Πάνδημος
Ψηφιακή Βιβλιοθήκη, Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών
Χώρος ηλεκτρονικής δημοσίευσης της συγγραφικής δραστηριότητας των μελών της επιστημονικής κοινότητας του Παντείου Πανεπιστημίου. Μέσω του Πάνδημου επιτυγχάνεται η ευρεία δημοσίευση και η άμεση διάθεση, η μεγαλύτερη προβολή και κατοχύρωση της εργασίας, στην ευρεία επιστημονική κοινότητα, ενώ ενισχύεται η επιστημονική επικοινωνία.
Κοινότητες στην Πάνδημο
Επιλέξτε μια κοινότητα για να περιηγηθείτε στις συλλογές της.
Πρόσφατες Υποβολές
Τύπος και εκπαίδευση: η υποδοχή της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης Αρσένη στον ημερήσιο τύπο
Γιουβρέκας, Άγγελος; Ανδρεάδης, Γιάγκος, 1944-; Ζέρη, Περσεφόνη; Αυλάμη, Χρυσάνθη; Communication, Media and Culture (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2011)
Στόχος της διατριβής είναι η διεξοδική ανάλυση της πορείας των εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων που σχεδιάστηκαν και εφαρμόστηκαν με επιτυχία ή αποτυχία στην Ελλάδα από το 1960 και μετά. Η έμφαση έχει δοθεί στις εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις μετά το 1980, με βαρύνουσα προσοχή στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του Υπουργού Γεράσιμου Αρσένη, για την οποία συλλέξαμε ένα εξαιρετικά μεγάλο αρχείο από εφημερίδες και κείμενα της εποχής, κατόπιν πολύχρονης αναζήτησης στο Υπουργείο Παιδείας, το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και πλείστα όσα εκπαιδευτικά ιδρύματα, βιβλιοθήκες και αρχεία του ελληνικού κράτους και άλλων ιδιωτικών εκπαιδευτικών φορέων. Μεθοδολογικά περιοριστήκαμε σε μια ιστορική έρευνα των προηγούμενων μεταρρυθμίσεων της περίπτωσης Αρσένη, συλλέγοντας για το λόγο αυτό εκτεταμένη βιβλιογραφία. Στο δεδομένο αυτό κομμάτι της διατριβής, κύρια μέριμνα της προσπάθειας μας είναι να δείξουμε την ιστορική πορεία των εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων, τις συγκρούσεις και τις δυσκολίες ή τα επιτεύγματά τους μέχρι την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση Αρσένη, την οποία θεωρούμε οριακή και στρατηγικής σημασίας για τα εκπαιδευτικά τεκταινόμενα της Ελλάδας. Η προσέγγισή μας δεν επεκτάθηκε σε λεπτομέρειες αυτών των μεταρρυθμίσεων, όπως πράξαμε και στην περίπτωση της μεταρρύθμισης Αρσένη. Καλύψαμε όμως τις βασικότερες συνιστώσες τους και κυρίως παρουσιάσαμε εκτενώς τον επιστημονικό και κοινωνικό διάλογο που τις ακολούθησε. Όπως προείπαμε το κύριο βάρος της έρευνας επικεντρώθηκε στη μεταρρύθμιση Αρσένη. Η μέθοδος που ακολουθήσαμε κατά την διαπραγμάτευση του θέματος δεν ήταν στατιστικού και ποσοτικού χαρακτήρα. Εκείνο που μας ενδιέφερε ήταν να καλύψουμε, όσο το δυνατόν, το μεγαλύτερο μέρος του πολιτικού, κοινωνικού και δημοσιογραφικού φάσματος που ενεπλάκη ουσιαστικά στο διάλογο και τη διαμάχη, επιχειρώντας να συμβάλλουμε στην αξιολόγηση και την αποτίμηση της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας. Απομονώσαμε συγκεκριμένες περιόδους της μεταρρύθμισης και των αντιδράσεων, θετικών ή αρνητικών που αποτυπώνονταν σε πρωτοσέλιδα, άρθρα και επιφυλλίδες ή ρεπορτάζ των εφημερίδων. Από το σύνολο των εφημερίδων του Αθηναϊκού τύπου που είχαμε υπό την κατοχή μας διαλέξαμε τις εφημερίδες: Καθημερινή, Βήμα, Ελευθεροτυπία, Τα