Πάνδημος
Ψηφιακή Βιβλιοθήκη, Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών
Χώρος ηλεκτρονικής δημοσίευσης της συγγραφικής δραστηριότητας των μελών της επιστημονικής κοινότητας του Παντείου Πανεπιστημίου. Μέσω του Πάνδημου επιτυγχάνεται η ευρεία δημοσίευση και η άμεση διάθεση, η μεγαλύτερη προβολή και κατοχύρωση της εργασίας, στην ευρεία επιστημονική κοινότητα, ενώ ενισχύεται η επιστημονική επικοινωνία.
Κοινότητες στην Πάνδημο
Επιλέξτε μια κοινότητα για να περιηγηθείτε στις συλλογές της.
Πρόσφατες Υποβολές
Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης στη θαλάσσια επιτήρηση και ασφάλεια υπό το πρίσμα του δικαίου της θάλασσας και του διεθνούς δικαίου ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Σώκος, Ιωάννης; Sokos, Ioannis; Γαλάνη, Σοφία; Galani, Sofia; Μαρούδα, Μαρία Ντανιέλλα; Χατζόπουλος, Βασίλης; Marouda, Maria Daniella; Hatzopoulos, Vassilis; International, European and Area Studies (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2026-01-13)
Σε σύγκριση με τις παραδοσιακές μορφές θαλάσσιας παρακολούθησης, η ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) στη θαλάσσια επιτήρηση έχει ενισχύσει σημαντικά την ικανότητα των κρατών να εποπτεύουν τις δραστηριότητες στη θάλασσα. Ενώ το διεθνές δίκαιο που διέπει τον θαλάσσιο τομέα δεν ρυθμίζει την τεχνητή νοημοσύνη ως τέτοια, η χρήση τεχνολογιών επιτήρησης βασισμένων στην τεχνητή νοημοσύνη εγείρει κρίσιμα ερωτήματα σχετικά με την εφαρμογή των υφιστάμενων νομικών πλαισίων. Πιο συγκεκριμένα, η παρούσα διατριβή εξετάζει τις νομικές επιπτώσεις της θαλάσσιας επιτήρησης βασισμένης στην τεχνητή νοημοσύνη στο πλαίσιο του Δικαίου της Θάλασσας και του Διεθνούς Δικαίου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Χρησιμοποιώντας μια δογματική και αναλυτική προσέγγιση, εξετάζει τη σχετική διεθνή νομολογία και θεσμική πρακτική για να προσδιορίσει εάν η τεχνητή νοημοσύνη μεταβάλλει τις διεθνείς υποχρεώσεις των κρατών ή τους τρόπους με τους οποίους αυτές οι υποχρεώσεις εφαρμόζονται στην πράξη. Η ανάλυση καταδεικνύει ότι, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη δεν τροποποιεί το κανονιστικό περιεχόμενο των υποχρεώσεων των κρατών, επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αυτές οι υποχρεώσεις ενεργοποιούνται στη θάλασσα. Συγκεκριμένα, η επιτήρηση που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη αποκτούν γνώσεις, ασκούν έλεγχο και λαμβάνουν αποφάσεις που επηρεάζουν τα άτομα σε θαλάσσια περιβάλλοντα. Η διατριβή καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στις τεχνολογίες θαλάσσιας επιτήρησης δεν εκφεύγει των υφιστάμενων διεθνών νομικών πλαισίων, αλλά μάλλον αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο οι νομικές έννοιες, που αναπτύχθηκαν σε ένα προηγούμενο τεχνολογικό πλαίσιο, πρέπει να προσαρμοστούν σε ένα νέο αναδυόμενο επιχειρησιακό περιβάλλον.
Η περιβαλλοντική ευθύνη στην Ευρωπαϊκή ΄Ενωση: ανάλυση της οδηγίας 2004/35/ΕΚ και εφαρμογή της από τα κράτη-μέλη
Λέτσα, Στυλιανή; Μπίθας, Κωνσταντίνος; Καλημέρης, Παναγιώτης; Μενγκ-Παπαντώνη, Μαρία; International, European and Area Studies (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2026-02-18)
Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το ζήτημα της περιβαλλοντικής ευθύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με επίκεντρο την Οδηγία 2004/35/ΕΚ για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικών ζημιών. Η ανάλυση βασίζεται στην παραδοχή ότι η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη διασφάλιση της ανθρώπινης υγείας, ιδίως σε ένα πλαίσιο αυξανόμενων περιβαλλοντικών κινδύνων και βιομηχανικών ατυχημάτων. Η μελέτη εντάσσει την Οδηγία στο ευρύτερο θεωρητικό και ιστορικό πλαίσιο εξέλιξης της περιβαλλοντικής πολιτικής, αναδεικνύοντας τον ρόλο βασικών αρχών του ενωσιακού δικαίου περιβάλλοντος, όπως την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», την αρχή της προφύλαξης και την αρχή της πρόληψης.
