Σύγχρονες τάσεις αντεγκληματικής πολιτικής : προς τιμήν του Ομότιμου Καθηγητή Εγκληματολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών κ. Αντώνη Δ. Μαγγανά

Μόνιμο URI για αυτήν τη συλλογήhttps://pandemos.panteion.gr/handle/123456789/101

Ο Καθηγητής κ. Αντώνης Μαγγανάς εξελέγη Αναπληρωτής καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο το 1987 και το 1993 Καθηγητής. Προηγουμένως είχε εργαστεί ως Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Λαβάλ του Κεμπέκ στον Καναδά από το 1976 έως το 1986. Συνταξιοδοτήθηκε από το Πάντειο Πανεπιστήμιο τον Σεπτέμβριο 2014, και το ίδιο έτος ανακηρύχθηκε Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου. Δίδαξε ως καθηγητής Εγκληματολογίας στην Ελληνική Αστυνομική Ακαδημία πολλά χρόνια, και συνεισέφερε στην έκδοση του περιοδικού Ελληνική Επιθεώρηση Εγκληματολογίας από τη θέση του Αναπληρωτή Διευθυντή. Είναι μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του περιοδικού Ποινική Δικαιοσύνη και έχει εκλεγεί πλειστάκις στο Δ.Σ. της Ελληνικής Εταιρείας Εγκληματολογίας. Είναι δραστήριο μέλος Κυβερνητικών Επιτροπών και Ομάδων Εργασίας για Εγκληματολογικά Θέματα και ιδίως για την κακοποίηση και παραμέληση των παιδιών, την παραβατικότητα ανηλίκων και τα δικαιώματα των κρατουμένων, τα οποία προασπίστηκε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και ως Πρόεδρος του Κεντρικού Επιστημονικού Συμβουλίου Φυλακών. Η συγγραφική του συμβολή είναι μεγάλης επιστημονικής σημασίας και καλύπτει όλο το φάσμα της Εγκληματολογίας και κυρίως της αντεγκληματικής πολιτικής, αλλά και του ποινικού δικαίου. Το συγγραφικό του έργο αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί αντικείμενο διδασκαλίας σε πανεπιστημιακό επίπεδο, ενώ οι ξενόγλωσσες δημοσιεύσεις του περιλαμβάνονται σε έγκριτα διεθνή περιοδικά και σε τόμους-αφιερώματα είτε θεματικά είτε προς τιμήν εν ζωή ή στη μνήμη έγκριτων εγκληματολόγων. Οι πολυάριθμες εισηγήσεις του σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια καλύπτουν καίρια ζητήματα της επιστήμης που υπηρετεί με ιδιαίτερη συνέπεια καθ’ όλη την ενεργό του πορεία. Ενδεικτικά αναφέρουμε τις εργασίες του για τη βία στον αθλητισμό, την προστασία των δικαιωμάτων των κρατουμένων, την ευθανασία παιδιών με σοβαρά και μη αναστρέψιμα προβλήματα υγείας για τα εκδιδόμενα άτομα και τον «Ποινικό Κώδικα για τον Πολίτη» με περιπτώσεις και κείμενο νόμου. Από το 2007 μέχρι το 2013 ήταν Διευθυντής του Τομέα Εγκληματολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου. Συνέβαλε στη διεπιστημονική συνεργασία της Εγκληματολογίας με την Κοινωνιολογία και εργάστηκε με αφοσίωση για την καθιέρωση και διάκριση του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Εγκληματολογίας. Επίσης, από αυτές τις θέσεις και ως αναπληρωτής Πρόεδρος του Τμήματος Κοινωνιολογίας προώθησε ακούραστα την αρμονική συνεργασία των μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας και του Τμήματος Κοινωνιολογίας. Η εκτίμηση και ο σεβασμός με τον οποίο τον περιβάλλουν τόσο οι αρχαιότεροι όσο και οι νεότεροι συνάδελφοι αλλά, κυρίως, η αγάπη των φοιτητών/τριών του είναι ο πλέον αδιάψευστος μάρτυρας της σημαντικής του συμβολής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Το έργο του και το ήθος του είναι η σημαντικότερη παρακαταθήκη του στις επόμενες γενιές εγκληματολόγων και των λοιπών συναδέλφων του Τμήματος. Εμείς ως συνάδελφοι και συνεργάτες του επί σειράν ετών στο Τμήμα Κοινωνιολογίας και τον Τομέα Εγκληματολογίας, αποφασίσαμε την έκδοση τόμου ως ελάχιστη ένδειξη εκτίμησης και αγάπης.

