Μεταπτυχιακές εργασίες
Μόνιμο URI για αυτήν τη συλλογήhttps://pandemos.panteion.gr/handle/123456789/19
Περιήγηση
Πρόσφατες Υποβολές
Τεκμήριο Η σεξεργασία στην Ελλάδα σήμερα υπό το πρίσμα της διαθεματικότηταςΣκαλίδη, Μαρία; Χαλκιά, Αλεξάνδρα; Ψημμένος, Ιορδάνης; Γκολφινόπουλος, Γιάννης; Gkolfinopoulos, Giannis; Sociology (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2026-04-01)Σκοπός της έρευνας είναι να διερευνηθεί η εμπειρία των σεξεργατριών και πως αυτή διαμορφώνεται μέσα από τα διαφορετικά κοινωνικά χαρακτηριστικά που φέρουν (όπως η εθνικότητα ή η κοινωνική τάξη) καθώς και από το συγκεκριμένο είδος σεξεργασίας που ασκούν (π.χ. «δρόμου» ή εσωτερικού χώρου), στην Αθήνα του σήμερα. Το ερώτημα αυτό επιχειρήθηκε να απαντηθεί μελετώντας με ανάλυση λόγου α) τον λόγο της νομοθεσίας, β) τον λόγο και την εικόνα του κέντρου ημέρας Red Umbrella Athens μέσα από το υλικό της έκθεσης φωτογραφίας «Ένα δικό της δωμάτιο» καθώς και της συνέντευξης με την συμμετέχουσα στην επιμέλεια της έκθεσης και εργαζόμενη στο κέντρο ημέρας. Τα αποτελέσματα της έρευνας υποδεικνύουν ότι η νομοθεσία δημιουργεί διαφορετικές θεσιακότητες ανάμεσα στις σεξεργάτριες, καθώς ορίζει ως μοναδική νόμιμη άσκηση της σεξεργασίας αυτή εντός του οίκου ανοχής, αποκλείει από την νόμιμη άσκηση μερίδα πληθυσμού βάσει κάποιων χαρακτηριστικών τους και αναπαριστά τις σεξεργάτριες είτε ως φορείς ασθενειών, είτε ως εγκληματίες, είτε ως αντικείμενα. Αντίστοιχα, ο λόγος και εικόνα του Red Umbrella Athens αναπαριστά την σεξεργασία ως μία εργασία όμοια με κάθε άλλη, τους οίκους ανοχής με τρόπο οικείο, ενώ εντοπίζονται εντός του τρόποι αντίστασης των σεξεργατριών στον αποκλεισμό που υφίστανται. Τέλος και στα πλαίσια του λόγου αυτού, διακρίνονται ενδεχόμενοι αποκλεισμοί και ιεραρχήσεις.Τεκμήριο «Εγκλήματα κατά της ιδιοκτησίας στην Ελλάδα τον 21ο αιώνα: φαινομενολογία και αντιμετώπιση»Μπούτση, Χριστίνα-Άννα; Βλάχου, Βασιλική; Ζαραφωνίτου, Χριστίνα; Δημητράτος, Νικόλαος Γ.; Zarafonitou, Christina; Sociology (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2026)Η παρούσα εργασία εξετάζει τα εγκλήματα κατά της ιδιοκτησίας στην Ελλάδα τον 21ο αιώνα, αναδεικνύοντας τη φαινομενολογία τους και την αντιμετώπισή τους. Σκοπός της μελέτης είναι η αποτύπωση της εξέλιξης αυτών των εγκλημάτων κατά την περίοδο 2000-2024, μέσα από ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα, αξιοποιώντας τα επίσημα στατιστικά στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας, με ιδιαίτερη έμφαση στις κλοπές με διαρρήξεις και στις ληστείες. Η ανάλυση ερμηνεύεται υπό το πρίσμα βασικών εγκληματολογικών θεωριών και συνδέεται με τις κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες της εξεταζόμενης περιόδου, όπως η οικονομική και η πανδημική κρίση. Παράλληλα, εξετάζεται η ποινική αντιμετώπιση των εγκλημάτων αυτών, μέσω του νομοθετικού πλαισίου, με παρουσίαση δεδομένων της δικαστικής στατιστικής για την περίοδο 2006-2010 από την ΕΛΣΤΑΤ, καταδεικνύοντας την εφαρμογή ποινών στην πράξη, καθώς και τη σημασία της πρόληψης μέσα από πρακτικές κοινωνικής και περιστασιακής πρόληψης που έχουν εφαρμοστεί στην Ελλάδα. Το ερευνητικό μέρος της εργασίας βασίζεται σε ποιοτική ανάλυση δικαστικών αποφάσεων του Αρείου Πάγου για διακεκριμένες κλοπές (2008-2016 & 2020) και ληστείες (2008-2010 & 2020). Η ανάλυση διερευνά τα διαθέσιμα ποιοτικά χαρακτηριστικά των εγκλημάτων αυτών, όπως έχουν αποτυπωθεί στις δικαστικές αποφάσεις, και τυχόν διαφοροποιήσεις στην ποινική μεταχείριση των δραστών. Από τα ευρήματα προκύπτει ότι δεν υπήρξαν ουσιώδεις διαφοροποιήσεις ως προς τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των εγκλημάτων και των δραστών μεταξύ των εξεταζόμενων περιόδων και συμφωνούν με τη φαινομενολογία που παρουσιάστηκε στο θεωρητικό μέρος. Αντιθέτως, η ποινική μεταχείριση διαφοροποιείται και προσαρμόζεται στο ισχύον νομοθετικό πλαίσιο χωρίς να αλλάζει η ουσία της πράξης. Τέλος, η εργασία υπογραμμίζει τη σημασία συνδυαστικών μέτρων πρόληψης και καταστολής για την ουσιαστική αντιμετώπιση των εγκλημάτων κατά της ιδιοκτησίας.Τεκμήριο «Όψεις του δωσιλογισμού στην Αθήνα κατά τη διάρκεια της Κατοχής»Λαβίδα, Ειρήνη; Κοτέα, Μαριάνθη Γ.; Χουμεριανός, Μανώλης; Ντάφλου, Αικατερίνη; NTAFLOU, AIKATERINI; choumerianos, manolis; Sociology (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2026-03-24)Η εργασία αυτή επιχειρεί να παρουσιάσει και να διερευνήσει το φαινόμενο του δωσιλογισμού, όπως αυτό εκδηλώθηκε στην Αθήνα κατά τη διάρκεια της περιόδου της Κατοχής, από τον Απρίλιο του 1941 έως τον Οκτώβριο του 1944. Ως Κατοχή ορίζεται η κατάσταση κατά την οποία ένα κράτος ή τμήμα της επικράτειάς του, τίθεται υπό τον έλεγχο και τη διοίκηση ξένης στρατιωτικής δύναμης, χωρίς να έχει μεταβληθεί τυπικά το καθεστώς κυριαρχίας του. Στην περίπτωση της Ελλάδας, η γερμανική, ιταλική και βουλγαρική Κατοχή που ακολούθησε τη στρατιωτική ήττα του 1941, εγκαθίδρυσε ένα καθεστώς εξάρτησης και ελέγχου, το οποίο επηρέασε βαθιά την πολιτική, οικονομική και κοινωνική ζωή της χώρας. Η σύντομη περίοδος της ναζιστικής κυριαρχίας σηματοδότησε τη διολίσθηση της Ευρώπης στον ακραίο αυταρχισμό. Ο ναζισμός, αποκτώντας εξουσία σε εθνικές κοινωνίες πέρα από τα όρια της Γερμανίας, οδήγησε σε μια ευρεία απόρριψη πολιτικών αρχών και κοινωνικών κατακτήσεων και –με τη βοήθεια εγχώριων –ελίτ- καλλιέργησε συστηματικά το ιδεολογικό, εθνοτικό και φυλετικό μίσος ανάμεσα στους πολίτες. Τα ευρωπαϊκά κράτη, στοιχειωμένα από την αποτυχία του μεσοπολεμικού φιλελευθερισμού, επηρεασμένα από τη «μαύρη γοητεία» του γερμανικού ναζισμού και σε κατάσταση βαθιάς οικονομικής ύφεσης, οδηγήθηκαν στη διόλου ανεξήγητη επιλογή της συνεργασίας. Η Κατοχή διάβρωσε σε πρωτοφανή βαθμό τις ευνομούμενες αστικές κοινότητες του δυτικοευρωπαϊκού κόσμου, προκαλώντας σημαντικές αλλαγές στο πολιτικό σκηνικό και στο κοινωνικό σώμα ή βαθαίνοντας ήδη υπάρχοντα χάσματα και διχοτομίες. Η κατοχική εξουσία, μέσω ενός πολυεπίπεδου συστήματος διακρίσεων, δεν επιβάλλει μόνο σχέσεις κυριαρχίας αλλά διαμορφώνει και τους όρους υπό τους οποίους η αστική κοινωνία αντιδρά, επιβεβαιώνοντας τη γκραμσιανή θεωρία της ηγεμονίας, σύμφωνα με την οποία η εξουσία παράγει τις ίδιες τις μορφές της αμφισβήτησής της. Η παρούσα εργασία επιχειρεί, μέσα από την εξέταση της κατοχικής εμπειρίας στο αστικό περιβάλλον της Αθήνας, τη διερεύνηση των μορφών που έλαβε ο δωσιλογισμός στο πλαίσιο αυτό και τον προσδιορισμό της έκτασής του. Σε δεύτερο επίπεδο επιδιώκει την ανάλυση των παραγόντων που συνέβαλαν στην ανάπτυξή του, ενώ παράλληλα εξετάζει και τις επιπτώσεις του, τόσο κατά την περίοδο της Κατοχής όσο και κατά τη μεταπολεμική περίοδο, στην πολιτική, οικονομική και κοινωνική ζωή.