Πάνδημος
Ψηφιακή Βιβλιοθήκη, Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών
Χώρος ηλεκτρονικής δημοσίευσης της συγγραφικής δραστηριότητας των μελών της επιστημονικής κοινότητας του Παντείου Πανεπιστημίου. Μέσω του Πάνδημου επιτυγχάνεται η ευρεία δημοσίευση και η άμεση διάθεση, η μεγαλύτερη προβολή και κατοχύρωση της εργασίας, στην ευρεία επιστημονική κοινότητα, ενώ ενισχύεται η επιστημονική επικοινωνία.
Κοινότητες στην Πάνδημο
Επιλέξτε μια κοινότητα για να περιηγηθείτε στις συλλογές της.
Πρόσφατες Υποβολές
Από τον στόχο της συμφιλίωσης στην ένοπλη αναμέτρηση: το ΕΑΜ Χίου (1943-1948): οργανώσεις, έντυπα και δικαστικές υποθέσεις
Βουγιούκας, Βασίλειος; Θεοτοκάς, Νίκος; Κοταρίδης, Νίκος Γ.; Παπαστράτης, Προκόπης; Political Science and History (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2011)
Το ΕΑΜ Χίου κατάφερε, αμέσως μετά την απελευθέρωση, να καθιερώσει μια αντίληψη δημοκρατικής διαχείρισης της εξουσίας στο νησί παρέχοντας τη δυνατότητα ανάληψης πρωτοβουλιών σε τοπικό επίπεδο από τα κατά τόπους εαμικά στελέχη χωρίς αποκλεισμούς και διαχωρισμούς μεταξύ των διαστρωματώσεων του πληθυσμού. Αργότερα, παράλληλα με τη άφιξη των απεσταλμένων γενικών διοικητών Αιγαίου στο νησί, η τοπική οργάνωση αναγκάζεται να παραδώσει τις εξουσίες που είχε αναλάβει και σταδιακά παραγκωνίζεται από όλους τους χώρους της δημόσιας πολιτικής ζωής με στοχευμένες δράσεις της πολιτικής, δικαστικής και εκτελεστικής εξουσίας. Επιπροσθέτως η πίεση προς τα στελέχη αυξάνει τόσο εκ των γεγονότων που λάμβαναν χώρα στην Ελλάδα όσο και εκ των αποφάσεων των κεντρικών πολιτικών οργάνων του ΚΚΕ.Θα μπορούσαμε να χωρίσουμε τη δράση του ΕΑΜ της Χίου σε δύο περιόδους.Στην πρώτη περίοδο η ηγετική ομάδα κρατούσε την οργάνωση στα πλαίσια της νομιμότητας ακολουθώντας τις γραμμές του 7ου συνεδρίου, μένοντας μακριά από συγκρούσεις. Προσπαθούσε, κινούμενη εντός των ορίων της νομιμότητας (με επιτροπές διαμαρτυρίας, διαβήματα προς τις αρχές και ειρηνικά συλλαλητήρια), να συντηρήσει την εκπροσώπηση του εαμικού κινήματος στα πολιτικά δρώμενα της Χίου. Η προσπάθεια αυτή δεν κατέστη δυνατό να ευοδωθεί καθώς στο νησί κυριαρχούσε η κρατική αυθαιρεσία και η βία από φορείς εξουσίας και ακροδεξιά στοιχεία. Από τα μέσα μάλιστα του 1946 οπότε η κυβέρνηση Τσαλδάρη υιοθέτησε το Γ' ψήφισμα, η κατάσταση οξύνεται ακόμη περισσότερο και οι δράσεις ενάντια στο εαμικό κίνημα αυξάνουν με γεωμετρική πρόοδο. Τον Οκτώβριο του 1947 τα στελέχη της ηγεσίας δικάζονται σε δεύτερο βαθμό στα δικαστήρια της Σύρου. Η παρατεταμένη φυλάκισή τους καθώς και η άφιξη στο νησί του Χαράλαμπου Κανόνη με σκοπό να υλοποιήσει τις αποφάσεις της Γ' Ολομέλειας, ήταν οι αιτίες που οδήγησαν, σε ραγδαίες εξελίξεις στο εσωτερικό του ΕΑΜ Χίου και στη δημιουργία μιας τριανδρίας, αποτελούμενης από τους, Μιχάλη Βοριά, Δημήτρη Ευαγγελινό και Γιώργη Μαυράκη.