Νέα, Ριζοσπάστη, Αυγή και Ελεύθερο Τύπο για δύο λόγους: Α) Για να παρουσιάσουμε ένα ευρύ φάσμα ιδεολογικών, πολιτικών και κοινωνικών αποχρώσεων που έλαβε μέρος στην έντυπη μάχη των ιδεών και β) γιατί οι συγκεκριμένες εφημερίδες αφιέρωσαν μεγάλο μέρος της αρθρογραφίας τους στα κοινωνικά και πολιτικά παρεπόμενα της μεταρρύθμισης. Σε όλο το διάστημα της εφαρμογής του Νόμου 2525, οι εφημερίδες με πρωτοσέλιδα, άρθρα, επιφυλλίδες και ρεπορτάζ ακολουθούσαν κατά βήμα τις κοινωνικές αντιδράσεις και αποτύπωναν με γλαφυρό τρόπο τον κοινωνικό σφυγμό, αλλά και τον πολιτικό συσχετισμό δυνάμεων ανάμεσα στα κόμματα, την κυβέρνηση και τις πολιτικές ομάδες πίεσης. Οι αριστερές εφημερίδες στηλίτευσαν με εμφατικό τρόπο κάθε κίνηση εφαρμογής του νόμου, ενώ οι κεντροαριστερές φίλα προσκείμενες στο κυβερνητικό κόμμα εφημερίδες εμφανίστηκαν συμπαθούσες προς τις κοινωνικές αντιδράσεις και κινητοποιήσεις έναντι της μεταρρύθμισης και ανεπαισθήτως πλην σαφώς υποστηρικτικές της πολιτικής του Υπουργείου. Οι συντηρητικές-δεξιές εφημερίδες φίλα προσκείμενες στην αξιωματική αντιπολίτευση της Νέας Δημοκρατίας στάθηκαν σφόδρα ενάντιες στην μεταρρύθμιση, αν και κατά το παρελθόν είχαν υποστηρίξει βασικές συνιστώσες του νόμου. Βεβαίως η αντίθεσή τους έκανε χρήση μιας τελείως διαφορετικής προς τις αριστερές εφημερίδες ρητορικού, υπό το πρίσμα της καθολικής νομιμότητας, της εννόμου τάξεως και της κοινωνικής ειρήνης. Εφημερίδες όπως η καθημερινή και το Βήμα της Κυριακής στεκόντουσαν με σκεπτικισμό, θλίψη ή και αγανάκτηση έναντι της γενικότερης εικόνας που παρουσίασε η κοινωνία υπό το βάρος των γενικευμένων συγκρούσεων διδασκόντων, διδασκομένων, γονέων και αστυνομικών δυνάμεων, πλην όμως κατέφασκαν στην εκσυγχρονιστική συνισταμένη της μεταρρύθμισης.
Θεωρητικά ρεύματα αμφισβήτησης στο χώρο της ψυχιατρικής και της κλινικής ψυχολογίας: μια κριτική μαρξιστική προσέγγιση
Ματσάγγος, Αλέξανδρος; Ποταμιάνος, Γρηγόρης Α.; Τσαλίκογλου, Φωτεινή; Παπαστάμου, Στάμος, 1952-; Papastamou, Stamos; Psychology (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2011)
Το θέμα της διατριβής είναι η μελέτη, παρουσίαση και κριτική αποτίμηση των ιδεολογικών ρευμάτων αμφισβήτησης στο χώρο της Ψυχιατρικής και της Κλινικής Ψυχολογίας. Συγκεκριμένα, καταπιάνεται με τα δύο σημαίνοντα ρεύματα αμφισβήτησης που έχουν εμφανιστεί, της Αντιψυχιατρικής και των δεκαετιών ’60 και ’70 και της Κριτικής Ψυχολογίας που εμφανίστηκε τη δεκαετία του ’90 και παραμένει ενεργή μέχρι και σήμερα. Το βασικό, μεθοδολογικό και ερμηνευτικό εργαλείο που χρησιμοποιώ για την κριτική αποτίμηση των εν λόγω ρευμάτων είναι η μαρξιστική φιλοσοφία για τον άνθρωπο. Τα κριτικά μου συμπεράσματα ισορροπούν ανάμεσα στην αναγνώριση της συνεισφοράς των εν λόγω ρευμάτων στην θεωρητική διερεύνηση των προϋποθέσεων της απελευθέρωσης του ανθρώπινου υποκειμένου και την επισήμανση των θεωρητικών ελλείψεων και αδυναμιών που παρουσιάζουν σε σχέση με την ορθή διαλεκτική οριοθέτηση των παραπάνω προϋποθέσεων εντός του σύγχρονου κοινωνικοιστορικού πλαισίου. Στο τελευταίο κεφάλαιο επιχειρώ να παρουσιάσω συνοπτικά τις θεωρητικές αρχές στις οποίες θεωρώ ότι οφείλει να βασιστεί η συγκρότηση μιας Επαναστατικής Ψυχολογίας στις παγκόσμιες συνθήκες του 21ου αιώνα.