Τεκμήριο Καταγραφή και ανάλυση υποθέσεων οργανωμένου εγκλήματος στη βάση ποινικής νομολογίας, στατιστικών και εκθέσεων ελεγκτικών μηχανισμώνΔραμπατζάνου, Αμαλία; Ζιούβας, Δημήτρης; Dimitris, Ziouvas; Νικολόπουλος, Γιώργος Π.; Χλούπης, Γεώργιος; CHLOUPIS, GEORGE; Sociology (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2026-03-17)Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το φαινόμενο του οργανωμένου εγκλήματος στην Ελλάδα, εντάσσοντάς το σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό και διεθνές πλαίσιο ανάλυσης. Στόχος της εργασίας είναι η συστηματική καταγραφή και ερμηνευτική ανάλυση υποθέσεων που σχετίζονται με εγκληματικές οργανώσεις, όπως αυτές αποτυπώνονται στην ελληνική ποινική νομολογία, σε συνδυασμό με στατιστικά δεδομένα και επίσημες εκθέσεις της Ελληνικής Αστυνομίας, της Europol και της Interpol. Το οργανωμένο έγκλημα προσεγγίζεται ως ένα σύνθετο και δυναμικό κοινωνικό, οικονομικό και θεσμικό φαινόμενο, το οποίο υπερβαίνει τη στενή ποινική του διάσταση. Αρχικά, αναπτύσσεται το θεωρητικό και νομικό πλαίσιο της έννοιας του οργανωμένου εγκλήματος, με κεντρική αναφορά στο άρθρο 187 του Ποινικού Κώδικα, καθώς και στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά του Διακρατικού Οργανωμένου Εγκλήματος (Σύμβαση του Παλέρμο – UNTOC), η οποία αποτελεί το βασικό διεθνές νομικό εργαλείο για την καταπολέμηση του φαινομένου. Παράλληλα, αξιοποιούνται σύγχρονες κοινωνιολογικές και εγκληματολογικές θεωρίες, οι οποίες συμβάλλουν στην κατανόηση της δομής, της λειτουργίας και της προσαρμοστικότητας των εγκληματικών οργανώσεων, αναδεικνύοντας τον επιχειρησιακό, δικτυακό και συχνά διακρατικό χαρακτήρα τους. Στο κύριο ερευνητικό μέρος της εργασίας, η ανάλυση επικεντρώνεται σε βασικές μορφές οργανωμένης εγκληματικής δραστηριότητας, όπως η διακίνηση ναρκωτικών, η διακίνηση μεταναστών, το λαθρεμπόριο, η μαστροπεία και σωματεμπορία, τα διαδικτυακά εγκλήματα, τα περιβαλλοντικά εγκλήματα και η αρχαιοκαπηλία. Για κάθε κατηγορία εξετάζονται συγκεκριμένες υποθέσεις της ελληνικής ποινικής νομολογίας, με έμφαση στα πραγματικά περιστατικά και στη δικαστική αιτιολογία, ενώ παράλληλα αξιοποιούνται συγκριτικά στοιχεία και εκτιμήσεις από διεθνείς και εθνικές εκθέσεις ελεγκτικών μηχανισμών. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στη διακίνηση ναρκωτικών, η οποία αναδεικνύεται ως η συχνότερη και πιο οργανωμένη μορφή εγκληματικής δραστηριότητας, με υψηλό βαθμό επαγγελματισμού και διεθνείς διασυνδέσεις. Τα ευρήματα της έρευνας καταδεικνύουν ότι το οργανωμένο έγκλημα στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται από πολυεπίπεδη δομή, διακρατική δράση, αξιοποίηση της τεχνολογίας και σημαντική προσαρμοστικότητα στις συνθήκες καταστολής. Παρά τη θεσμική πρόοδο και την ενίσχυση του νομοθετικού πλαισίου, αναδεικνύονται ουσιώδεις αδυναμίες στη δικαστική και διοικητική αντιμετώπιση του φαινομένου, όπως δυσχέρειες απόδειξης της εγκληματικής οργάνωσης, καθυστερήσεις στην απονομή δικαιοσύνης, ελλιπής συντονισμός μεταξύ αρμόδιων υπηρεσιών και περιορισμένη αξιοποίηση της διεθνούς συνεργασίας. Στο τελικό μέρος της εργασίας διατυπώνονται προτάσεις για τη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης αντεγκληματικής πολιτικής, η οποία δεν θα περιορίζεται αποκλειστικά στην ποινική καταστολή, αλλά θα στηρίζεται στη θεσμική ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών, στη βελτίωση των ερευνητικών εργαλείων, στη διεθνή συνεργασία, καθώς και σε προληπτικές πολιτικές κοινωνικής ένταξης και διαφάνειας. Η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος προϋποθέτει μια πολυδιάστατη και συντονισμένη στρατηγική, ικανή να ανταποκριθεί στη διαρκώς εξελισσόμενη φύση του φαινομένου.Τεκμήριο Ο διάλογος Λένιν και Λούξεμπουργκ για την δημοκρατία: θεωρητικές διαστάσεις και πρακτικές επισημάνσεις για ένα σύγχρονο αντικαπιταλιστικό κίνημαΜιάμης, Χρήστος; Χρύσης, Αλέξανδρος Α.; Γεωργοπούλου, Παναγιώτα; Πασσάς, Κωνσταντίνος; Passas, Costas; Georgopoulou, Panagiota; Sociology (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2026)Το κείμενο εξετάζει κριτικά την ευρέως διαδεδομένη άποψη ότι υπάρχει θεμελιώδης θεωρητική αντίθεση μεταξύ της Ρόζας Λούξεμπουργκ και του Βλαντίμιρ Λένιν σχετικά με το κόμμα νέου τύπου και την έννοια της δημοκρατίας. Υποστηρίζεται ότι αυτή η διάκριση αποτελεί απλουστευτική και συχνά ιδεολογικά φορτισμένη ερμηνεία, η οποία παραβλέπει τις βαθύτερες συγκλίσεις των δύο στοχαστών στο πλαίσιο της μαρξιστικής θεωρίας. Και οι δύο αναγνώριζαν τον καθοριστικό ρόλο της επαναστατικής πρωτοπορίας και τη σημασία της δημοκρατικής οργάνωσης της εργατικής εξουσίας. Οι διαφωνίες τους αφορούσαν κυρίως ζητήματα στρατηγικής και τακτικής σχετικά με τη διαδικασία του σοσιαλιστικού μετασχηματισμού και όχι την ίδια την αναγκαιότητα του κόμματος ή τη σημασία της δημοκρατίας. Το κόμμα παρουσιάζεται ως έκφραση κοινωνικών διεργασιών και ως εργαλείο πολιτικής χειραφέτησης της εργατικής τάξης. Παράλληλα, η εργατική δημοκρατία προσεγγίζεται ως μια νέα μορφή κοινωνικής οργάνωσης που υπερβαίνει τα όρια της αστικής δημοκρατίας και επιδιώκει τη σύνδεση θεωρίας, πολιτικής δράσης και συλλογικής αυτονομίας.