Έτσι αρχίζει η δεύτερη περίοδος κατά την οποία η νέα ηγεσία της οργάνωσης, με την καθοδήγηση του Χαράλαμπου Κανόνη, ανέλαβε την οργανωτική ανασυγκρότηση και τον πολιτικό επαναπροσανα¬τολισμό του εαμικού κινήματος στη Χίο. Μέσα σε κλίμα ευρύτατων συλλήψεων Αριστερών (αρχές του Φλεβάρη του 1948) με την κατηγορία της επικινδυνότητας για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια ανελήφθη το ρίσκο μιας ένοπλης εξέγερσης καθώς πλέον η Αριστερά στο νησί είχε τεθεί εκτός νομιμότητας. Η εκδοχή του εμφυλίου στη Χίο με τα πενιχρά μέσα που η Αριστερά διέθετε και με την ανύπαρκτη γνώση στρατηγικής και οργάνωσης, ήταν καταδικασμένη πριν καν ξεκινήσει.Οι Αριστεροί του νησιού είχαν να διαλέξουν μεταξύ της αναμονής για τη σύλληψή τους, της ανοχής απέναντι στη βία από τα όργανα των αρχών εις βάρος τους ή της ένοπλης εξέγερσης.Η μεθοδολογία της έρευνας επικεντρώθηκε στην ανασύσταση των γεγονότων της περιόδου μέσω της αρθρογραφίας που ανέπτυσσαν τα κόμματα που εκπροσωπούνταν στην χιακή κοινωνία, των δράσεων της Αριστεράς στη Χίο και τον αντίκτυπο που αυτές είχαν στο νησί, καθώς και στην έρευνα δικαστικών υποθέσεων της περιόδου που καταδεικνύουν την αντίδραση της επίσημης εξουσίας απέναντι στις δράσεις του ΕΑΜ.
Τύπος και εκπαίδευση: η υποδοχή της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης Αρσένη στον ημερήσιο τύπο
Γιουβρέκας, Άγγελος; Ανδρεάδης, Γιάγκος, 1944-; Ζέρη, Περσεφόνη; Αυλάμη, Χρυσάνθη; Communication, Media and Culture (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2011)
Στόχος της διατριβής είναι η διεξοδική ανάλυση της πορείας των εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων που σχεδιάστηκαν και εφαρμόστηκαν με επιτυχία ή αποτυχία στην Ελλάδα από το 1960 και μετά. Η έμφαση έχει δοθεί στις εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις μετά το 1980, με βαρύνουσα προσοχή στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του Υπουργού Γεράσιμου Αρσένη, για την οποία συλλέξαμε ένα εξαιρετικά μεγάλο αρχείο από εφημερίδες και κείμενα της εποχής, κατόπιν πολύχρονης αναζήτησης στο Υπουργείο Παιδείας, το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και πλείστα όσα εκπαιδευτικά ιδρύματα, βιβλιοθήκες και αρχεία του ελληνικού κράτους και άλλων ιδιωτικών εκπαιδευτικών φορέων. Μεθοδολογικά περιοριστήκαμε σε μια ιστορική έρευνα των προηγούμενων μεταρρυθμίσεων της περίπτωσης Αρσένη, συλλέγοντας για το λόγο αυτό εκτεταμένη βιβλιογραφία. Στο δεδομένο αυτό κομμάτι της διατριβής, κύρια μέριμνα της προσπάθειας μας είναι να δείξουμε την ιστορική πορεία των εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων, τις συγκρούσεις και τις δυσκολίες ή τα επιτεύγματά τους μέχρι την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση Αρσένη, την οποία θεωρούμε οριακή και στρατηγικής σημασίας για τα εκπαιδευτικά τεκταινόμενα της Ελλάδας. Η