Στη συνέχεια αναλύονται οι στόχοι, οι μηχανισμοί και η φιλοσοφία της Οδηγίας με έμφαση στις διαδικασίες πρόληψης και αποκατάστασης της περιβαλλοντικής ζημίας, στον καταλογισμό ευθύνης στους φορείς εκμετάλλευσης, στη συμμετοχή των αρμόδιων αρχών και του κοινού, καθώς και στη χρηματοοικονομική της διάσταση. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην πρακτική εφαρμογή της Οδηγίας από τα κράτη-μέλη, μέσα από τη συγκριτική εξέταση διαφορετικών εθνικών μοντέλων, με ιδιαίτερη έμφαση στην Ισπανία και στο σύστημα MORA, στην Ολλανδία, καθώς και στην ελληνική έννομη τάξη, όπου η ενσωμάτωση της Οδηγίας πραγματοποιήθηκε με το Προεδρικό Διάταγμα 148/2009. Παράλληλα, επιχειρείται συνοπτική σύγκριση με το αμερικανικό σύστημα περιβαλλοντικής ευθύνης μέσω του Comprehensive Environmental Response, Compensation, and Liability Act, προκειμένου να αναδειχθούν οι ομοιότητες και οι διαφορές τους ως προς τη ρυθμιστική φιλοσοφία και τα εργαλεία πολιτικής.
Η εργασία ολοκληρώνεται με την εξέταση σημαντικών περιβαλλοντικών ατυχημάτων που δοκίμασαν στην πράξη την αποτελεσματικότητα της Οδηγίας, οδηγώντας σε μια συνολική αποτίμηση των δυνατοτήτων, των περιορισμών και της ικανότητάς της να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες περιβαλλοντικές προκλήσεις.
«Έκθεση Letta: η πολιτική διάσταση στην ενεργειακή πολιτική της ΕΕ, προκλήσεις και προοπτικές για το μέλλον της Ενεργειακής Ένωσης»
Γιανναράκης, Γεώργιος; Μενγκ-Παπαντώνη, Μαρία; Meng-Papantoni, Maria; Πλατιάς, Χαράλαμπος, 1966-; Κουρτέλης, Χρήστος; Platias, Charalampos; International, European and Area Studies (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2026-01-08)
Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την Ενεργειακή Ένωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσα από το πρίσμα της Έκθεσης Letta και των προκλήσεων που αναδεικνύει για τη διαμόρφωση ενός νέου υποδείγματος ενεργειακής διακυβέρνησης. Το κεντρικό ερευνητικό ερώτημα αφορά το κατά πόσον οι προτάσεις της Έκθεσης μπορούν να εξασφαλίσουν ταυτόχρονα ενεργειακή ασφάλεια, οικονομική ανταγωνιστικότητα, κλιματική βιωσιμότητα, κοινωνική αλληλεγγύη και γεωπολιτική αυτονομία.
Η ανάλυση αποκαλύπτει ότι η Ενεργειακή Ένωση αντιμετωπίζει μια θεμελιώδη δομική αντίφαση μεταξύ της λογικής της ολοκλήρωσης και της πολιτικής του κατακερματισμού. Παρά την εκτεταμένη νομοθετική παραγωγή από τη Συνθήκη της Λισαβόνας έως το πακέτο Fit for 55, η ενεργειακή αγορά της Ευρώπης παραμένει κατακερματισμένη σε είκοσι επτά εθνικά συστήματα με διαφορετικές προτεραιότητες και ρυθμιστικές λογικές. Αυτή η αντίφαση δεν αποτελεί τεχνική ατέλεια αλλά εκφράζει τη σύγκρουση μεταξύ της επιταγής για οικονομίες κλίμακας και της πολιτικής αναγκαιότητας διατήρησης εθνικής κυριαρχίας σε έναν τομέα που θεωρείται κρίσιμος για την εθνική ασφάλεια.
Η εργασία εξετάζει τέσσερις κατηγορίες προκλήσεων: την ενεργειακή ασφάλεια και τη μετατροπή της σε υπαρξιακό ζήτημα μετά τη ρωσική επέμβαση στην Ουκρανία, το οικονομικό δίλημμα χρηματοδότησης επενδύσεων που εκτιμώνται σε επτακόσια πενήντα έως οκτακόσια δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, τις πολιτικές και θεσμικές αντιφάσεις που απορρέουν από διαφορετικές εθνικές προτεραιότητες, και τους τεχνολογικούς περιορισμούς που θέτουν φυσικά όρια στην ταχύτητα της μετάβασης. Η ανάλυση καταδεικνύει ότι αυτές οι προκλήσεις είναι αλληλένδετες και δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν μεμονωμένα.