Τεκμήριο Η γυναικεία απασχόληση στην Ελλάδα την περίοδο της οικονομικής κρίσης (2009-2018)Αργυράκη, Πατρίτσια-Μαρία; Λύτρας, Ανδρέας Ν.; Κήπας, Μιλτιάδης Ιω.; Λαμπρέλλης, Δημήτρης Ν.; Kipas, Miultiadis; Sociology (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2025-12-16)Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται την εξέλιξη της γυναικείας απασχόλησης την περίοδο της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα (2009-2018). Σκοπός της παρούσας μελέτης αποτελεί η ανάδειξη των επιδράσεων της εν λόγω περιόδου στη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας. Για την βαθύτερη κατανόηση του συγκεκριμένου ζητήματος πραγματοποιείται ανάλυση της ελληνικής κοινωνικής δομής, διερευνώντας την ταξική δομή των φορέων της μισθωτής απασχόλησης. Κατόπιν, παρουσιάζεται μια σύντομη ιστορική αναδρομή της γυναικείας παρουσίας στην απασχόληση από το 19ο αιώνα και έπειτα, φθάνοντας έως την περίοδο πριν την εκδήλωση της κρίσης. Έπειτα, εξετάζεται σε μεγαλύτερο βάθος η διάρθρωση της γυναικείας απασχόλησης κατά τις τελευταίες δεκαετίες (1991-2021) και, ιδίως, κατά την περίοδο των μνημονίων. Ύστερα, πραγματοποιείται συγκριτική ανάλυση της Ελλάδας με άλλες χώρες της Νότιας Ευρώπης, ώστε να καταγραφούν οι συγκλίσεις και οι αποκλίσεις μεταξύ των χωρών όσον αφορά τη διαμόρφωση της γυναικείας απασχόλησης την περίοδο εκείνη. Τέλος, παρουσιάζεται μια αποτίμηση της εφαρμογής των πολιτικών ισότητας την υπό μελέτη περίοδο και, επιπλέον, διατυπώνονται ορισμένες προτάσεις για την ενίσχυση της ισότητας των φύλων στην απασχόληση. Για τη συγγραφή της παρούσης εργασίας πραγματοποιήθηκε βιβλιογραφική επισκόπηση του συγκεκριμένου ζητήματος, όπου μελετήθηκε ενδελεχώς τόσο η ελληνική όσο και η διεθνής βιβλιογραφία. Επίσης, υλοποιήθηκε επεξεργασία στατιστικών δεδομένων, η οποία αποτελείται από πίνακες και διαγράμματα με καταγραφή της απασχόλησης και κατανομής των καθεστώτων απασχόλησης σε ποσοστιαίες αναλογίες. Τα δεδομένα αντλήθηκαν κυρίως από τον Διεθνή Οργανισμό Εργασίας (ILO), την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και την Οικονομική Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη (Unece). Η διαγραμματική απεικόνιση αναπαριστά πιο άμεσα και με σαφήνεια την κατανόηση της εξέλιξης της γυναικείας απασχόλησης και τον τρόπο κατανομής των γυναικών στα διάφορα επαγγελματικά καθεστώτα. Τέλος, να σημειωθεί ότι η περίοδος της λιτότητας οδήγησε σε επιμέρους διαφοροποιήσεις τη δομή της γυναικείας απασχόλησης. Μάλιστα, η αδυναμία ένταξης των γυναικών στην αγορά εργασίας, η άνιση πρόσβασή τους σε διευθυντικές θέσεις, η μειωμένη δυνατότητα επαγγελματικής ανέλιξης και η απασχόλησή τους σε ευέλικτες μορφές απασχόλησης, αποτελούσαν διαχρονικό πρόβλημα στη χώρα, που όμως εντάθηκαν εκείνη την περίοδο.Τεκμήριο Οι κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις του brain drain στην Ελλάδα κατά την περίοδο της πολυκρίσης (2010-2024)Καραΐσκου, Βασιλική; Οικονόμου, Χαράλαμπος; Economou, Charalampos; Πασσάς, Κώστας; Κοτέα, Μαριάνθη; Passas, Costas; Sociology (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2025-11-11)Η παρούσα εργασία διερευνά το φαινόμενο της «διαρροής εγκεφάλων» (brain drain) στην Ελλάδα, κατά την περίοδο της πολυκρίσης 2010–2024, βασιζόμενη σε βιβλιογραφική ανασκόπηση εγχώριων και διεθνών πηγών. Εξετάζεται η ιστορική και θεωρητική θεμελίωση του φαινομένου, με έμφαση στις θεωρίες του ανθρώπινου κεφαλαίου και της μετανάστευσης. Η εργασία αναλύει τις κοινωνικές και οικονομικές διαστάσεις της μετανάστευσης υψηλής ειδίκευσης, παρουσιάζοντας στατιστικά δεδομένα, χαρακτηριστικά του εξερχόμενου επιστημονικού δυναμικού και συγκριτικά παραδείγματα από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ειδική αναφορά γίνεται στην επίδραση της οικονομικής κρίσης και της πανδημίας COVID-19 στη διόγκωση του φαινομένου, καθώς και στις κοινωνικές επιπτώσεις, όπως η σπατάλη ανθρώπινου δυναμικού (brain waste), η πληθυσμιακή γήρανση και η διαρραγή κοινωνικών δεσμών. Τέλος, παρουσιάζονται και αξιολογούνται πολιτικές αντιμετώπισης, όπως το πρόγραμμα Rebrain Greece, ενώ διατυπώνονται προτάσεις για την αντιστροφή του φαινομένου και την ενίσχυση της διασύνδεσης των μεταναστευμένων επιστημόνων με την εγχώρια ανάπτυξη.Τεκμήριο Αναπαραστάσεις της γυναικείας ομοφυλοφιλίας στο σύγχρονο κινηματογράφο : στερεότυπα και διακρίσειςΛαχανιώτη, Στυλιανή; Κορωναίου, Αλεξάνδρα, 1954-; Koronaiou, Alexandra; Χαλκιά, Αλεξάνδρα; Σαρρής, Νεοκλής, 1940-2011; Sociology (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2003)Η παρούσα εργασία ασχολείται με την αναπαράσταση της γυναικείας ομοφυλοφιλίας στο σύγχρονο κινηματογράφο. Σκοπός της είναι να αναδείξει τους κυρίαρχους λόγους γύρω από την παρουσίαση της γυναικείας ομοφυλοφιλίας από ένα τόσο σημαντικό και ισχυρό μέσο όπως είναι ο κινηματογράφος. Η εργασία αποτελείται από δύο κύρια μέρη. Ένα θεωρητικό που αναφέρεται σε θεωρίες και εικόνες που σχετίζονται με τη γυναικεία ομοφυλοφιλία και που εμφανίζονται στη σύγχρονη επιστημονική και εν γένει βιβλιογραφία και ένα πρακτικό στο οποίο παρουσιάζεται η ανάλυση και επεξεργασία των δεδομένων. Το πρακτικό μέρος βασίζεται στην ανάλυση τριών κινηματογραφικών ταινιών και χρησιμοποιείται η μέθοδος της ανάλυσης περιεχομένου. Απώτερος σκοπός της έρευνας είναι να αναδειχθεί η γενικότερη οπτική μέσα από την οποία αντιμετωπίζεται η γυναικεία ομοφυλοφιλία στη σημερινή κοινωνία και θεωρούμε ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσα από ένα δημοφιλές μέσο που απευθύνεται σε ένα πολύ μεγάλο αριθμό του πληθυσμού. Οι δύο βασικότερες παράμετροι της έρευνας είναι η γυναικεία ομοφυλοφιλία και ο κινηματογράφος και περιστρέφεται γύρω από το κεντρικό ερώτημα: Πως παρουσιάζονται οι ομοφυλόφιλες γυναίκες στον σύγχρονο κινηματογράφο:Τεκμήριο Έλεγχος και εργασία στη μετανεοτερική εποχή : μια ανάλυση του "συστήματος διοίκησης της απόδοσηςΛάλλας, Δημήτριος; Λυδάκη, Άννα; Νικολόπουλος, Γιώργος Π.; Ψαλιδόπουλος, Μιχάλης Μ., 1950-; Psalidopoulos, Michalis; Sociology (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2005)Η παρούσα εργασία με τίτλο « Έλεγχος και Εργασία στη μετανεοτερική εποχή/ Μια ανάλυση στο «Σύστημα διοίκησης της απόδοσης» έχει ως στόχο την ανίχνευση μεθόδων και τεχνικών ελέγχου στο εργασιακό περιβάλλον την εποχή της με-τανεοτερικότητας. Το « Σύστημα διοίκησης της απόδοσης» είναι ένα εγχειρίδιο, το οποίο περιγράφει και αναλύει το νέο σύστημα αξιολόγησης των εργαζομένων μιας Τράπεζας. Το πρώτο μέρος της εργασίας συνίσταται στη θεωρητική επεξεργασία των εννοιών του κοινωνικού ελέγχου, της εξουσίας και της επιτήρησης. Η έννοια του κοινωνικού ελέγχου παρουσιάζεται, όπως έχει προσεγγισθεί από τις δυο κεντρικές προσεγγίσεις της συναίνεσης και της σύγκρουσης. Ο κοινωνικός έλεγχος, ως το σύνολο των οργανωμένων τρόπων αντίδρασης μιας κοινωνίας σε ανθρώπους και συμπεριφορές, που θεωρούνται ως παρεκκλίνουσες, μπορεί να θεωρηθεί αφενός ως τρόπος διασφάλισης της απειλούμενης κοινωνική συνοχής και αλληλεγγύης, και αφετέρου ως τρόπος εξασφάλισης και κατοχύρωσης των δομών και συμφερόντων της κυριαρχίας. Η εξουσία ,είτε ως θεσμικά δομημένη ιεραρχική σχέση είτε ως μια κοινωνική σχέση επιβολής, εμπεριέχει και ασκείται μέσω του κοινωνικού ελέγχου και της επιτήρησης. Ο έλεγχος και η επιτήρηση συνιστούν αφενός τεχνικές της εξουσίας αφετέρου αναπτύσσουν τις δικές τους στρατηγικές, καθώς μπορούν να θεωρηθούν ως υποσυστήματα εξουσίας, τα οποία στοχεύουν να εντοπίσουν και να διεισδύσουν στην πολυπλοκότητα και πολλαπλότητα των σχέσεων εξουσίας. Στα πλαίσια του νεοτερικού καθεστώτος, μια νέα τεχνολογία εξουσίας εμφανίζεται, η οποία σηματοδοτεί το πέρασμα από τις κοινωνίες της κυριαρχίας και του θεάματος στις κοινωνίες της πειθαρχίας. Η οικονομία της πειθαρχικής εξουσίας αρθρώνεται πάνω στο πρότυπο του Πανοπτικού, το οποίο ρυθμίζει ένα μεγάλο κομμάτι της νεοτερικής κοινωνίας (νοσοκομεία, σχολεία, κλινικές, φυλακές, άσυλα, εργοστάσια, στρατιωτικές ακαδημίες, φιλανθρωπικά ιδρύματα). Η λεγόμενη βιοεξουσία αντικειμενοποιεί, διαχειρίζεται τα άτομα, παράγει γνώση για αυτά και ταυτόχρονα παράγει νέες υποκειμενικότητες. Η διαπλοκή και η αλληλοτροφοδοτούμενη σχέση εξουσίας και γνώσης αναδεικνύει την εξουσία ως θετική παραγωγική δύναμη, η οποία δεν περιορίζεται στην απαγορευτική, αρνητική μορφή του νόμου. Η μετάβαση ( από τα τέλη της δεκαετίας του ’60) στη μετανεοτερική εποχή σήμανε ένα μετασχηματισμό στη φύση της εξουσίας. Από τις κοινωνίες της πειθαρχί3 ας παρατηρείται μια μετατόπιση στις κοινωνίες του ελέγχου, όπου η ενεργοποίηση της εξουσιαστικής τεχνολογίας δεν περιορίζεται σε «κλειστά» συστήματα ( στρατός, σχολείο, εργοστάσιο, φυλακή, νοσοκομείο), αλλά διαχέεται στο κοινωνικό πεδίο και η εξουσία από πειθαρχική μετασχηματίζεται σε ελεγκτική. Ο μετασχηματισμός στην οικονομία του ελέγχου και της εξουσίας προϋπόθετε και μια μεταβολή των δομών και των συνθηκών, καθώς και των συναρθρωμένων με αυτές εννοιών, στο όνομα των οποίων ενεργοποιούνται οι μηχανισμοί ελέγχου. Από την εδραίωση του καπιταλιστικού συστήματος (18ος αιώνα) μέχρι τα μέσα του ’70, το βιομηχανικό παράδειγμα προσδιόριζε την κοινωνική πραγματικότητα. Η τεϋλοριανή «επιστημονική οργάνωση της εργασίας» και η δυνατότητα μαζικής παραγωγής με τη φορντική αλυσίδα αποτέλεσαν τους δυο κεντρικούς πυλώνες της βιομηχανικής κοινωνίας, της οποίας η ρυθμιστική αρχή ήταν η παραγωγικότητα και η διαρκής οικονομική μεγέθυνση. Η παραγωγικότητα, ως η ικανότητα παραγωγής και η διαρκής βελτίωσή της , αποτελούσε το πάγιο αίτημα μιας κοινωνίας, η οποία παρήγαγε και κατανάλωνε μαζικά. Από τα μέσα της δεκαετίας του ’70 μια σειρά εξελίξεων σήμανε το σταδιακό μετασχηματισμό του καπιταλιστικού συστήματος. Το φορντικό μοντέλο παραγωγής και το προνοιακό κράτος αντικαθίσταται από το μεταφορντικό μοντέλο και το νεοφιλελεύθερο κράτος. Η παραγωγικότητα, ως ρυθμιστική αρχή του φορντικού μοντέλου αντικαθίσταται από την έννοια της ευελιξίας, με την έννοια ότι το ζητούμενο δεν είναι τόσο η ικανότητα ανταπόκρισης στην εντατικοποιημένη μορφή της εργασίας, όσο η ικανότητα προσαρμοστικότητας, ευελιξίας, διαθεσιμότητας. Η απορύθμιση των εργασιακών σχέσεων, ως πυρήνας του νεοφιλελεύθερου πολιτικού σχεδίου, και η ανάπτυξη των νέων ευέλικτων τεχνολογιών προωθεί ευέλικτες μορφές απασχόλησης και έντονη κινητικότητα του κεφαλαίου. Σε αυτό το νέο περιβάλλον, το οποίο χαρακτηρίζεται από έντονη ανασφάλεια και αβεβαιότητα, η έννοια της «συμμετοχής» επαναδιατυπώνεται αξιώνοντας την ενεργοποίηση των πολιτών και την ταύτιση των εργαζομένων με την επιχείρηση. Μέσα από την ανάλυση του εγχειριδίου του «Συστήματος διοίκησης της απόδοσης» διαπιστώνεται ότι ο έλεγχος δεν ασκείται τόσο μέσω ενός πλέγματος υλικών καταναγκασμών όσο με εκκλήσεις για διανοητική και συναισθηματική εμπλοκή των ατόμων. Οι αναφορές στην προσωπικότητα και στις λεγάμενες ιδιότητες/ εργασιακές συμπεριφορές σκιαγραφούν το πλαίσιο αξιολόγησης και επομένως του ελέγχου. Οι απαιτήσεις για επίδειξη και ανάπτυξη επικοινωνιακών αρετών, για καινοτομία, «συμ μετοχή», προσαρμοστικότητα, ομαδικότητα περιγράφουν ένα πλέγμα εννοιών, οι οποίες ενεργοποιούν μεθόδους και τεχνικές ελέγχου.