προσέγγισή μας δεν επεκτάθηκε σε λεπτομέρειες αυτών των μεταρρυθμίσεων, όπως πράξαμε και στην περίπτωση της μεταρρύθμισης Αρσένη. Καλύψαμε όμως τις βασικότερες συνιστώσες τους και κυρίως παρουσιάσαμε εκτενώς τον επιστημονικό και κοινωνικό διάλογο που τις ακολούθησε. Όπως προείπαμε το κύριο βάρος της έρευνας επικεντρώθηκε στη μεταρρύθμιση Αρσένη. Η μέθοδος που ακολουθήσαμε κατά την διαπραγμάτευση του θέματος δεν ήταν στατιστικού και ποσοτικού χαρακτήρα. Εκείνο που μας ενδιέφερε ήταν να καλύψουμε, όσο το δυνατόν, το μεγαλύτερο μέρος του πολιτικού, κοινωνικού και δημοσιογραφικού φάσματος που ενεπλάκη ουσιαστικά στο διάλογο και τη διαμάχη, επιχειρώντας να συμβάλλουμε στην αξιολόγηση και την αποτίμηση της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας. Απομονώσαμε συγκεκριμένες περιόδους της μεταρρύθμισης και των αντιδράσεων, θετικών ή αρνητικών που αποτυπώνονταν σε πρωτοσέλιδα, άρθρα και επιφυλλίδες ή ρεπορτάζ των εφημερίδων. Από το σύνολο των εφημερίδων του Αθηναϊκού τύπου που είχαμε υπό την κατοχή μας διαλέξαμε τις εφημερίδες: Καθημερινή, Βήμα, Ελευθεροτυπία, Τα Νέα, Ριζοσπάστη, Αυγή και Ελεύθερο Τύπο για δύο λόγους: Α) Για να παρουσιάσουμε ένα ευρύ φάσμα ιδεολογικών, πολιτικών και κοινωνικών αποχρώσεων που έλαβε μέρος στην έντυπη μάχη των ιδεών και β) γιατί οι συγκεκριμένες εφημερίδες αφιέρωσαν μεγάλο μέρος της αρθρογραφίας τους στα κοινωνικά και πολιτικά παρεπόμενα της μεταρρύθμισης. Σε όλο το διάστημα της εφαρμογής του Νόμου 2525, οι εφημερίδες με πρωτοσέλιδα, άρθρα, επιφυλλίδες και ρεπορτάζ ακολουθούσαν κατά βήμα τις κοινωνικές αντιδράσεις και αποτύπωναν με γλαφυρό τρόπο τον κοινωνικό σφυγμό, αλλά και τον πολιτικό συσχετισμό δυνάμεων ανάμεσα στα κόμματα, την κυβέρνηση και τις πολιτικές ομάδες πίεσης. Οι αριστερές εφημερίδες στηλίτευσαν με εμφατικό τρόπο κάθε κίνηση εφαρμογής του νόμου, ενώ οι κεντροαριστερές φίλα προσκείμενες στο κυβερνητικό κόμμα εφημερίδες εμφανίστηκαν συμπαθούσες προς τις κοινωνικές αντιδράσεις και κινητοποιήσεις έναντι της μεταρρύθμισης και ανεπαισθήτως πλην σαφώς υποστηρικτικές της πολιτικής του Υπουργείου. Οι συντηρητικές-δεξιές εφημερίδες φίλα προσκείμενες στην αξιωματική αντιπολίτευση της Νέας Δημοκρατίας στάθηκαν σφόδρα ενάντιες στην μεταρρύθμιση, αν και κατά το παρελθόν είχαν υποστηρίξει βασικές συνιστώσες του νόμου. Βεβαίως η αντίθεσή τους έκανε χρήση μιας τελείως διαφορετικής προς τις αριστερές εφημερίδες ρητορικού, υπό το πρίσμα της καθολικής νομιμότητας, της εννόμου τάξεως και της κοινωνικής ειρήνης. Εφημερίδες όπως η καθημερινή και το Βήμα της Κυριακής στεκόντουσαν με σκεπτικισμό, θλίψη ή και αγανάκτηση έναντι της γενικότερης εικόνας που παρουσίασε η κοινωνία υπό το βάρος των γενικευμένων συγκρούσεων διδασκόντων, διδασκομένων, γονέων και αστυνομικών δυνάμεων, πλην όμως κατέφασκαν στην εκσυγχρονιστική συνισταμένη της μεταρρύθμισης.