Το κεντρικό συμπέρασμα είναι ότι το χάσμα μεταξύ φιλοδοξίας και υλοποίησης δεν αποτελεί έλλειμμα τεχνοκρατικής γνώσης αλλά έλλειμμα πολιτικής ικανότητας να δράσει σύμφωνα με αυτή τη γνώση. Η Έκθεση Letta προσφέρει ένα συνεκτικό πρόγραμμα μεταρρύθμισης, αλλά η υλοποίησή του προϋποθέτει επίπεδα θεσμικής ικανότητας, πολιτικής βούλησης και διακρατικής συνεργασίας που η σημερινή Ευρώπη δεν διαθέτει. Η επιτυχία της Ενεργειακής Ένωσης απαιτεί τη μετάβαση από την πολιτική του ελάχιστου κοινού παρονομαστή προς την πολιτική του συλλογικού στρατηγικού σχεδιασμού, αναγνωρίζοντας ότι η πραγματική αυτονομία στο σύγχρονο κόσμο είναι μόνο συλλογικά επιτεύξιμη.
Η μαρξιστική θεωρία της συνείδησης: η συνεισφορά του A. N. Leontiev
Κακαρίνος, Γιώργος; Kakarinos, Giorgos (Ουτοπία: διμηνιαία έκδοση θεωρίας και πολιτισμού 101, 73-98., 2012)
Το άρθρο παρουσιάζει τη μαρξιστική θεωρία της συνείδησης μέσα από τη συμβολή του A. N. Leontiev, θεμελιωτή της θεωρίας της δραστηριότητας στη σοβιετική ψυχολογία, αναδεικνύοντας πώς η συνείδηση προκύπτει ως μορφή ενεργητικής, κοινωνικά διαμεσολαβημένης αντανάκλασης της πραγματικότητας. Με βάση τις αρχές της αντανάκλασης (Lenin) και της εσωτερίκευσης (Vygotsky), ο Leontiev τονίζει ότι η ανθρώπινη ψυχική ζωή συγκροτείται μέσα από τη διαλεκτική ενότητα εξωτερικής πρακτικής δραστηριότητας και εσωτερικών ψυχικών διεργασιών. Το άρθρο εξετάζει την εξελικτική μετάβαση από τον ζωικό στον ανθρώπινο ψυχισμό μέσω της εργασίας, της χρήσης εργαλείων, της συλλογικής δραστηριότητας και της ανάπτυξης της γλώσσας, καθώς και την ιστορική εξέλιξη της συνείδησης στις πρωτόγονες, ταξικές και σοσιαλιστικές κοινωνίες. Παράλληλα, επισημαίνει τα θεωρητικά όρια της προσέγγισης του Leontiev, όπως την τάση προς κοινωνιολογισμό και την υποτίμηση βιολογικών παραγόντων και της ενεργητικότητας του υποκειμένου.
Η συμβολή των καινοτόμων τεχνολογιών του gov.gr στον ψηφιακό μετασχηματισμό της ελληνικής δημόσιας διοίκησης: στρατηγικός προγραμματισμός και υλοποίηση
Καλαμπόκης, Αλέξιος; Κέφης, Βασίλειος; Πολυμέρης, Σπύρος; Κλήμης, Γεώργιος-Μιχαήλ; Public Administration (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2025-11-15)
Η εργασία εκπονείται με σκοπό να διερευνηθεί η συμβολή των καινοτόμων τεχνολoγιών gov.gr στον ψηφιακό μετασχηματισμό της δημόσιας διοίκησης. Ειδικότερα, διερευνάται αν η εθνική ψηφιακή στρατηγική υλοποιείται μέσω της αξιοποίησης των καινοτόμων τεχνολογιών gov.gr και αναζητούνται οι παράγοντες που έχουν διαμορφώσει την θετική σχέση μεταξύ gov.gr και ψηφιακού μετασχηματισμού. Με δεδομένο ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός εμπεριέχει την έννοια της καινοτομίας η ποιοτική έρευνα χρησιμοποιεί ως μηχανισμό τεκμηρίωσης της ανωτέρω θετικής σχέσης την εφαρμογή των καινοτόμων τεχνολογιών gov.gr ως μοντέλο διάχυσης καινοτομίας. Τα ευρήματα της έρευνας συγκρίνονται και με τους αντικειμενικούς σκοπούς της φιλοσοφίας Διοίκησης Ολικής Ποιότητας βάσει της καταγεγραμμένης θετικής συσχέτισης που υπάρχει μεταξύ του ψηφιακού μετασχηματισμού, ψηφιακής στρατηγικής και Διοίκησης Ολικής Πολιτικής. Τέλος, αναπτύσσονται τα συμπεράσματα που εξάγονται και διατυπώνονται προτάσεις για την προώθηση του ψηφιακού μετασχηματισμού της χώρας. Η καινοτομία της εργασίας έγκειται στην ανάδειξη των ποιοτικών παραγόντων που καθιστούν το σύνολο τoυ οικοοσυστήματος gov.gr παράγοντα ψηφιακού μετασχηματισμού σε όρους καινοτομίας.