Περιήγηση

Πρόσφατες Υποβολές

Τώρα δείχνει 1 - 20 από 53
  • Τεκμήριο
    Η γοητεία της ολοκληρωτικής ταυτότητας: θρησκεία και βία
    Παπαρίζος, Αντώνης (2018)
    Τα ερωτήματα στα οποία θα επιχειρήσω να απαντήσω στην μελέτη αυτή είναι τα ακόλουθα. Πρώτον, ποιες είναι οι αιτίες που οδηγούν τους ανθρώπους να παραιτηθούν από τις βασικές τους ελευθερίες και να ενδώσουν σε ολοκληρωτικές μορφές ταυτότητας. Δεύτερον, τι είναι βία και ποιες είναι οι μορφές που λαμβάνει στις κοινωνίες του ανθρώπου, εμπλεκόμενη στον σχηματισμό της ταυτότητας των ανθρώπων. Τρίτον, ποιες είναι οι διαδικασίες με τις οποίες σχηματίζεται η ταυτότητα του ανθρώπου επιτρέποντας ολοκληρωτικές αντιλήψεις να συμμετέχουν στη συνεχή ανάδυση και μετασχηματισμό της. Τέλος, θα επιχειρήσω να δείξω τους τρόπους με τους οποίους η θρησκεία, η κάθε θρησκεία, με τις κεντρικές της αντιλήψεις για τον άνθρωπο, με τις κεντρικές της αντιλήψεις για τη σχέση του με τον κόσμο, τη ζωή και τους άλλους ανθρώπους, με τους κανόνες, τις εντολές και τα πρότυπα ζωής που προτείνει, επιτρέπει ή και ενισχύει αρκετές φορές τον σχηματισμό αυταρχικών και ολοκληρωτικών μορφών ταυτότητας.
  • Τεκμήριο
    Ο λόγος του αίματος της Μήδειας ως η διπλή εγγραφή της ανάγκης: η ανάγκη της Μήδειας για φονική εκδίκηση και η ανάγκη του θεϊκού κόσμου / φύσης για επιβολή της κοσμικής / θεϊκής δίκης
    Λαμπρέλλης, Δημήτρης Ν.; Lamprellis, Dimitris (2018)
    Στο έργο του Ευριπίδη «Μήδεια» υπάρχει μία πληθώρα αναφορών της Μήδειας, της Τροφού και του Χορού στο θέμα της αδικίας/της ύβρεως και της δίκης. Οι αναφορές αυτές είναι αμφίσημες, γεγονός το οποίο επιτρέπει να εγγράφονται τόσο στο συναισθηματικό επίπεδο του λόγου του αίματος της Μήδειας όσο, όμως, και στο ηθικό, σε «ανθρώπινο» και σε «μη ανθρώπινο» -κοσμικό/θεϊκό πλαίσιο αναφοράς. Τη σύνδεση αυτή ανάμεσα στα δύο επίπεδα διασφαλίζει η αναφορά στον γάμο της ηρωίδας με τον Ιάσονα και στην παράλληλη εκφορά εκ μέρους του του γαμήλιου όρκου με την επίκληση των θεών. Φορέας αυτής της, πολλαπλά εγγραφόμενης, απόδοσης δικαιοσύνης, επιβολής της δίκης είναι ο λογισμός του αίματος της Μήδειας ως λογισμός του φόνου που περιλαμβάνει την παιδοκτονία. Ο λογισμός της αυτός, στη συγκεκριμένη περίπτωση, λειτουργεί ως μία μηχανή της ανάγκης, την οποία επινόησε τόσο η ίδια όσο και οι θεοί∙ δηλαδή, λειτουργεί ως μηχανή της ανάγκης της Μήδειας για φονική εκδίκηση και ως μηχανή της ανάγκης του θεϊκού κόσμου/φύσης για επιβολή της κοσμικής/θεϊκής δίκης.
  • Τεκμήριο
    Βία, σεξ, έγκλημα: αναπαραστάσεις σύγχρονων μύθων στη σειρά «Desperate Housewives»
    Κωνσταντοπούλου, Χριστιάνα (Χρυσούλα) (2018)
    Ένας από τους λόγους της μεγάλης επιτυχίας της σειράς Desperate Housewives είναι ότι η υπόθεσή της στρέφεται γύρω από καθημερινά προβλήματα (επαγγελματικές και οικογενειακές διαμάχες, έρωτες και αντιζηλίες) ως δραματοποίηση των κοινωνικών αναπαραστάσεων που περιγράφουν το «μυθικό πλαίσιο» που αφηγείται και μέσα στο οποίο κατανοούνται οι σχέσεις αυτές που ενδιαφέρουν (έστω κι αν δεν ομολογούνται πάντα) το ευρύ ανά τον κόσμο κοινό (ιδίως το γυναικείο). Από την ανάλυση της μυθοπλασίας αποτυπώνονται κοινοί (εμβληματικοί) χαρακτήρες της σύγχρονης καθημερινής ζωής όπου η κοινωνική κριτική αποτελεί βασικό παράγοντα «επιβολής» μιας τάξης ως προς τα «καθωσπρέπει» όρια στα οποία οφείλει να υπακούει ο σύγχρονος άνθρωπος ώστε να μην αποτελεί «περιθώριο» και να μην ταυτιστεί με τον «παραβάτη». Οι διαπλεκόμενοι συμβολισμοί χρησιμεύσουν ως αναφορές για τον σύγχρονο άνθρωπο (εμπεριεχομένης και της διάστασης του «ρόλου της διπλανής πόρτας» και της «επιβίωσης μέσω εξουσιοδότησης» που προσφέρει ο οπτικός κανιβαλισμός των «σκανδάλων»), ενώ επιβεβαιώνεται η ανάγκη περαιτέρω μελέτης της «σκοτεινής πλευράς» της κοινωνίας (που εμπεριέχεται ακόμα και στον σύγχρονο ψυχισμό και φαίνεται να αποτελεί τη βάση για τις παρορμήσεις, τα αρχέτυπα και τα συμπλέγματα - της πλευράς δηλαδή που «συνδιαλέγεται» με το φαντασιακό).
