιας Διοίκησης και από την άλλη των υφιστάμενων ελεγκτικών μηχανισμών της δράσης της. Βασικός της στόχος είναι να διεισδύσει στα αίτια που προκαλούν την δυσπιστία του πολίτη αναφορικά με την δράση της Δημόσιας Διοίκησης, να ανιχνεύσει τα φαινόμενα εκείνα τα οποία προκαλούν την αναποτελεσματικότητα της και να προτείνει τη λήψη άμεσων μέτρων με κύριο στόχο την αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών της. Μέσα από την παρουσίαση του νομοθετικού πλαισίου, την ανάλυση των αρχών του Διοικητικού Δικαίου, των θεσμοθετημένων δικαιωμάτων των πολιτών στην ελληνική και ενωσιακή έννομη τάξη, ως παράμετροι οριοθέτησης της προστασίας τους, καθώς επίσης και την κριτική παρουσίαση των τρόπων ελέγχου της διοικητικής δράσης, παραδοσιακών και νέας μορφής, σε συνάρτηση με την επεξεργασία της πλούσιας νομολογίας, θα επιχειρηθεί να δοθούν απαντήσεις στο ερώτημα αν ο πολίτης προστατεύεται αποτελεσματικά έναντι της Δημόσιας Διοίκησης. Ταυτόχρονα, θα επιχειρηθεί να αναζητηθούν νέοι τρόποι εκσυγχρονισμού της για την ριζική αναμόρφωση του τρόπου λειτουργίας της, ώστε ο πολίτης να επανακτήσει την εμπιστοσύνη του απέναντι στην Δημόσια Διοίκηση.Τεκμήριο Μέτρηση και ανάλυση της φτώχειας των ηλικιωμένων ατόμων στην ΕυρώπηΓεωργιάδης, Θωμάς Μ.; Λυμπεράκη, Αντιγόνη; Λαμπρινίδης, Ματθαίος Ι.; Καραγάνης, Αναστάσιος Ν.; Πάντειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2015)Αξιοποιώντας πρωτογενή δεδομένα από τα τρία πρώτα κύματα της έρευνας SHARE (Έρευνα για την Υγεία, τη Γήρανση και τη Συνταξιοδότηση στην Ευρώπη), η εμπειρική ανάλυση της παρούσας διατριβής επιχειρεί τη μέτρηση και ανάλυση της φτώχειας των ατόμων ηλικίας 50 ετών και άνω σε δεκατρείς χώρες της Ευρώπης. Ο βασικός σκοπός της ανάλυσης συνδέεται με την προσπάθεια αποτύπωσης ενός «σημείου αναφοράς» των σημαντικότερων διαστάσεων του φαινομένου πριν την κρίση, στη βάση του οποίου να μπορούν να αξιολογηθούν οι δυναμικές, λόγω της κρίσης, αλλαγές στις διαστάσεις της φτώχειας των ηλικιωμένων στις χώρες της Ευρώπης. Το περιεχόμενο της διατριβής επικεντρώνεται στις εξής τρεις ερευνητικές κατευθύνσεις. Πρώτον, την ανάλυση των διαστάσεων που αφορούν τους δείκτες φτώχειας και τους προσδιοριστικούς παράγοντες του φαινομένου, με σκοπό την ανάδειξη της σημασίας των διαφορετικών συστημάτων συντάξεων στην ερμηνεία των μεταξύ των χωρών διαφοροποιήσεων του κινδύνου φτώχειας των ηλικιωμένων στην Ευρώπη. Δεύτερον, τη διερεύνηση του περιεχομένου που προσλαμβάνει η κατάσταση φτώχειας στις επιμέρους χώρες. H τρίτη κατεύθυνση της έρευνας αφορά τη διατύπωση παρατηρήσεων αναφορικά με μεθοδολογικά ζητήματα ανάλυσης της φτώχειας. Από μεθοδολογικής σκοπιάς, η χρησιμότητα του συγκεκριμένου εγχειρήματος συνδέεται με την ανάδειξη μιας σειράς δόκιμων μεθοδολογικών προσεγγίσεων, οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για την ανάλυση της δυναμικής επίδρασης της κρίσης στο φαινόμενο της φτώχειας.