Τεκμήριο Μεικτοί γάμοι στην Ελλάδα όπου ένας εκ των δύο συζύγων είναι ελληνικής καταγωγής : η διαδικασία του επιπολιτισμούΛέκκα, Σοφία; Κορωναίου, Αλεξάνδρα, 1954-; Koronaiou, Alexandra; Σταλίκας, Αναστάσιος, 1960-2023; Χαλκιά, Αλεξάνδρα; Stalikas, Anastassios; Sociology (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2002)Η παρούσα εργασία με τίτλο « Μεικτοί γάμοι στην Ελλάδα όπου ο ένας εκ των δύο συζύγων είναι ελληνικής καταγωγής. Η διαδικασία του επιπολιτισμού.», αποσκοπεί στην μελέτη των γάμων μεταξύ ατόμων διαφορετικών εθνικοτήτων και θρησκευτικών πεποιθήσεων, υπό το πρίσμα της κοινωνιολογίας του γάμου, της διαμόρφωσης ταυτοτήτων και της αλλαγής αυτών μέσω της διαδικασίας του επιπολιτισμού. Στοχεύει στην αποσαφήνιση της διαδικασίας δημιουργίας του ζευγαριού, σε συνδυασμό με την προσπάθεια προσαρμογής του ξένου μέλους στο καινούργιο περιβάλλον και στην ανάδειξη της άποψης των ίδιων των ατόμων που έχουν συνάψει μεικτούς γάμους και διαμένουν στην Ελλάδα. Η μελέτη του συγκεκριμένου θέματος κρίθηκε σημαντική καθώς αποτελεί ένα σχετικά άγνωστο ακόμη γνωστικό πεδίο για τα ελληνικά δεδομένα, και οι μεικτοί γάμοι τείνουν να αυξάνονται σταδιακά στον ελλαδικό χώρο. Η δομή του θεωρητικού πλαισίου έχει βασιστεί σε εκτενή βιβλιογραφική επισκόπηση και κριτική παράθεση θεμάτων της κοινωνιολογίας του γάμου, πλευρών της ταυτότητας που σχετίζονται με τον μεικτό γάμο, καθώς και στην ανάλυση της διαδικασίας του επιπολιτισμού. Το δεύτερο τμήμα της εργασίας περιλαμβάνει την παρουσίαση της ερευνητικής προσέγγισης. Για τη συλλογή του εμπειρικού υλικού χρησιμοποιήθηκε η τεχνική της ημί- δομημένης συνέντευξης. Πραγματοποιήθηκαν 20 συνεντεύξεις και ακολούθησε ανάλυση περιεχομένου του λόγου των ατόμων. Στόχος της ερευνητικής προσπάθειας ήταν η διερεύνηση του μεικτού γάμου, μέσω της υποκειμενικής πρόσληψής του, από τους ίδιους τους μετέχοντες. Τα αποτελέσματα της έρευνας συνοψίζονται στα ακόλουθα : Ο μεικτός γάμος είναι ένα σύνθετο ψυχοκοινωνικό φαινόμενο που βιώνεται από τα άτομα ως δυσκολότερο ενός απλού γάμου, κυρίως στον τομέα της επικοινωνίας.. Η επιλογή της χώρας διαμονής, υπαγορεύεται από τις επαγγελματικές υποχρεώσεις των ατόμων και κυρίως των ανδρών. Ο τρόπος που το μεικτό ζευγάρι επιλέγει να διευθετήσει τα οικογενειακά του θέματα είναι ο συνδυασμός των πολιτισμικών στοιχείων και από τις δύο κουλτούρες με προεξάρχοντα τα στοιχεία της κυρίαρχης κουλτούρας. Το θρήσκευμα επηρεάζει ελάχιστα τη δυναμική του γάμου, ενώ η γλώσσα θεωρείται πρωταρχικός παράγοντας προσαρμογής. Ευκολότερη προσαρμογή επιτυγχάνουν τα άτομα που πληρούν τους παράγοντες ένταξης στο νέο πλαίσιο, όπως είναι η κοινωνική δικτύωση, η ευχέρεια στην επικοινωνία και φυσικά η επαγγελματική αποκατάσταση. Τέλος, το ξένο μέλος καλείται να επαναδιαπραγματευτεί την ταυτότητά του, ανεξαρτήτως φύλου, επιδιώκοντας την προσαρμογή, αλλά και την διατήρηση της διαφορετικότητας.Τεκμήριο Όψεις θυματοποίησης των γυναικών χρηστών εξαρτησιογόνων ουσιώνΛευκόχειρ, Αδαμαντία; Μαγγανάς, Αντώνης Δ.; Τσίγκανου, Ιωάννα Γ.; Φαρσεδάκης, Ιάκωβος, 1940-2024; Sociology (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2002)Η θυματοποίηση αποτελεί μια πραγματικότητα για αρκετούς χρήστες ψυχοτρόπων ουσιών, ιδιαίτερα μάλιστα όταν πρόκειται για γυναίκες. Στην παραπάνω πρόταση καταλήγουν οι περισσότερες ερευνητικές προσπάθειες που έχουν διεξαχθεί στον διεθνή χώρο. Μέσα από τον συνδυασμό δύο ποιοτικών μεθόδων ; την διεξαγωγή ημικατευθυνόμενων συνεντεύξεων και την συγγραφή βιογραφιών, σε συνολικό δείγμα 53 γυναικών χρηστών που βρίσκονται σε θεραπευτική διαδικασία στην χώρα μας, διαπιστώνεται ότι στην πλειοψηφία τους έχουν υποστεί κάποιας μορφής θυματοποίηση καθ’ όλη την διάρκεια της ζωής τους. Ενδεικτικά, το 77,4% ανέφερε ότι έχει υποστεί σωματική βία, το 45,3% έκανε λόγο για σεξουαλική θυματοποίηση, συμπεριλαμβανομένου κι ενός ποσοστού 28,3% που έχει πέσει θύμα βιασμού. Με βάση θεωρητικά και εμπειρικά δεδομένα, η θυματοποίηση συχνά λαμβάνει χώρα κατά το νεαρό της ηλικίας των γυναικών, κυρίως στα πλαίσια της οικογένειας. Από την στιγμή που η γυναίκα έρθει σε επαφή με τις ψυχότροπες ουσίες, οι κίνδυνοι είναι περισσότεροι. Βασικούς δράστες αποτελούν ο ερωτικός σύντροφος, ο οποίος είναι παράλληλα και χρήστης ουσιών, όπως επίσης άτομα που εμπορεύονται ψυχότροπες ουσίες. Η πολλαπλή θυματοποίηση αποτελεί γεγονός για αρκετές γυναίκες χρήστες. Θα μπορούσε να ειπωθεί ότι η θυματοποίηση είναι συνέπεια του όλου τρόπου ζωής των γυναικών χρηστών. Όσο οι γυναίκες έρχονται σε επαφή με άτομα που αναπτύσσουν παραβατική συμπεριφορά, τόσο μεγαλύτερος είναι κι ο κίνδυνος της θυματοποίησης τους.Τεκμήριο Ο αιγυπτιώτης ελληνισμός κατά την παλιννόστησή του στην ΕλλάδαΜαγκλάρα, Σταματίνα; Σαρρής, Νεοκλής, 1940-2011; Καραμπελιάς, Γεράσιμος; Τσίρος, Νικόλαος; Karabelias, Gerassimos; Sociology (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2005)Η παρούσα διπλωματική εργασία με τίτλο «Ο αιγυπτιώτης ελληνισμός κατά την παλιννόστηση του στην Ελλάδα» στόχο έχει να παρουσιάσει τα προβλήματα που αντιμετώπισαν οι Αιγυπτιώτες όταν ήρθαν στην Ελλάδα και τον βαθμό συνοχής και αλληλεγγύης που διατηρούν μέχρι σήμερα. Η εργασία αποτελείται από τρία μέρη. Στο πρώτο μέρος γίνεται μια ιστορική αναδρομή στην πορεία και παρουσία των Αιγυπτιωτών στην χώρα του Νείλου, με εστίαση στον 18ο, 19ο και 20ο αιώνα. Γίνεται αναφορά στις παροικίες, στις αδελφότητες, στα σωματεία αλλά και στα σχολεία που δημιούργησαν οι Αιγυπτιώτες, έτσι όπως προέκυψαν από τη σχετική βιβλιογραφία. Στο δεύτερο μέρος γίνεται αναφορά στους συλλόγους και στα σωματεία που δημιούργησαν οι Αιγυπτιώτες κατά την άφιξη τους στην Ελλάδα, σε μια προσπάθεια να διατηρήσουν ζωντανό το αιγυπτιώτικο στοιχείο. Το τρίτο -και κυρίως μέρος- της εργασίας αποτελείται από τρεις ενότητες. Στην πρώτη ενότητα γίνεται αναφορά στις θεωρητικές υποθέσεις, πάνω στις οποίες βασίστηκε η παρούσα εργασία, και στην μεθοδολογία που ακολουθήθηκε. Στην δεύτερη ενότητα παρουσιάζονται οι ερωτήσεις και οι απαντήσεις των συνεντεύξεων. Για την συλλογή των στοιχείων κρίθηκε καταλληλότερη η μέθοδος των συνεντεύξεων και η παρουσία του ερευνητή ως συμμετέχων. Στην τρίτη ενότητα γίνεται η ανάλυση των στοιχείων, έτσι όπως προέκυψαν από τις συνεντεύξεις, με την μέθοδο της ανάλυσης περιεχομένου και η επαλήθευση ή μη επαλήθευση των θεωρητικών υποθέσεων με την μέθοδο της αναλυτικής επαγωγής. Τέλος, ακολουθεί το παράρτημα στο οποίο προσκομίζονται έντυπα και εικόνες αιγυπτιώτικων συλλόγων της Ελλάδας.