  • Τεκμήριο
    Μετανάστευση και υποβάθμιση του αστικού κέντρου: η περίπτωση της Αθήνας
    Κοτέα, Μαριάνθη Γ., 1964- (2018)
    Το κείμενο που ακολουθεί αναφέρεται στην αστική ανάπτυξη και στον τρόπο που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους οι τρεις όψεις της: η δημογραφική, η λειτουργική και η μορφολογική. Χρησιμοποιείται ως μελέτη περίπτωσης η ανάπτυξη της πόλης της Αθήνας από την εποχή της ανακήρυξής της σε πρωτεύουσα του Ελληνικού Βασιλείου μέχρι τις μέρες μας και εξετάζεται πως η μετανάστευση (δημογραφική όψη) και ο μετασχηματισμός της οικονομίας της πόλης (λειτουργική όψη), ο οποίος προκάλεσε τη μετανάστευση ή υπήρξε επακόλουθό αυτής, μετέβαλαν τον αστικό ιστό (μορφολογική όψη) της Αθήνας μέσω της κατανομής των κατοίκων της σε διαφορετικές οικιστικές περιοχές-συνοικίες ανάλογα με την κοινωνική τους τάξη
  • Τεκμήριο
    Η διαδικασία μετάβασης των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης προς την οικονομία της αγοράς: συγκριτική προσέγγιση και προοπτικές
    Κήπας, Μιλτιάδης Ι. (2018)
    Το συγκεκριμένο άρθρο επιχειρεί να αναδείξει τα κύρια στοιχεία των οικονομιών των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης στο πλαίσιο της μετάβασης τους προς την οικονομία της αγοράς και τον καπιταλισμό μετά την κατάρρευση των χωρών του λεγόμενου «υπαρκτού σοσιαλισμού» το 1989. Επιχειρείται να καταδειχθούν οι ιδιαιτερότητες ενός οικονομικού μοντέλου που αναδύεται στο πλαίσιο του μετασχηματισμού της οικονομίας αλλά και της κοινωνίας των συγκεκριμένων χωρών. Επίσης, προσπαθεί να κάνει κατανοητό το είδος του καπιταλισμού που αναδύεται και τις διαφορές του με τις αναπτυγμένες χώρες της Δύσης. Επίσης, επιχειρεί να κάνει κατανοητό το ρόλο της γεωγραφικής περιοχής και της σημασίας της και την οριοθετημένη θέση της κάθε περιοχής στο πλαίσιο της παγκόσμιας οικονομίας. Στο ίδιο πλαίσιο, γίνεται η προσπάθεια να κατανοηθεί η παρουσία των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση και κυρίως με τις χώρες του Ευρωπαϊκού Βορρά. Παράλληλα, επιχειρεί να καταδείξει συνοπτικά τα αμφιλεγόμενα ζητήματα που εμφανίστηκαν κατά τη διάρκεια της μετάβασης και την αντιπαράθεση που αναπτύχθηκε. Χαρακτηριστικά ζητήματα ήταν η πορεία και η ταχύτητα των μεταρρυθμίσεων, οι μέθοδοι ιδιωτικοποίησης που χρησιμοποιήθηκαν και επιπλέον το θεσμικό πλαίσιο της οικονομίας προκειμένου να προχωρήσει η μετάβαση προς την οικονομία της αγοράς. Προφανώς οι αντιθέσεις που αναπτύχθηκαν κάλυπταν ένα ιδεολογικό πλαίσιο.
  • Τεκμήριο
    Οι πολιτικές για τα ναρκωτικά σε εθνικό και διεθνές επίπεδο
    Χάιδου, Ανθοζωή (2018)
    Η διαχείριση του φαινομένου των ναρκωτικών γίνεται κατά κανόνα από ειδικούς της νομικής και της ιατρικής επιστήμης. Η αποτυχία στην αντιμετώπισή τους οφείλεται στο ότι η πολιτική εστιάζει στην καταστολή και όχι στην πρόληψη με έμφαση στην προσπάθεια μείωσης της προσφοράς και της ζήτησης. Σε εθνικό και διεθνές επίπεδο εξακολουθεί το παράνομο εμπόριο και αυξάνεται η χρήση ναρκωτικών ουσιών. Η κυριαρχία της αυστηρής απαγόρευσης ως μοντέλο απέτυχε ως προς την επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων, τροφοδότησε τη φτώχεια, υπονόμευσε την υγεία και όξυνε την ανισότητα.Ο αποκαλούμενος «πόλεμος κατά των ναρκωτικών» στη διεθνή πολιτική επηρεάζει όλα τα κράτη, οδηγεί σε περαιτέρω κατασταλτική πολιτική, υπονομεύει την οικονομική ανάπτυξη και το αναπτυξιακό έργο γενικότερα. Πρόκειται για έναν πόλεμο, ο οποίος και λόγω των καρτέλ και της εξάπλωσης των συνθετικών ουσιών, παραμένει ατελέσφορος και οδηγεί σε κλονισμό του κράτους πρόνοιας και παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η απεγκληματοποίηση της χρήσης και η ελεγχόμενη διακίνηση θα αποτελούσε ενδεχομένως μια λύση στα πλαίσια μιας ολοκληρωμένης αντιαπαγορευτικής πολιτικής.