Κράτος δικαίου εν κρίσει: η ελληνική διάσταση
Φιλιππαίου, Ελένη; Κοντιάδης, Ξενοφών Ι., 1967-; CONTIADES, XENOPHON; Παναγοπούλου-Κουτνατζή, Φερενίκη; Σκουρής Παναγιώτης; Panagopoulou, Fereniki; Public Administration (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2026-02-07)
Η παρούσα εργασία εξετάζει την κρίση του κράτους δικαίου στην Ελλάδα ως ένα υπαρκτό, σύνθετο και πολυεπίπεδο φαινόμενο, το οποίο δεν εκδηλώνεται μέσω ανοιχτής συνταγματικής εκτροπής, αλλά μέσω σταδιακής αποδυνάμωσης των θεσμικών εγγυήσεων που περιορίζουν την άσκηση της δημόσιας εξουσίας.
Βασική θεωρητική παραδοχή της μελέτης είναι η οργανική σχέση κράτους δικαίου και συνταγματισμού, καθώς και η διάκριση μεταξύ τυπικής κανονιστικής συμμόρφωσης και ουσιαστικής θεσμικής λειτουργίας.
Η εργασία υιοθετεί σύνθετη μεθοδολογική προσέγγιση, συνδυάζοντας δογματική ανάλυση του ελληνικού και ενωσιακού δικαίου με εκτενή βιβλιογραφική έρευνα,
αξιοποίηση πηγών διεθνών και ευρωπαϊκών οργανισμών και κριτική ανάλυση δημοσιογραφικών και ερευνητικών κειμένων.
Κεντρικό στοιχείο μεθοδολογικής καινοτομίας αποτελεί η ανάπτυξη τριών επιλεγμένων μελετών περίπτωσης (case studies), οι οποίες αναδεικνύουν τον επίκαιρο και βιωματικό χαρακτήρα
της κρίσης του κράτους δικαίου (υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ, τραγωδία των Τεμπών, υπόθεση Predator).
Τα case studies αφορούν τη δημόσια διοίκηση και τους μηχανισμούς ελέγχου, τον πλουραλισμό και την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, καθώς και τη θεσμική ανεξαρτησία και την προστασία θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Η συνδυαστική ανάλυση καταδεικνύει ότι η κρίση του κράτους δικαίου στην Ελλάδα προκύπτει ως σωρευτικό αποτέλεσμα θεσμικών δυσλειτουργιών, περιορισμένης λογοδοσίας και αποδυνάμωσης της εμπιστοσύνης στους θεσμούς.
Παράλληλα, η εργασία ενσωματώνει συγκριτική ανάλυση των Εκθέσεων Κράτους Δικαίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μέσω της οποίας αξιολογείται η ελληνική περίπτωση σε σχέση με τα κοινά ευρωπαϊκά πρότυπα θεσμικής λειτουργίας και λογοδοσίας. Η ανάλυση καταδεικνύει ότι, παρά τις επιμέρους μεταρρυθμίσεις, η Ελλάδα εμφανίζει επίμονες αδυναμίες στην πρακτική εφαρμογή των κανόνων, ιδίως στους τομείς της λογοδοσίας,
της αποτελεσματικότητας των ελεγκτικών μηχανισμών και της θεσμικής ανεξαρτησίας.
Συνολικά, η εργασία καταλήγει ότι το κράτος δικαίου στην Ελλάδα τελεί υπό διαρκή πίεση και δοκιμασία, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ενίσχυση της ουσιαστικής αποτελεσματικότητας των θεσμικών εγγυήσεων
και τη σταθερή ευθυγράμμιση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα κράτους δικαίου.
Το φαινόμενο του mobbing: θεωρητική ανάλυση και επιλεκτικές αναφορές στον δημόσιο τομέα
Γλώσση, Ευανθία; Μπουμπουχερόπουλος, Παναγιώτης; Παπαδάκη, Πολυξένη Ι.; Αθανασοπούλου, Χαρίκλεια; Public Administration (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2025-11-15)
Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το φαινόμενο της ηθικής παρενόχλησης (mobbing) στον δημόσιο τομέα, αναλύοντας τόσο τη θεωρητική και ψυχοκοινωνική του διάσταση όσο και το θεσμικό και νομικό πλαίσιο που το ρυθμίζει στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Μέσα από βιβλιογραφική έρευνα και ανάλυση νομοθετικών πηγών, επιδιώκεται η αποσαφήνιση της έννοιας, των αιτίων, των μορφών και των συνεπειών του φαινομένου για τα θύματα και τους οργανισμούς.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη νομική προσέγγιση του φαινομένου, όπως αυτή διαμορφώνεται μετά την ψήφιση του Ν. 4808/2021, ο οποίος εισάγει στην ελληνική έννομη τάξη τη διάσταση της «βίας και παρενόχλησης στην εργασία». Τα ευρήματα της μελέτης καταδεικνύουν ότι το mobbing συνιστά σοβαρή μορφή ψυχολογικής βίας, με επιζήμιες συνέπειες στην ψυχική υγεία των εργαζομένων, την οργανωσιακή λειτουργία και τη δημόσια διοίκηση συνολικά. Η ανεπάρκεια θεσμικών μηχανισμών πρόληψης και η συχνή αδράνεια των διοικητικών οργάνων εντείνουν τη δυσκολία αντιμετώπισής του. Ωστόσο, η ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου και η καλλιέργεια κουλτούρας μηδενικής ανοχής μπορούν να αποτελέσουν αποτελεσματικά εργαλεία περιορισμού του φαινομένου. Η εργασία καταλήγει στην ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης του φαινομένου σε συνθήκες ελληνικής δημόσιας διοίκησης, με εμπειρικές μελέτες που θα καταγράψουν τις πραγματικές του διαστάσεις και θα συμβάλουν στη χάραξη πιο στοχευμένων πολιτικών πρόληψης και προστασίας των εργαζομένων.