Τεκμήριο Η διαχείριση του άλλου διαμέσου του λόγου της ΟρθοδοξίαςΚυριακούλη, Αργυρώ; Παπαρίζος, Αντώνης; Λαμπρέλλης, Δημήτρης Ν.; Λυδάκη, Άννα; Sociology (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2002)Αν η θρησκεία - και εν προκειμένω η Ορθοδοξία - είναι για πολλούς εκείνη η επιφάνεια στην οποία αρθρώνεται — με την μορφή του δόγματος και της διδασκαλίας — ο πλέον ιστορικά νομιμοποιημένος λόγος για τον οποιοδήποτε Άλλο, για τον «πλησίον», τότε η παρούσα εργασία μπορεί να θεωρηθεί ότι αμφισβητεί το στοιχείο της νομιμοποίησης αλλά διατηρεί το στοιχείο της ιστορίας· μιας ιστορίας, όμως, ως περιγραφή του χώρου και του χρόνου που εμφανίζεται η υλικότητα «λόγος της Ορθοδοξίας» για να σχηματίσει αντικείμενα, ένα από τα οποία είναι ο «Άλλος». Με την «προβληματοποίηση» αυτού του λόγου και διαμέσου μιας σύνθεσης αρχαιολογίας — γενεαλογίας, επιχειρείται η αναζήτηση και η περιγραφή της διαπλοκής εκείνου του αποφαντικού τομέα και εκείνων των σχέσεων εξουσίας - γνώσης που ο λόγος της Ορθοδοξίας, τόσο κατά την ιστορική στιγμή του «Νεοελληνικού Διαφωτισμού» όσο και σ’ αυτή της «ελληνικής μετανεω'τέρικότητας», στηρίζεται για να διαμορφώσει ένα «Σύστημα ετερότητας». Εντός αυτού του Συστήματος ετερότητας, ο λόγος της Ορθοδοξίας αναπτύσσει τη διαδικασία σχηματισμού και διαχείρισης του «Άλλου» και της διαφοράς του- διαχείριση που την συνδέει με «εννοιακές επείγουσες ανάγκες» καθώς και μ’ ένα «αποτέλεσμα τελικοποίησης» που είναι η υποκειμενοποίηση του ορθόδοξου χριστιανού σε ηθικό δρώντα μέσα από μια Στρατηγική ηθικής. Ανάμεσα στις δύο ιστορικές στιγμές, αναζητείται η «αινιγματική ασυνέχεια», η «ρήξη» στη διαμόρφωση αυτού του Συστήματος ετερότητας, και απομακρυνόμαστε από την αναζήτηση Νοήματος ή απόδοσης στο άτομο μιας συμπαγούς ταυτότητας - ουσίας. Προσπαθούμε να διατηρήσουμε τον Άλλο στην διαφορά του ακολουθώντας τη θεώρηση του Φουκώ. Στο τέλος, όμως, αυτή που παλεύει να αναδειχθεί είναι η ετερότητα του Άλλου.Τεκμήριο Το δικαίωμα του ασύλου υπό το φως της πρόσφατης νομολογίας του ΕΔΔΑΚεκεμπάνος, Ελευθέριος; Τσίρης, Παναγιώτης Β.; Ψημμένος, Ιορδάνης; Χαλκιά, Αλεξάνδρα; Sociology (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2025-11-04)Η παρούσα εργασία έχει αντικείμενο την μελέτη και την παρουσίαση της πρόσφατης νομολογίας του ΕΔΔΑ, η οποία αφορά παραβάσεις του Ελληνικού κράτους που σχετίζονται με το δικαίωμα του ασύλου. Στο πρώτο κεφάλαιο, επιχειρείται αρχικά μια παρουσίαση του νομικού πλαισίου που διέπει το δικαίωμα του ασύλου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ελλάδα, ενώ στη συνέχεια παρουσιάζεται ο τρόπος με τον οποίο γίνεται η ερμηνεία και η προστασία του δικαιώματος στο άσυλο από την ΕΣΔΑ και το ΕΔΔΑ. Στο δεύτερο κεφάλαιο, παρουσιάζεται η σημαντικότερη νομολογία που αφορά καταδίκες της Ελλάδας για παραβάσεις που σχετίζονται με το δικαίωμα στο άσυλο. Η μελέτη της νομολογίας έχει σκοπό να εντοπιστούν τα δικαιώματα που παραβιάζονται και να κριθεί ο βαθμός συμμόρφωσης των Ελληνικών αρχών προς τους διεθνείς και ευρωπαϊκούς κανόνες για την προστασία του δικαιώματος στο άσυλο.Τεκμήριο Άσυλο, επικινδυνότητα και αποασυλοποίησηΜάλαινος, Παναγιώτης; Λυδάκη, Άννα; Sociology (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2005)Η εμφάνιση, η διαδρομή και η λειτουργία των «ασύλων» από τον όψιμο Μεσαίωνα μέχρι τη σημερινή νεοτερικότητα, συνδέεται, τόσο με μια διαφορετική καταστατική της ψυχικής ασθένειας (ο «τρελός» «από-δαιμονοποιείται» και ιατρικοποιείται) όσο και με πρακτικές προσδιορισμού, ελέγχου και χρησιμοποίησης περιθωριακών ομάδων και πληθυσμών. Μέχρι και σήμερα, η αναπαράσταση του «ασύλου» κινείται γύρω από δύο βασικές, αλλά και αντίθετες, διαστάσεις: θεραπεία και έλεγχος. Επίσης διαχρονικά, ένα από τα βασικά στοιχεία της αναπαράστασης του ψυχικά ασθενή προσδιορίζεται από χαρακτηρισμούς/αποδόσεις αναφορικά με την επικινδυνότητα: ο «επικίνδυνος ψυχασθενής», μια αναπαράσταση καίρια αναφορικά με τη θέση που ο ψυχικά ασθενής κατέχει στο συλλογικό συμβολικό. Οι κύριοι «φορείς» της συγκεκριμένης αναπαράστασης θα μπορούσαν να προσδιοριστούν στην ομάδα των «εισαγγελικών», των αρρώστων, δηλαδή, οι οποίοι νοσηλεύονται υπό το καθεστώς της ακούσιας νοσηλείας. Στα πλαίσια της Μεταρρύθμισης, τα τελευταία είκοσι χρόνια στην Ελλάδα, προωθείται ένα πιο δημοκρατικό μοντέλο αντιμετώπισης της ψυχικής ασθένειας. Ένας βασικός άξονας/πεδίο του συγκεκριμένου μοντέλου αφορά τη συρρίκνωση και σταδιακό κλείσιμο των μεγάλων ψυχιατρείων, των «ασύλων» και τη σταδιακή αντικατάστασή τους από μικρότερες δομές, ενταγμένες στην κοινότητα με απώτερο στόχο την ένταξη και ενσωμάτωση του ψυχικά ασθενή στο κοινωνικό πλαίσιο. Η επιβαλλόμενη - μετά τον σεισμό του 1999 και τη καταστροφή μεγάλου τμήματος του ΨΝΑ (του γνωστού ως «Δαφνί»)- διαχείριση των «εισαγγελικών» από αυτές τις νέου τύπου δομές (με κυριότερο «εκπρόσωπο» τις ψυχιατρικές κλινικές των Γενικών Νοσοκομείων) κατέδειξε ένα σύστημα σχετικά ανέτοιμο, τόσο για μια διαφορετική αντιμετώπιση του «επικίνδυνου ψυχασθενή» όσο και για μια ουσιαστική διαφοροποίηση της καταστατικής θέσης του ψυχικά ασθενή στην ελληνική νεοτερικότητα.Τεκμήριο Η κοινωνική ταυτότητα των κακοποιημένων γυναικώνΜαρίνου, Ειρήνη; Μαγγανάς, Αντώνης Δ.; Κορωναίου, Αλεξάνδρα, 1954-; Τσίγκανου, Ιωάννα Γ.; Koronaiou, Alexandra; Sociology (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2003)Το βασικό ερώτημα που μελετάται στη παρούσα εργασία είναι κατά πόσο οι στερεοτυπικές αντιλήψεις και οι μύθοι που επικρατούν παγκοσμίως γύρω από το θέμα της ενδοοικογενειακής βίας συμφωνούν με το προφίλ των κακοποιημένων γυναικών έτσι όπως προκύπτει από τις μαρτυρίες των ειδικών στο πλαίσιο της παρέμβασης. Με άλλα λόγια, το κατά πόσο επηρεάζουν την αντιμετώπιση του φαινομένου στο πλαίσιο των υποστηρικτικών δομών που λειτουργούν στην Ελλάδα αλλά και την αντίδραση των ίδιων των κακοποιημένων γυναικών στη θυματοποίηση. Λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες των κακοποιημένων γυναικών, την πολυπλοκότητα του φαινομένου της ενδοοικογενειακής βίας και τις δυσκολίες που υπάρχουν για την σφαιρική αντιμετώπισή του, η παρούσα μελέτη επιχειρεί μια πρώτη καταγραφή των κοινωνικών χαρακτηριστικών των κακοποιημένων γυναικών που απευθύνονται για βοήθεια στις