  • Τεκμήριο
    Η μέσα στα πλαίσια της ψηφιακής κοινωνίας αναπτυσσόμενη ψηφιακή εγκληματικότητα σε βάρος επιχειρήσεων/ εταιριών και τα βασικά μέτρα για την αντιμετώπισή της
    Τσουραμάνης, Χρήστος Ε.; Τζουραμάνη, Όλγα; Tsouramanis, Christos (2018)
    To Διαδίκτυο (Ιnternet) αποτελεί το κύριο τεχνολογικό χαρακτηριστικό των σημερινών ψηφιακών κοινωνιών. Παρότι οι θετικές του πλευρές είναι αρκετές και σημαντικές, υπάρχουν και οι αρνητικές που εξελίσσονται με γοργό ρυθμό μέσα στους κόλπους του. Από τις τελευταίες αυτές ξεχωριστή θέση κατέχει λόγω του οικονομικού κόστους που επιφέρει στα θύματά της, η ψηφιακή εγκληματικότητα κατά επιχειρήσεων/εταιριών. Πρόσφατα μάλιστα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν πως βρίσκεται σε έξαρση. Οι επιχειρήσεις/εταιρίες προκειμένου να αποφύγουν τα ψηφιακά εγκλήματα που είναι δυνατό να τελεσθούν σε βάρος τους - όπως π.χ. παράνομη εισβολή σε αρχεία τους και καταστροφή τους, διασπορά καταστροφικών ιών, βιομηχανική κατασκοπεία, κλοπές πνευματικής ιδιοκτησίας, μαζικές επιθέσεις άρνησης παροχής υπηρεσιών κ.λπ. - είναι υποχρεωμένες να πάρουν τα κατάλληλα μέτρα αντεγκληματικής πολιτικής που θα προστατεύουν την ασφάλεια των πληροφοριακών τους συστημάτων. Τα μέτρα αυτά για να είναι αποτελεσματικά είναι σωστό να λαμβάνονται πριν από την εκδήλωση των διαφόρων μορφών της συγκεκριμένης εγκληματικής συμπεριφοράς. Παράλληλα δε θα πρέπει να υπάρχει και ο κατάλληλος σχεδιασμός για την πλήρη επαναλειτουργία του υπολογιστικού συστήματος που υπέστη την επίθεση.
  • Τεκμήριο
    Οι εγκληματολογικές διαστάσεις της εφαρμογής των νέων μεθόδων Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (ΙΥΑ)
    Σαλάππα, Αθηνά (2018)
    Μετά το 1978, χρόνος γέννησης της Λουίζ Μπράουν, του πρώτου παιδιού, που γεννήθηκε με εξωσωματική γονιμοποίηση, εμφανίσθηκε έντονη θεωρητική συζήτηση αναφορικά με τα ηθικής, θρησκευτικής και κοινωνικο-οικονομικής φύσεως ζητήματα γύρω από τη χρήση της ιατρικής υποβοήθησης. Μερικά από αυτά είναι: α) Ο μετασχηματισμός του θεσμού της οικογένειας με την εμφάνιση εναλλακτικών οικογενειακών σχημάτων (διάκριση ανάμεσα στον βιολογικό, κοινωνικό και γενετικό γονέα), β) Πώς διαμορφώνονται οι σχέσεις συγγένειας του παιδιού που θα γεννηθεί, γ) Αν θα πρέπει να ισχύουν όροι & προϋποθέσεις στην χρήση των μεθόδων ΙΥΑ, δ) Αν υπάρχει κίνδυνος μετασχηματισμού της αναπαραγωγικής διαδικασίας σε εμπορική συναλλαγή, και ε) Ποιές γενικές αρχές που θα πρέπει να διέπουν την χρήση ΙΥΑ.