Lobbying και καλή διακυβέρνηση: το ελληνικό θεσμικό πλαίσιο και οι διεθνείς καλές πρακτικές
Θανάς, Έλενα; Thanas, Elena; Μπάλτα, Ευαγγελία Γ.; Balta, Evangelia; Κέφης, Βασίλειος Ν.; Ρωσσίδης, Ιωάννης Φ.; KEFIS, VASSILIS; Rossidis, Ioannis; Public Administration (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2026-01-29)
Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το φαινόμενο του lobbying και τη σχέση του με τις αρχές της καλής δΙακυβέρνησης στο πλαίσιο του New Public Management (NPM), με ιδιαίτερη έμφαση στο ελληνικό θεσμικό περιβάλλον.
Κεντρικός στόχος είναι η ανάλυση του Ν.4964/2022, που εισήγαγε για πρώτη φορά στην Ελλάδα ένα ολοκληρωμένο σύστημα ρύθμισης των δραστηριοτήτων άσκησης επιρροής, και η σύγκρισή του με διεθνείς καλές πρακτικές από τις Ηνωμένες ΠολΙτείες, τον Καναδά, την Ευρωπαϊκή Ένωση καΙ τη Γαλλία.
Η έρευνα βασίζεται σε συγκρΙτΙκή θεσμΙκή ανάλυση και στη μελέτη πολΙτΙκής δΙακυβέρνησης, επιδιώκοντας να αναδείξει πώς το lobbying, όταν είναι θεσμικά ρυθμισμένο, μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο δημοκρατΙκής συμμετοχής και όχι ως πεδίο αθέμιτων επιρροών. Παράλληλα, αναλύεται η σύνδεση του lobbying με την λογοδοσία, τη δΙαφάνεΙα καΙ τον εσωτερΙκό έλεγχο, όπως αυτοί ορίζονται από το ΝPM και τις αρχές της χρηστής διακυβέρνησης.
Η εργασία εντοπίζει τα κύρια προβλήματα εφαρμογής στην Ελλάδα, περιορισμένη διοικητική ικανότητα, κατακερματισμό αρμοδιοτήτων και πολιτισμική δυσπιστία, και προτείνει συγκεκριμένα εργαλεία καΙ πολΙτΙκές για την ενίσχυση του συστήματος: βελτίωση της ψηφιακής διαλειτουργικότητας, εκπαίδευση δημοσίων λειτουργών, ενίσχυση της ΕΑΔ, και καθιέρωση δεικτών απόδοσης.
Συμπερασματικά, υποστηρίζεται ότι η θεσμική ωρίμανση του lobbying αποτελεί αναγκαίο βήμα εκδημοκρατΙσμού καΙ εκσυγχρονΙσμού της δημόσΙας δΙΟίκησης. Η Ελλάδα, αξιοποιώντας τα διεθνή παραδείγματα, μπορεί να αναπτύξει ένα υβρΙδΙκό μοντέλο θεμΙτής επΙρροής, που θα ενισχύει τη διαφάνεια, την εμπιστοσύνη και τη θεσμική αξιοπιστία του κράτους.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η θεσμοθέτηση της άσκησης επιρροής αποτελεί κρίσιμο βήμα για την ενίσχυση της δημοκρατίας, εφόσον συνοδεύεται από αποτελεσματικούς μηχανισμούς εποπτείας, εκπαίδευσης και λογοδοσίας. Η εργασία προτείνει συγκεκριμένα μέτρα ενσωμάτωσης και βελτίωσης του πλαισίου, ώστε η Ελλάδα να εξελιχθεί σε πρότυπο καλής διακυβέρνησης στη Νότια Ευρώπη.