υποστηρικτικές δομές. Η μελέτη του συγκεκριμένου θέματος βασίζεται, κατά ένα μεγάλο μέρος, στην κριτική ανασκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας με στόχο τη διερεύνηση τόσο των θεωρητικών αρχών που επικρατούν γύρω από το θέμα όσο και των μύθων που υιοθετούνται από το γενικό πληθυσμό, τα ίδια τα θύματα της κακοποίησης και ίσως τους ίδιους τους ειδικούς. Με δεδομένο την έλλειψη προηγούμενης ερευνητικής εμπειρίας για το υπό μελέτη θέμα στη χώρα μας και προκειμένου να γίνει μια πρώτη απόπειρα σκιαγράφησης του κοινωνικού προφίλ που φαίνεται να χαρακτηρίζει τις κακοποιημένες γυναίκες που απευθύνονται στις υποστηρικτικές δομές στην Ελλάδα, πραγματοποιήθηκε διερευνητική-περιγραφική έρευνα μικρής κλίμακας. Συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκαν ημι-δομημένες συνεντεύξεις με ειδικούς που εργάζονται σε υπηρεσίες που απευθύνονται σε θύματα κακοποίησης. Όπως προκύπτει από την μελέτη, οι μύθοι που έχουν δημιουργηθεί γύρω από το θέμα της ενδοοικογενειακής βίας βασίζονται σε απλουστευτικές εξηγήσεις των σύνθετων διαδικασιών και δυναμικών που εμπλέκονται στην εμφάνιση του φαινομένου καθώς και στη παρερμηνεία των στατιστικών των υπηρεσιών. Με άλλα λόγια, η ελλιπής γνώση των δυναμικών της βίας εντός του οίκου και μεταξύ οικείων καθώς και του ψυχολογικού προφίλ που χαρακτηρίζει τα θύματά της, οδηγούν σε παρερμηνείες και διατυπώσεις αξιολογικού χαρακτήρα σχετικά με τα θύματα και τους θύτες, γεγονός που αποπροσανατολίζει τις προσπάθειες για εντοπισμό και καταπολέμηση των πραγματικών αιτιών του φαινομένου. Έμφαση δίνεται στις μεγάλες δυσκολίες και τις σημαντικές ελλείψεις που χαρακτηρίζουν τον χώρο της παρέμβασης, σε όλα τα επίπεδα, και τονίζεται η ανάγκη για βελτιωτικές παρεμβάσεις και μεταρρυθμίσεις. Τέλος, τονίζεται η ανάγκη διεξαγωγής περαιτέρω έρευνας.Τεκμήριο Οι μάρτυρες του Ιεχωβά : μια κοινωνιοψυχολογική προσέγγισηΜαυρολέων, Εμμανουήλ; Μαντόγλου, Άννα, 1961-; Παπαρίζος, Αντώνης; Ψαλιδόπουλος, Μιχάλης 1950-; Psalidopoulos, Michalis; Sociology (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2003)Η παρούσα εργασία ασχολείται με το ζήτημα της παρουσίας και της δράσης της θρησκευτικής μειονότητας των Μαρτύρων του Ιεχωβά στον ελληνικό χώρο. Η προσέγγιση του συγκεκριμένου θέματος γίνεται μέσω της χρήσης του γενετικού τριαδικού μοντέλου κοινωνικής επιρροής των Mugny (1982) και Παπαστάμου, Mugny (1983). Αρχικά παρουσιάζονται στον αναγνώστη οι θεωρίες της κοινωνικής ψυχολογίας σχετικά με τα φαινόμενα κοινωνικής επιρροής (λειτουργικό μοντέλο, γενετικό μοντέλο, γενετικό τριαδικό μοντέλο). Στη συνέχεια, αναφέρουμε τα μεθοδολογικά εργαλεία που χρησιμοποιήσαμε κατά την επεξεργασία του θέματός μας (βιβλιογραφική έρευνα, συμμετοχική παρατήρηση, ημικατευθυνόμενες συνεντεύξεις, ποιοτική ανάλυση περιεχομένου). Ακολουθεί ο ορισμός των κοινωνικών αντιπάλων (πολιτική εξουσία, Ορθόδοξη Εκκλησία, Μάρτυρες του Ιεχωβά - εφεξής ΜτΙ - και ελληνικός πληθυσμός) και το καθεστώς που διέπει τις μεταξύ τους σχέσεις. Οι παραπάνω σχέσεις είναι συγκρουσιακός και το αντικείμενο της σύγκρουσης αφορά στη θέση των ΜτΙ έναντι των φορέων της κυρίαρχης εξουσίας και των κοινωνικών κανόνων (ζήτημα προσηλυτισμού, αντιρρησιών συνείδησης, διαφορών σε επίπεδο δογματικό με την επίσημη Ορθόδοξη εκκλησία, ανέγερσης ναών και ευκτήριων οίκων, ταφής των νεκρών, συμμετοχής σε μαθητικές παρελάσεις, μεταγγίσεις αίματος). Αυτή η συγκρουσιακή σχέση αποτυπώθηκε στις αντιστάσεις που συνάντησε η συγκεκριμένη μειονοτική ομάδα κατά το παρελθόν (εκτοπίσεις, φυλακίσεις, εξορίες, κοινωνικός αποκλεισμός). Σήμερα η κατάσταση έχει διαφοροποιηθεί προς το καλύτερο μέσα από την εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ ΜτΙ - εξουσίας. Τελικός σκοπός της έρευνάς μας είναι να καταδείξουμε ότι οι ΜτΙ αποτελούν μειονότητα ενάντια στο ρεύμα και ότι η θέση τους στην ελληνική κοινωνία σήμερα έχει βελτιωθεί αισθητά σε σχέση με το παρελθόν.Τεκμήριο Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) των νοσοκομείων: δομή, λειτουργία και υγειονομικό προσωπικόΠαπαδοπούλου, Ελένη; Οικονόμου, Χαράλαμπος; Economou, Charalampos; Κοτέα, Μαριάνθη; Πασσάς, Κώστας; Passas, Costas; Sociology (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2025-10-23)Η παρούσα διπλωματική εργασία, θα εξετάσει τα τμήματα επειγόντων περιστατικών (ΤΕΠ) τα οποία αποτελούν κρίσιμα σημεία εισόδου στο σύστημα υγείας, προσφέροντας φροντίδα χωρίς διακρίσεις ή αποκλεισμούς. Η αποτελεσματική λειτουργία των ΤΕΠ εξαρτάται από την ορθολογική οργάνωση των εγκαταστάσεων, την εκπαίδευση του υγειονομικού προσωπικού και την ύπαρξη κατάλληλου εξοπλισμού. Η εκπαίδευση του υγειονομικού προσωπικού και ειδικά του νοσηλευτικού προσωπικού, στην επείγουσα ιατρική είναι ζωτικής σημασίας για την ενίσχυση των ικανοτήτων τους στην αντιμετώπιση επειγόντων περιστατικών και για τη διασφάλιση υψηλής ποιότητας φροντίδας. Η διαχείριση και η λειτουργία των ΤΕΠ απαιτούν προσεκτικό σχεδιασμό, λήψη αποφάσεων και εφαρμογή στρατηγικών για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική τους λειτουργία. Η εργασία σε αυτό το τμήμα είναι έντονα απαιτητική και συνοδεύεται από υψηλά επίπεδα άγχους, καθώς οι ροές των περιστατικών είναι απρόβλεπτες και κυμαίνονται από ήσσονος σημασίας έως επικίνδυνες για τη ζωή. Η ικανότητα του προσωπικού να προσαρμόζεται σε αυτές τις συνθήκες είναι καθοριστική για την ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας. Η εξέλιξη και η αναβάθμιση των ΤΕΠ περιλαμβάνει την ενίσχυση της αυτονομίας τους, την κάλυψη των αναγκών σε εξειδικευμένο προσωπικό και τεχνικό εξοπλισμό, καθώς και την ενσωμάτωση προηγμένων πληροφοριακών συστημάτων. Αυτά τα στοιχεία συμβάλλουν στη βελτίωση της διαχείρισης των ασθενών και στην συνολική αναβάθμιση των υπηρεσιών υγείας που προσφέρουν οι ΤΕΠ στα σύγχρονα νοσοκομεία.