  • Τεκμήριο
    Πρόληψη εγκλημάτων κατά της περιουσίας υπό το πρίσμα της οικονομικής κρίση
    Μπουγάδη, Σταυρούλα (2018)
    Η επιστημονική διερεύνηση της επίδρασης των παραγόντων στο έγκλημα αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για την ανάληψη μέτρων αντεγκληματικής πολιτικής και ειδικότερα, στον τομέα της πρόληψης του εγκλήματος, ώστε να αποφύγουμε τον εμπειρισμό. Παρόλον ότι το εγκληματικό φαινόμενο έχει πολυπαραγοντική εξήγηση, οι εγκληματολογικές θεωρίες, αν και από διαφορετική θεώρηση, λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τις οικονομικές συνθήκες που επικρατούν στην κοινωνία για την εκδήλωσή του και πρεσβεύουν ότι η οικονομική κρίση είναι πιθανό να επιδεινώσει την εγκληματικότητα και κυρίως αυτή κατά της περιουσίας. Στο παρόν κείμενο θα αναφερθούμε σε μέτρα πρόληψης για την εγκληματικότητα σε επίπεδο πολιτείας, τοπικής κοινωνίας και σε ατομικό επίπεδο, υπό το πρίσμα της οικονομικής κατάστασης στη χώρα μας και επί τη βάσει των πορισμάτων από πρόσφατη έρευνά μας για τη σχέση οικονομικών συνθηκών και εγκλημάτων κατά της περιουσίας στην Ελλάδα.
  • Τεκμήριο
    Η συμβολή της τέχνης στην κοινωνική επανένταξη
    Μηλιώνη, Φωτεινή (2018)
    Στο άρθρο αυτό θα συζητηθεί το θέμα της επανένταξης των αποφυλακισμένων μέσα από τη δημιουργική συμβολή της τέχνης. Ο θεωρητικός προβληματισμός, οι ευρωπαϊκές και οι εθνικές νομικές προβλέψεις, τα παραδείγματα από το εξωτερικό, οι φιλότιμες προσπάθειες στη χώρα μας θα αποτελέσουν τους κύριους άξονες της συζήτησης.
  • Τεκμήριο
    Η ποινική προστασία των ατόμων με αναπηρία (ιδίως από σεξουαλική εκμετάλλευση)
    Φυτράκης, Ευτύχης, 1967- (2018)
    Τα άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ) αποτελούν μια ευάλωτη πληθυσμιακή ομάδα η οποία, κατά το παρελθόν, έχει βιώσει πολλαπλώς την ανισότητα. Όμως, σε μια φιλελεύθερη και πλουραλιστική κοινωνία, τα ΑμεΑ μπορούν με όρους ισοτιμίας να ζουν, να εκφράζονται και να συμμετέχουν, ενώ η σεξουαλική πτυχή της ύπαρξής τους δεν μπορεί να καταστέλλεται, να περιορίζεται ή να αποκρύπτεται. Η νομοθεσία, από την άλλη πλευρά, πρέπει, αφενός να εγγυάται την ελευθερία στην εκδήλωση της σεξουαλικότητας αφετέρου να προστατεύει τα ΑμεΑ από την σεξουαλική εκμετάλλευση. Το ποινικό δίκαιο σταθμίζει τις δύο ανάγκες, αφενός προφυλάσσοντας, αφετέρου αναπτύσσοντας την σεξουαλική ελευθερία των ΑμεΑ. Το έγκλημα της κατάχρησης σε ασέλγεια (άρ. 338 ΠΚ) ισορροπεί ανάμεσα στην προστασία του σεξουαλικού αυτοπροσδιορισμού και το δικαίωμα στη σεξουαλική ζωή των ατόμων με ανικανότητα για αντίσταση. Δεν εισάγεται, όμως, και δεν πρέπει να ερμηνευτεί έτσι, μια γενική επιταγή αποχής από την σεξουαλικότητα των ανήμπορων ατόμων, επιβάλλοντάς τα σε αναγκαστική εγκράτεια και εντείνοντας έτσι την περιθωριοποίηση και τον κοινωνικό τους αποκλεισμό. Πάντως, η διάταξη αυτή ενδέχεται να δημιουργήσει ζητήματα, καθώς μπορεί να θεωρηθεί ότι περιστέλλει τη προσωπική (σεξουαλική) ελευθερία των ατόμων με αναπηρία, ιδίως δε των ατόμων με ψυχική αναπηρία. Η διασφάλιση της ισονομίας των ΑμεΑ τελικά διέρχεται και μέσα από την εγγύηση της ακώλυτης πρόσβασης τους στην σεξουαλικότητα.
  • Τεκμήριο
    Les flux migratoires et la traite d’êtres humains
    Farsedakis, Jacques; Φαρσεδάκης, Ιάκωβος, 1940-2024 (2018)
    Στο άρθρο-σύνοψη μαθήματος που δόθηκε στο Πανεπιστήμιο της Bologna - παρουσιάζεται το φαινόμενο της μετανάστευσης, οι εκτιμήσεις για την έκτασή του, ο ρόλος των ΜΜΕ και των ΜΚΟ στην ανάδειξή του, η μελέτη των παραγόντων που το δημιουργούν και αυτών που το διευκολύνουν, ο ρόλος της παγκοσμιοποίησης, η σύνδεσή του με το οργανωμένο έγκλημα, η ανάλυση των εμπλεκομένων και των διαδικασιών που χρησιμοποιούνται, ο ρόλος της διαφθοράς, της βίας και των νέων τεχνολογιών, οι οδοί που ακολουθούνται - σε παγκόσμιο επίπεδο. Γίνεται μια εκτενής αναφορά και ανάλυση των επισήμων αντιδράσεων των διεθνών οργανισμών (Διεθνείς Συμβάσεις, Πρωτόκολλα, Σχέδια Δράσης, Αποφάσεις, Συστάσεις, Προγράμματα κλπ) και των εθνικών κρατών, ενώ συνδέεται το φαινόμενο ως πρόβλημα προσβολών Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και δίνεται έμφαση στην ανάγκη διεπιστημονικής προσέγγισης και στην ανάπτυξη των κατάλληλων στρατηγικών, στηριζόμενων στη διεθνή συνεργασία, με ιδιαίτερο τονισμότης σημασίας της πρόληψης και με αναφορά στη μεθοδολογία της έρευνας-δράσης, με ένταξη του φαινομένου σε ένα παγκόσμιας εμβέλειας πρόγραμμα διαχείρισης της μετανάστευσης.