Θεωρητικά ρεύματα αμφισβήτησης στο χώρο της ψυχιατρικής και της κλινικής ψυχολογίας: μια κριτική μαρξιστική προσέγγιση
Ματσάγγος, Αλέξανδρος; Ποταμιάνος, Γρηγόρης Α.; Τσαλίκογλου, Φωτεινή; Παπαστάμου, Στάμος, 1952-; Papastamou, Stamos; Psychology (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2011)
Το θέμα της διατριβής είναι η μελέτη, παρουσίαση και κριτική αποτίμηση των ιδεολογικών ρευμάτων αμφισβήτησης στο χώρο της Ψυχιατρικής και της Κλινικής Ψυχολογίας. Συγκεκριμένα, καταπιάνεται με τα δύο σημαίνοντα ρεύματα αμφισβήτησης που έχουν εμφανιστεί, της Αντιψυχιατρικής και των δεκαετιών ’60 και ’70 και της Κριτικής Ψυχολογίας που εμφανίστηκε τη δεκαετία του ’90 και παραμένει ενεργή μέχρι και σήμερα. Το βασικό, μεθοδολογικό και ερμηνευτικό εργαλείο που χρησιμοποιώ για την κριτική αποτίμηση των εν λόγω ρευμάτων είναι η μαρξιστική φιλοσοφία για τον άνθρωπο. Τα κριτικά μου συμπεράσματα ισορροπούν ανάμεσα στην αναγνώριση της συνεισφοράς των εν λόγω ρευμάτων στην θεωρητική διερεύνηση των προϋποθέσεων της απελευθέρωσης του ανθρώπινου υποκειμένου και την επισήμανση των θεωρητικών ελλείψεων και αδυναμιών που παρουσιάζουν σε σχέση με την ορθή διαλεκτική οριοθέτηση των παραπάνω προϋποθέσεων εντός του σύγχρονου κοινωνικοιστορικού πλαισίου. Στο τελευταίο κεφάλαιο επιχειρώ να παρουσιάσω συνοπτικά τις θεωρητικές αρχές στις οποίες θεωρώ ότι οφείλει να βασιστεί η συγκρότηση μιας Επαναστατικής Ψυχολογίας στις παγκόσμιες συνθήκες του 21ου αιώνα.
Κράτος δικαίου εν κρίσει: η ελληνική διάσταση
Φιλιππαίου, Ελένη; Κοντιάδης, Ξενοφών Ι., 1967-; CONTIADES, XENOPHON; Παναγοπούλου-Κουτνατζή, Φερενίκη; Σκουρής Παναγιώτης; Panagopoulou, Fereniki; Public Administration (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2026-02-07)
Η παρούσα εργασία εξετάζει την κρίση του κράτους δικαίου στην Ελλάδα ως ένα υπαρκτό, σύνθετο και πολυεπίπεδο φαινόμενο, το οποίο δεν εκδηλώνεται μέσω ανοιχτής συνταγματικής εκτροπής, αλλά μέσω σταδιακής αποδυνάμωσης των θεσμικών εγγυήσεων που περιορίζουν την άσκηση της δημόσιας εξουσίας.
Βασική θεωρητική παραδοχή της μελέτης είναι η οργανική σχέση κράτους δικαίου και συνταγματισμού, καθώς και η διάκριση μεταξύ τυπικής κανονιστικής συμμόρφωσης και ουσιαστικής θεσμικής λειτουργίας.
Η εργασία υιοθετεί σύνθετη μεθοδολογική προσέγγιση, συνδυάζοντας δογματική ανάλυση του ελληνικού και ενωσιακού δικαίου με εκτενή βιβλιογραφική έρευνα,
αξιοποίηση πηγών διεθνών και ευρωπαϊκών οργανισμών και κριτική ανάλυση δημοσιογραφικών και ερευνητικών κειμένων.
Κεντρικό στοιχείο μεθοδολογικής καινοτομίας αποτελεί η ανάπτυξη τριών επιλεγμένων μελετών περίπτωσης (case studies), οι οποίες αναδεικνύουν τον επίκαιρο και βιωματικό χαρακτήρα
της κρίσης του κράτους δικαίου (υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ, τραγωδία των Τεμπών, υπόθεση Predator).