Τεκμήριο Η κατάσταση εξαίρεσης του Τζόρτζιο Agamben(2003/2013) και η οπτική της ΕγκληματολογίαςΑρνιώτης, Μάριος Θ.; Λαμπροπούλου, ΄Εφη Π.; Lambropoulou, Effi; Νικολόπουλος, Γεώργιος Π.; Τσίγκανου, Ιωάννα Γ.; Sociology (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2025-10-21)Η έννοια της «κατάστασης εξαίρεσης», όπως αναπτύχθηκε από τον Ιταλό φιλόσοφο Giorgio Agamben, έχει αναδειχθεί σε ένα από τα πλέον σημαντικά θεωρητικά εργαλεία για την κατανόηση των σύγχρονων μορφών κρατικής εξουσίας και διαχείρισης κρίσεων. Η εργασία αυτή επιχειρεί μια ολοκληρωμένη θεωρητική διερεύνηση της κατάστασης εξαίρεσης ως πολιτικής και νομικής συνθήκης, καθώς και την εγκληματολογική αποτίμησή της, με στόχο να εντοπιστούν οι τρόποι με τους οποίους η εξαίρεση τείνει να κανονικοποιείται ως σταθερή μέθοδος διακυβέρνησης. Ιδιαίτερα δε, στο πλαίσιο της παρούσας επικεντρωνόμαστε στη διαδικασία μετασχηματισμού μιας κατάστασης εξαίρεσης από προσωρινή παρέκκλιση, σε δομικό στοιχείο της κρατικής κυριαρχίας και στις εγκληματολογικά συνέπειες αυτής της μεθόδου. Αρχικά, παρουσιάζεται η θεωρητική συγκρότηση της έννοιας, από τον Carl Schmitt έως τον Agamben, με ανάλυση των βασικών εννοιών όπως το iustitium, η «γυμνή ζωή» και ο Homo Sacer. Ο Agamben προσεγγίζει την κατάσταση εξαίρεσης ως μια «ζώνη» στην οποία ο νόμος αναστέλλεται, αλλά ταυτόχρονα παραμένει σε ισχύ μέσω αυτής της ίδιας της αναστολής του. Η εργασία δείχνει, πώς αυτή η έννοια συνδέεται με μορφές κρατικής αυθαιρεσίας και πώς διαχέεται σε δημοκρατικά καθεστώτα υπό το πρόσχημα της ανάγκης. Στη συνέχεια, η μελέτη μετατοπίζεται στην εγκληματολογική θεώρηση της κατάστασης εξαίρεσης, εξετάζοντας, πώς η εν λόγω κατάσταση εντάσσεται στο πλαίσιο της κριτικής εγκληματολογίας, της ζημιολογίας και της θεωρίας του κοινωνικού ελέγχου. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη βιοπολιτική διάσταση της κρατικής εξουσίας και στη σχέση της με την ποινική κυριαρχία. Η εργασία διερευνά επίσης, το πώς η εγκληματολογική σκέψη μπορεί να ερμηνεύσει την κατάσταση εξαίρεσης όχι μόνο ως νομική παθολογία, αλλά και ως τεχνική κοινωνικού ελέγχου που αναδιαμορφώνει τα όρια μεταξύ νόμιμου και παράνομου. Η εργασία εξετάζει τρεις χαρακτηριστικές περιπτώσεις εφαρμογής του φαινομένου της κατάστασης εξαίρεσης και συγκεκριμένα: (α) τις ΗΠΑ μετά την 11η Σεπτεμβρίου και τη λειτουργία του Γκουαντάναμο, (β) τη Γαλλία μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις του 2015 και την παρατεταμένη κατάσταση έκτακτης ανάγκης, και (γ) τις αποικιοκρατικές διοικήσεις όπου η εξαίρεση αποτελούσε διαρκή μέθοδο διοίκησης. Οι περιπτώσεις αυτές καταδεικνύουν, πώς η εξαίρεση εργαλειοποιείται για την αναστολή θεμελιωδών δικαιωμάτων. Στο τελικό κεφάλαιο, η εργασία επικεντρώνεται στις συνέπειες της κατάστασης εξαίρεσης για την έννομη τάξη και τα ανθρώπινα δικαιώματα, αναδεικνύοντας την ανάγκη για επιστημονική και κοινωνική εγρήγορση απέναντι στην εντεινόμενη «κανονικοποίηση» της ίδια της εξαίρεσης. Τέλος, προτείνονται δημοκρατικά αντίβαρα, όπως η ενίσχυση του δικαστικού ελέγχου, η διαφάνεια των κρατικών αποφάσεων και η ενεργός συμμετοχή της κοινωνίας πολιτών, ως τρόποι ανάσχεσης αυτής της αυταρχικής διολίσθησης.Τεκμήριο Οργανωμένο και επιχειρηματικό έγκλημα: η σχέση τους με τα εγκλήματα κατά του φυσικού και του πολιτισμικού περιβάλλοντοςΒάσσης, Δημήτριος; Λάζος, Γρηγόρης; Ζιούβας, Δημήτρης Λ.,; Λαμπροπούλου, Έφη Π.; Dimitris, Ziouvas; Lambropoulou, Effi; Sociology (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2025-10-17)Τα περιβαλλοντικά εγκλήματα συνιστούν ένα αναδυόμενο και ταχέως εξελισσόμενο πεδίο μελέτης στο πλαίσιο της σύγχρονης εγκληματολογίας, το οποίο αναδεικνύει τη σύνδεση μεταξύ της περιβαλλοντικής βλάβης και της κοινωνικής αδικίας. Πρόκειται για πράξεις ή παραλείψεις που παραβιάζουν τη νομοθεσία για την προστασία του περιβάλλοντος και επιφέρουν σοβαρές ή μη αναστρέψιμες βλάβες στο φυσικό οικοσύστημα, στην ανθρώπινη υγεία και στην κοινωνική συνοχή. Ενώ παραδοσιακά η εγκληματολογική έρευνα επικεντρωνόταν κυρίως στα εγκλήματα κατά της ιδιοκτησίας και της ζωής, τις τελευταίες δεκαετίες έχει δοθεί έμφαση σε μορφές «λευκού κολάρου» εγκληματικότητας και εγκλημάτων ισχύος, στις οποίες εντάσσονται και τα περιβαλλοντικά εγκλήματα. Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η μελέτη των περιβαλλοντικών εγκλημάτων που διαπράττονται από εταιρικούς φορείς και οργανωμένα οικονομικά συμφέροντα. Οι μεγάλες επιχειρήσεις — συχνά πολυεθνικού χαρακτήρα — διαθέτουν την τεχνική και νομική ικανότητα να επιδιώκουν τη μεγιστοποίηση του κέρδους μέσω πρακτικών που είτε παραβιάζουν απροκάλυπτα τη νομοθεσία είτε εκμεταλλεύονται ρυθμιστικά κενά και την αδυναμία των κρατικών ελεγκτικών μηχανισμών. Οι πρακτικές αυτές μπορούν να χαρακτηριστούν ως μορφές «εταιρικής εγκληματικότητας» (“corporate crime”), που εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο της «πράσινης εγκληματολογίας» (“green criminology”), ενός θεωρητικού ρεύματος που μελετά την εγκληματικότητα σε σχέση με τη βλάβη στο περιβάλλον και τους μη ανθρώπινους οργανισμούς. Η εγκληματολογική προσέγγιση των περιβαλλοντικών εγκλημάτων εξετάζει όχι μόνο τη νομική τους διάσταση, αλλά και τις κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές δομές που επιτρέπουν την εμφάνισή τους, συχνά με τη σιωπηρή συναίνεση των αρχών ή μέσω της ατιμωρησίας των υπευθύνων. Η εννοιολόγηση της «βλάβης» (“harm”) ως θεμελιώδους εγκληματολογικής κατηγορίας, ανεξάρτητα από την αυστηρή νομική τυποποίηση, είναι καίρια για την κατανόηση του πραγματικού μεγέθους του προβλήματος. Η παρούσα εργασία επιδιώκει να αναδείξει την πολυπλοκότητα των περιβαλλοντικών εγκλημάτων στο σύγχρονο καπιταλιστικό πλαίσιο, με έμφαση στην εγκληματολογική ανάγνωση της εταιρικής περιβαλλοντικής παραβατικότητας. Μέσω της ανάλυσης χαρακτηριστικών περιπτώσεων, της διερεύνησης θεσμικών ανεπαρκειών και της εξέτασης της στάσης του ποινικού συστήματος έναντι των περιβαλλοντικών εγκλημάτων, επιχειρείται η ανάδειξη της ανάγκης για μια πιο ολιστική, διατομεακή και κριτική προσέγγιση της περιβαλλοντικής εγκληματικότητας.