  • Τεκμήριο
    Το δικαίωμα στη δίκαιη δίκη και η διασφάλισή του δια της νομικής αρωγής
    Σορβατζιώτη, Δήμητρα Φρ.; Sorvatzioti, Demetra (2018)
    Τα Ευρωπαϊκά κράτη μέλη είναι υποχρεωμένα να εκπληρώνουν τις προβλέψεις τις Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σχετικά με την προστασία των δικαιωμάτων των κατηγορουμένων και να διασφαλίζουν την αρχή της δίκαιης δίκης. Ειδικά στις μέρες μας εξαιτίας της οικονομικής κρίσης όλο και περισσότεροι άνθρωποι έχουν επηρεαστεί από την φτώχεια και πολλοί μετανάστες εισέρχονται στην Ευρώπη. Φτωχοί και μετανάστες οι οποίοι παραβαίνουν το νόμο, δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να προσλάβουν δικηγόρο υπεράσπισης και ως εκ τούτου τα περισσότερα κράτη ήδη προβλέπουν δια της νομοθεσίας τους τη δυνατότητα νομικής αρωγής. Η συγκεκριμένη μελέτη, επισημαίνει ότι προκειμένου να διασφαλισθούν υπερασπιστικά δικαιώματα του φτωχού κατηγορουμένου, είναι επιβεβλημένο ο δικηγόρος της νομικής αρωγής να υπερασπίζεται τον κατηγορούμενο αποτελεσματικά, ειδάλλως η υπεράσπιση είναι απολύτως τυπική και δεν πληροί τις ουσιαστικές συμβατικές υποχρεώσεις που ένα κράτος μέλος οφείλει δια της ευρωπαϊκής σύμβασης να εκπληρώνει. Ο εθελοντικός χαρακτήρας της νομικής αρωγής είναι αυτός που επιβάλλει στους υπηρετούντες δικηγόρους την υπεράσπιση δια αυτού του καθεστώτος, το ύψιστο καθήκον της διασφάλισης της δίκαιης δίκης για τους φτωχούς κατηγορούμενους.
  • Τεκμήριο
    Τα παιδιά μάρτυρες ενδοοικογενειακής βίας: Βιβλιογραφική ανασκόπηση των εφαρμοσμένων προγραμμάτων και παρεμβάσεων στον ευρωπαϊκό και διεθνή χώρο για την πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου
    Παπαμιχαήλ, Στέλλα Π.; Papamichail, Stella; Σαββίδης, Κωνσταντίνος; Κατσαρός, Δημήτριος (2018)
    Τα καταστροφικά αποτελέσματα της ενδοοικογενειακής βίας εναντίον των γυναικών είναι γνωστά και επαρκώς τεκμηριωμένα. Λιγότερο γνωστός είναι ο αντίκτυπος αυτής στα παιδιά τους που είναι συνήθως μάρτυρες αυτής της βίας. Σε αυτά τα παιδιά, τα «ξεχασμένα θύματα» της ενδοοικογενειακής βίας, εστιάζει το παρόν κείμενο. Πρόκειται για μια μελέτη του φαινομένου της έκθεσης των παιδιών στην ενδοοικογενειακή βία, με ειδική αναφορά στους τρόπους με τους οποίους τα παιδιά εκτίθενται σε αυτή τη βία και τις συνέπειες αυτής της έκθεσης, αλλά και για μια βιβλιογραφική ανασκόπηση των σημαντικότερων και αποτελεσματικότερων προγραμμάτων και παρεμβάσεων οι οποίες έχουν αναπτυχθεί σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο για την πρόληψη και την αντιμετώπιση του φαινομένου.