Τα case studies αφορούν τη δημόσια διοίκηση και τους μηχανισμούς ελέγχου, τον πλουραλισμό και την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, καθώς και τη θεσμική ανεξαρτησία και την προστασία θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Η συνδυαστική ανάλυση καταδεικνύει ότι η κρίση του κράτους δικαίου στην Ελλάδα προκύπτει ως σωρευτικό αποτέλεσμα θεσμικών δυσλειτουργιών, περιορισμένης λογοδοσίας και αποδυνάμωσης της εμπιστοσύνης στους θεσμούς.
Παράλληλα, η εργασία ενσωματώνει συγκριτική ανάλυση των Εκθέσεων Κράτους Δικαίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μέσω της οποίας αξιολογείται η ελληνική περίπτωση σε σχέση με τα κοινά ευρωπαϊκά πρότυπα θεσμικής λειτουργίας και λογοδοσίας. Η ανάλυση καταδεικνύει ότι, παρά τις επιμέρους μεταρρυθμίσεις, η Ελλάδα εμφανίζει επίμονες αδυναμίες στην πρακτική εφαρμογή των κανόνων, ιδίως στους τομείς της λογοδοσίας,
της αποτελεσματικότητας των ελεγκτικών μηχανισμών και της θεσμικής ανεξαρτησίας.
Συνολικά, η εργασία καταλήγει ότι το κράτος δικαίου στην Ελλάδα τελεί υπό διαρκή πίεση και δοκιμασία, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ενίσχυση της ουσιαστικής αποτελεσματικότητας των θεσμικών εγγυήσεων
και τη σταθερή ευθυγράμμιση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα κράτους δικαίου.
Το φαινόμενο του mobbing: θεωρητική ανάλυση και επιλεκτικές αναφορές στον δημόσιο τομέα
Γλώσση, Ευανθία; Μπουμπουχερόπουλος, Παναγιώτης; Παπαδάκη, Πολυξένη Ι.; Αθανασοπούλου, Χαρίκλεια; Public Administration (Πάντειον Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, 2025-11-15)
Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το φαινόμενο της ηθικής παρενόχλησης (mobbing) στον δημόσιο τομέα, αναλύοντας τόσο τη θεωρητική και ψυχοκοινωνική του διάσταση όσο και το θεσμικό και νομικό πλαίσιο που το ρυθμίζει στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Μέσα από βιβλιογραφική έρευνα και ανάλυση νομοθετικών πηγών, επιδιώκεται η αποσαφήνιση της έννοιας, των αιτίων, των μορφών και των συνεπειών του φαινομένου για τα θύματα και τους οργανισμούς.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη νομική προσέγγιση του φαινομένου, όπως αυτή διαμορφώνεται μετά την ψήφιση του Ν. 4808/2021, ο οποίος εισάγει στην ελληνική έννομη τάξη τη διάσταση της «βίας και παρενόχλησης στην εργασία». Τα ευρήματα της μελέτης καταδεικνύουν ότι το mobbing συνιστά σοβαρή μορφή ψυχολογικής βίας, με επιζήμιες συνέπειες στην ψυχική υγεία των εργαζομένων, την οργανωσιακή λειτουργία και τη δημόσια διοίκηση συνολικά. Η ανεπάρκεια θεσμικών μηχανισμών πρόληψης και η συχνή αδράνεια των διοικητικών οργάνων εντείνουν τη δυσκολία αντιμετώπισής του. Ωστόσο, η ενίσχυση του θεσμικού πλαισίου και η καλλιέργεια κουλτούρας μηδενικής ανοχής μπορούν να αποτελέσουν αποτελεσματικά εργαλεία περιορισμού του φαινομένου. Η εργασία καταλήγει στην ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης του φαινομένου σε συνθήκες ελληνικής δημόσιας διοίκησης, με εμπειρικές μελέτες που θα καταγράψουν τις πραγματικές του διαστάσεις και θα συμβάλουν στη χάραξη πιο στοχευμένων πολιτικών πρόληψης και προστασίας των εργαζομένων.