  • Τεκμήριο
    Τα παιδιά μάρτυρες ενδοοικογενειακής βίας: Βιβλιογραφική ανασκόπηση των εφαρμοσμένων προγραμμάτων και παρεμβάσεων στον ευρωπαϊκό και διεθνή χώρο για την πρόληψη και αντιμετώπιση του φαινομένου
    Παπαμιχαήλ, Στέλλα Π.; Σαββίδης, Κωνσταντίνος; Κατσαρός, Δημήτριος; Λιάσκου, Μαρία (2018)
    Τα καταστροφικά αποτελέσματα της ενδοοικογενειακής βίας εναντίον των γυναικών είναι γνωστά και επαρκώς τεκμηριωμένα. Λιγότερο γνωστός είναι ο αντίκτυπος αυτής στα παιδιά τους που είναι συνήθως μάρτυρες αυτής της βίας. Σε αυτά τα παιδιά, τα «ξεχασμένα θύματα» της ενδοοικογενειακής βίας, εστιάζει το παρόν κείμενο. Πρόκειται για μια μελέτη του φαινομένου της έκθεσης των παιδιών στην ενδοοικογενειακή βία, με ειδική αναφορά στους τρόπους με τους οποίους τα παιδιά εκτίθενται σε αυτή τη βία και τις συνέπειες αυτής της έκθεσης, αλλά και για μια βιβλιογραφική ανασκόπηση των σημαντικότερων και αποτελεσματικότερων προγραμμάτων και παρεμβάσεων οι οποίες έχουν αναπτυχθεί σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο για την πρόληψη και την αντιμετώπιση του φαινομένου.
  • Τεκμήριο
    Ο «κατ’ οίκον περιορισμός με ηλεκτρονική επιτήρηση» ως μια εναλλακτική μορφή εγκλεισμού στη σύγχρονη αντεγκληματική πολιτική. Η ελληνική πραγματικότητα
    Μπακιρλή, Εριφύλη (2018)
    Η παρούσα μελέτη εστιάζει στην «παρείσφρηση» της τεχνολογίας στο στάδιο εκτέλεσης των ποινών, μέσα από την εφαρμογή του μέτρου του «κατ’ οίκον περιορισμού με ηλεκτρονική επιτήρηση». Πρόκειται για μία εναλλακτική σωφρονιστική πρακτική, η οποία στοχεύει στη μείωση του υπερπληθυσμού των φυλακών, διαμέσου του εξ αποστάσεως και με ηλεκτρονικά μέσα διαρκούς ελέγχου των κινήσεων του καταδικασθέντα, ο οποίος εκτίει μέρος ή ολόκληρη την ποινή του σε καθεστώς (ημι)ελευθερίας. Η ιδιωτικοποίηση της ασφάλειας που συντελείται ολοένα με πιο ταχείς ρυθμούς τις τελευταίες δεκαετίες, επεκτάθηκε με τη μορφή του «ηλεκτρονικού βραχιολιού» (λόγω του σχήματος της συσκευής που προσαρτάται στο σώμα του κρατουμένου) και στον τομέα του συστήματος απονομής ποινικής δικαιοσύνης κάθε χώρας. Για τον λόγο αυτό, θα επιχειρήσουμε μία σύντομη αναφορά στην εφαρμογή κι επέκταση του μέτρου διεθνώς. Περαιτέρω, θα αναφερθούμε στην εισαγωγή της εν λόγω σωφρονιστικής «καινοτομίας» και στο ελληνικό δικαιϊκό σύστημα, η οποία θεσμοθετήθηκε σχετικά πρόσφατα.
  • Τεκμήριο
    Επανορθωτική δικαιοσύνη και φυλακή: αντιφάσεις, συγκρούσεις και προκλήσεις
    Μιχαήλ, Ηρώ; Michael, Iro (2018)
    Η φιλοσοφία της Επανορθωτικής Δικαιοσύνης προσφέρει μια διαφορετική προσέγγιση στην απονομή της δικαιοσύνης. Η ολοένα και αυξανόμενη εφαρμογή των πρακτικών της σε όλους τους τομείς της κοινωνίας έχει οδηγήσει ακόμα και στην εισαγωγή των πρακτικών της σε στερητικά της ελευθερίας περιβάλλοντα. Στην Ελλάδα, η εφαρμογή και η μελέτη της Επανορθωτικής Δικαιοσύνης είναι σχετικά πρόσφατη, αλλά αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς σε πρακτικό, ερευνητικό και ακαδημαϊκό επίπεδο. Μέσα από μια σύντομη ανασκόπηση του εύρους των αντεγκληματικών πολιτικών και ποινών, το κεφάλαιο αυτό επικεντρώνεται στην ανάδειξη των πρακτικών της Επανορθωτικής Δικαιοσύνης στην απονομή της δικαιοσύνης και την πρόληψη της εγκληματικότητας διεθνώς, με έμφαση στο πλαίσιο της φυλακής. Λαμβάνοντας υπόψιν το μονοπώλιο και τη φύση και υποκουλτούρα της φυλάκισης, η συγγραφέας εξετάζει κατά πόσο αυτή η συνάντηση, της Επανορθωτικής Δικαιοσύνης και της φυλακής, δημιουργεί συγκρούσεις ή παρέχει ευκαιρίες για τα θύματα, τους κρατουμένους και την κοινωνία. Σε ποιο βαθμό αυτή η συνάντηση μπορεί να αποτελέσει ένα νέο πρότυπο σωφρονισμού; Ποιες προκλήσεις και ποιους προβληματισμούς δημιουργεί;
  • Τεκμήριο
    Το απόρρητο της Ιεράς Εξομολόγησης και το πρόβλημα της καταγγελίας-κατάδοσης
    Καζάζης, Γεώργιος (2018)
    Kατά το Μυστήριο της Ι. Εξομολόγησης στην Ορθόδοξη Εκκλησία, βασική προϋπόθεση για την ορθή τέλεσή του είναι το απόρρητο των σχέσεων Πνευματικού και εξομολογουμένου. Για τους Εξομολόγους, η εμπιστευτικότητα όλων των δηλώσεων και ομολογιών που κάνουν οι μετανοήσαντες, είναι απόλυτη και γνωστή ως εγγύηση του εξομολογητηρίου, σύμφωνα και με τον κώδικα του Κανονικού Δικαίου άρ. 983 παρ. 1. Το εγκληματολογικό ενδιαφέρον στο γεγονός αυτό προκύπτει στις περιπτώσεις εξομολόγησης από πιστούς πράξεων, οι οποίες διώκονται ποινικά και δεν έχουν φτάσει μέχρι τότε στο σκαλιά της δικαιοσύνης. Οι χειρισμοί του ιερέα Πνευματικού ενδείκνυται να είναι πολύ λεπτοί και σε ορισμένες περιστάσεις ενδέχεται να καθορίσουν τις μελλοντικές πράξεις του παραβατικού. Βέβαια, στην περίπτωση σοβαρών εγκλημάτων, ο ιερέας δύναται να παροτρύνει τον μετανοήσαντα να παραδοθεί στις Αρχές. Ωστόσο, αυτό είναι και το σημείο, μέχρι το οποίο μπορεί να εξασκήσει επίδραση στον παραβατικό. Δεν δύναται ευθέως ή με πλάγιο τρόπο να αποκαλύψει το περιστατικό στις αρχές επιβολής του νόμου ο ίδιος, και οι Πνευματικοί απαλλάσσονται από το να καταθέτουν ως μάρτυρες σε δικαστικές υποθέσεις για γεγονότα που γνωρίζουν μέσω του Μυστηρίου της Ιεράς Εξομολογήσεως, επικαλούμενοι το επαγγελματικό τους Απόρρητο. Όμως, το πρόβλημα της καταγγελίας-κατάδοσης γίνεται πιεστικό σε περιπτώσεις όπου η παραβίαση του επαγγελματικού απορρήτου δυνητικά θα ωφελούσε το κοινωνικό σύνολο.
  • Τεκμήριο
    Αλήθεια ή ψέματα; Η αναζήτηση της ουσιαστικής αλήθειας και ο κίνδυνος της νομικής πλάνης κατά τη διερεύνηση των ισχυρισμών των ανήλικων θυμάτων σεξουαλικής κακοποίησης
    Θεμελή, Όλγα; THEMELI, OLGA (2018)
    Είναι αξιόπιστοι μάρτυρες τα παιδιά; Τι μπορούν να θυμηθούν και πόσο ακριβής είναι η μνήμη τους; Πώς διεξάγεται η δικανική εξέταση, από ποιόν και με ποια εργαλεία; Πώς αξιολογείται η αντιληπτική ικανότητα και η ψυχική κατάσταση του ερωτώμενου; Πώς μπορεί να διερευνηθεί εάν οι ανήλικοι μάρτυρες λένε την αλήθεια; Πόσο επιρρεπείς μπορεί να είναι στην υποβολιμότητα; Πόσο λεπτή είναι η γραμμή που χωρίζει τις αναμνήσεις από τη φαντασία; Πόσο εύκολη είναι η εμφύτευση μιας ψευδούς πληροφορίας; Πώς είναι δυνατό να διακριθεί η ανάμνηση η οποία έχει απωθηθεί, από την ανάμνηση που έχει εμφυτευτεί; Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την απόδοση και την αξιοπιστία της κατάθεσης των παιδιών; Ποια είναι τα ποιοτικά κριτήρια για την ανάλυση της μαρτυρία τους και του χαρακτηρισμού των ισχυρισμών τους ως ψευδών ή αληθών;
  • Τεκμήριο
    Η συμβολή του θύματος στην απόδοση ποινικής ευθύνης και την ηθική δικαίωση: Αναζητώντας προφανείς ισορροπίες
    Βλάχου, Βασιλική (2018)
    Στο παρόν άρθρο θα επιχειρηθούν να σκιαγραφηθούν τα κύρια σημεία της συμβολής του θύματος στις επιμέρους φάσεις της ποινικής διαδικασίας, με στόχο την απόδοση της ποινικής ευθύνης στον δράστη και παράλληλα θα υπογραμμισθεί το συχνά παρατηρούμενο χάσμα μεταξύ της επιβαλλόμενης ποινής και της ηθικής δικαίωσης του θύματος. Θα επιχειρηθεί η ανάδειξη των κυριοτέρων παραγόντων που συχνά επικρατούν στο πλαίσιο της προαναφερόμενης ποινικής διαδικασίας και οι κίνδυνοι που δύνανται να ελλοχεύουν και να απομακρύνουν το ενδεχόμενο της πολυπόθητης ηθικής δικαίωσης, διαταράσσοντας αυταπόδεικτες ισορροπίες.